Εργασιακή εξουθένωση (Burnout)

blog-εικόνα-burnoutΗ εργασία καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της καθημερινής μας ζωής και αποτελεί πολύ σημαντικό παράγοντα για τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς μας. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, που όταν γνωρίζουμε κάποιον για πρώτη φορά, μια από τις πρώτες ερωτήσεις που του θέτουμε είναι «με τι ασχολείσαι;». Πρόκειται για μια πληροφορία που θα συμβάλλει στο να σχηματίσουμε την πρώτη εντύπωση για το άτομο. Όσο «δανείζουμε» χαρακτηριστικά από τον εαυτό μας στην εργασία μας και στο τρόπο που δουλεύουμε, άλλο τόσο «δανειζόμαστε» στοιχεία από την εργασία και εξελίσσουμε τη προσωπικότητά μας. Οι εμπειρίες, οι συνεργασίες, οι συνθήκες αλλά και το αντικείμενο της εργασίας μας επηρεάζουν τον χαρακτήρα μας, διαμορφώνουν την καθημερινότητά και τις επιλογές μας, κατανέμουν το χρόνο μας και συντελούν στο αίσθημα ικανοποίησης.

Η επαγγελματική πορεία και οι στιγμές που βιώνουμε στο χώρο εργασίας μπορούν να επηρεάσουν την αυτοπεποίθησή μας αλλά και να παίξουν καθοριστικό ρόλο στην επίγνωση του εαυτού. Αν σκεφτούμε τη διαφορετικότητα που χαρακτηρίζει τον καθένα μας θα κατανοήσουμε τη πλειάδα των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που μας ακολουθούν στην εργασία προσφέροντάς μας άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες στιγμές. Ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε και αντιλαμβανόμαστε αυτές τις καταστάσεις επιδρά στην αυτοπεποίθηση αλλά και στην επίγνωση του εαυτού. Στις μέρες που διανύουμε, οι συνθήκες γίνονται ολοένα και πιο πιεστικές, καθώς οι ώρες εργασίας αυξάνονται ενώ μειώνονται οι απολαβές, η επαγγελματική αναγνώριση απουσιάζει εφόσον αυξάνεται η προσφορά και η ανάγκη για επαγγελματική ικανοποίηση μένει στο περιθώριο εφόσον προέχει η επιβίωση.

Πώς εκδηλώνεται το σύνδρομο εργασιακής εξουθένωσης;

Ο τρόπος που εκδηλώνεται το επιπλέον εργασιακό άγχος ονομάζεται σύνδρομο εργασιακής εξουθένωσης και τα συμπτώματα που παρατηρούνται είναι κυρίως η σωματική εξάντληση και η απώλεια διάθεσης και ενδιαφέροντος. Παρά τις σωματικές ενοχλήσεις (κόπωση, μυϊκοί πόνοι, υπερένταση, πονοκέφαλοι κτλ.) το σύνδρομο σχετίζεται κυρίως με τη συναισθηματική και πνευματική εξάντληση. Το άτομο χάνει τη διάθεσή του για εργασία και απομονώνεται. Μειώνονται σημαντικά η αυτοεκτίμηση και η παραγωγικότητά του, καθώς αναπτύσσει αρνητική εικόνα εαυτού, αμφισβητεί τις ικανότητές του και εστιάζει σε αισθήματα δυσαρέσκειας. Αλλαγές σημειώνονται και στη συμπεριφορά, όπου παρατηρούνται εντάσεις, συγκρούσεις, παραμέληση καθηκόντων, δυσκολία συγκέντρωσης κτλ.

Τα άτομα που εξουθενώνονται, συνήθως, από την εργασία τους επικεντρώνονται και επενδύουν υπερβολικά στον επαγγελματικό τομέα αμελώντας την ανατροφοδότηση από την προσωπική τους ζωή που συντελεί στη κάλυψη των διαφορετικών συναισθηματικών αναγκών. Ως αποτέλεσμα παρατηρείται χαμηλή ποιότητα ζωής και έλλειψη παραγωγικότητας.

Πώς μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε;

  •  Εντοπίστε και αναγνωρίστε την κατάσταση: παρατηρήστε τις αλλαγές που σας συμβαίνουν χωρίς να τις αγνοήσετε. Φανείτε ειλικρινείς με τον εαυτό σας ως προς τα στοιχεία εκείνα του χαρακτήρα σας, που συνέβαλαν στο να οδηγηθείτε στην εξουθένωση. Για παράδειγμα άτομα απαισιόδοξα, με χαμηλή αυτοεκτίμηση και γενικευμένο άγχος, τελειομανείς με πολύ υψηλές προσδοκίες, άτομα που παρουσιάζουν αδυναμία επίλυσης προβλημάτων και ανάληψης ευθύνης είναι περισσότερο επιρρεπή.
  •  Εστιάστε σε υποστηρικτικά σημεία: είτε πρόκειται για προσωπικά στοιχεία του χαρακτήρα σας είτε για άτομα που σας περιβάλλουν ακόμα και για δράσεις που θα σας δώσουν μια διαφορετική οπτική. Σκεφτείτε τα δυνατά σας σημεία, τα προτερήματα, τις ικανότητες και τα ταλέντα σας και προσπαθήστε να τα αξιοποιήσετε. Συζητείστε ή ζητήστε την υποστήριξη δικών σας ανθρώπων, η ανθρώπινη επαφή μπορεί να σας ηρεμήσει. Αναζητήστε εναλλακτικούς τρόπους που θα σας τροφοδοτήσουν με ενέργεια προσφέροντάς σας ικανοποίηση και ανάκτηση ενδιαφέροντος.
  • Επανεκτιμήστε τους στόχους και τις προσδοκίες σας: φανείτε ρεαλιστές με τις απαιτήσεις σας. Διαχειριστείτε λειτουργικά το χρόνο σας και θέστε στόχους που μπορούν να πραγματοποιηθούν. Στη περίπτωση που «φορτώνετε» αλόγιστα το πρόγραμμά σας θα εξαντλήστε και θα απογοητεύεστε εφόσον θα είναι αδύνατο να «χωρέσουν» όλα σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
  • Αναζητήστε ανατροφοδότηση από άλλους τομείς της ζωής σας: η εργασιακή ικανοποίηση και οι επαγγελματικές υποχρεώσεις καλύπτουν ένα μόνο μέρος της ζωής σας. Προσπαθήστε να μην αμελείτε τις υπόλοιπες βασικές συναισθηματικές και ψυχικές ανάγκες που μπορούν να καλυφθούν μέσω της προσωπικής σας ζωής, της φιλίας, της συντροφικότητας, της διασκέδασης, της δημιουργικότητας, της ξεκούρασης. Επιδιώξτε ποιότητα για τη ζωή σας και απολαύστε την καθημερινότητά σας.
  •  Χαλαρώστε και διασκεδάστε: μη ξεχνάτε τον προσωπικό χρόνο και την ανάγκη για ξεκούραση, χαλάρωση και διασκέδαση. Δεν είναι πολυτέλεια, είναι δικαίωμα και ανάγκη.

Να είστε καλά και να νιώθετε ικανοποίηση!

τάνια