Δεδομένα… συναισθήματα

Δεδομένα...συναισθήματαΕίναι πολλές οι φορές που διαχωρίζουμε τα συναισθήματά μας σε “καλά” και “ κακά”, που αρνούμαστε να τα κατανοήσουμε, να τα αποδεχτούμε και να τα αγαπήσουμε. Τα φοβόμαστε, ευχόμαστε να μην τα νιώθουμε ή στην αντίθετη περίπτωση, των “καλών” συναισθημάτων, ελπίζουμε να κρατήσουν για πάντα. Δεν μπορεί να αμφισβητηθεί το γεγονός οτι δεν έχουν όλα τα συναισθήματά την ίδια επίδραση στο σώμα και στην ψυχή μας. Άλλα μας ελκύουν και άλλα μας απωθούν, γεγονός το οποίο εξαρτάται από την ευχαρίστηση ή τη δυσφορία που μας προκαλούν. Ο ενθουσιασμός, ο έρωτας, η χαρά, η αγάπη, το αίσθημα επιτυχίας και αποδοχής λειτουργούν σαν φυσικά “τονωτικά” αφού νιώθουμε να μας δυναμώνουν, να μας ενθαρρύνουν, να μας ικανοποιούν. Από την άλλη ο θυμός, η λύπη, η στεναχώρια, ο φόβος, το άγχος, η αγωνία μας εξαντλούν, μας αποδυναμώνουν, μας βαραίνουν. Άλλες φορές θεωρούμε τα συναισθήματα δεδομένα και πιστεύουμε ότι δεν υπάρχει λόγος να τα εκφράζουμε συνεχώς. Ξεχνάμε, όμως ότι τα συναισθήματά είναι η ίδια μας ή ύπαρξη, μας διαφοροποιούν, μας γνωρίζουν με τον ίδιο μας τον εαυτό.

Τι είναι όμως το συναίσθημα; Αν μπορούσαμε να προσδιορίσουμε την έννοια του συναισθήματος θε λέγαμε οτι πρόκειται για οτιδήποτε νιώθει το άτομο μπροστά σε ένα γεγονός, είτε εξωτερικό είτε εσωτερικό και βιώνεται ως ψυχοσωματική εμπειρία. Το βίωμα αυτό συνοδεύεται από ευχάριστες ή δυσάρεστες αντιδράσεις. Τα συναισθήματα έχουν ένα ρόλο ειδοποίησης για το άτομο προκειμένου να το κατευθύνουν προς κάποιο στόχο ή να το αποτρέψουν από κάποιον άλλο. Θα λέγαμε ότι μεταφέρουν μηνύματα που στέλνει ο ίδιος μας ο εαυτός έτσι ώστε να αναγνωρίσουμε ανάγκες, επιθυμίες και προτεραιότητες. Ορισμένες φορές μάλιστα, ο ρόλος τους είναι τόσο σημαντικός που είναι ικανά να καταστείλουν άλλες λειτουργίες όπως για παράδειγμα σε περίπτωση εξαιρετικά έντονου άγχους παρατηρείται δυσκολία συγκέντρωσης ή σε περίπτωση έντονης λύπης εμφανίζεται απώλεια ενδιαφέροντος. Επιπλέον, τα συναισθήματα άλλοτε διαμορφώνονται και άλλοτε επηρεάζονται απο το κοινωνικό περιβάλλον ενώ η αναγνώριση και διαχείριση των συναισθημάτων συντελεί στην ομαλή επίτευξη της επικοινωνίας.
Πότε θεωρούμε τα συναισθήματα δεδομένα; Τις περισσότερες φορές που θεωρούμε δεδομένα τα συναισθήματα είναι όταν σχετίζονται με άτομα που συνδεόμαστε στενά. Η οικειότητα που αναπτύσσεται μεταξύ μας και η καθημερινή αλληλεπίδραση, μας κάνουν να πιστεύουμε ότι γνωρίζουν πολύ καλά τόσο εμάς τους ίδιους όσο και τα συναισθήματά μας χωρίς να χρειάζεται να τα εκφράζουμε και να τα επικοινωνούμε. Η απομάκρυνση από το συναίσθημα, από την αναγνώριση και την κατανόηση του δυσκολεύει το άτομο να το εντοπίσει και να το εκφράσει. Η έλλειψη χρόνου ή ο φόβος μπροστά σε αυτό που θα αντιμετωπίσουμε μας ώθει στην απόκρυψη των συναισθημάτων και στην απώλεια ενδιαφέροντος για αυτά. Άλλες φορές, οι κοινωνικές νόρμες επιτάσσουν τη μη έκφραση των συναισθημάτων καθώς δομούνται σε στερεοτυπικά πρότυπα ή στην ανάπτυξη διαφορετικών μορφών επικοινωνίας.

Μπορούμε να κατανοήσουμε τα συναισθήματά μας ώστε να τα εκφράζουμε πιο εύκολα;

  • Προσπαθήστε να κατανοήσετε οτι τα συναισθήματα έχουν λόγο ύπαρξης: συχνά παρατηρείται η εμφάνιση επιπλέον συναισθημάτων μπροστά στο αρχικό συναίσθημα. Μπορεί για παράδειγμα να νιώσουμε ντροπή ή ενοχή για κάτι που αισθανόμαστε με αποτέλεσμα να κρύψουμε και να καταπιέσουμε το αρχικό μας συναίσθημα. Μη ξεχνάτε οτι τα συναισθήματα μας ενημερώνουν για κάτι που συμβαίνει. Η παρουσία τους δεν είναι ντροπή. Εκείνο που έχει σημασία είναι η λειτουργική διαχείριση τους και όχι η απόκρυψη. Ο τρόπος που εκδηλώνεται ένα συναίσθημα συντελεί στην επικοινωνία με τους γύρω μας και στην κατανόηση του εαυτού.
  • Εξασκηθείτε στην επαφή με τα συναισθήματά σας: όσο είστε σε επαφή με αυτά που νιώθετε τόσο πιο εύκολα θα τα αναγνωρίζετε και θα τα διαχειρίζεστε. Αντιθέτως, όσο τα διώχνετε και τα αγνοείτε τόσο θα σας μπερδεύουν και θα επανεμφανίζοντα διογκωμένα. Τι είναι αυτό που νιώθετε; Πως μπορείτε να το επικοινωνήσετε; Πως νιώθετε όταν το εκφράζετε;
  • Εκφραστείτε με…τρόπο: ο τρόπος ή αλλιώς η κατάλληλη διαχείριση του συναισθήματος κάνει τη διαφορά. Μη ξεχνάτε οτι ο λόγος που εξωτερικεύετε ένα συναίσθημα είναι για να εκφράσετε αυτό που νιώθετε και να γίνετε κατανοητοί από τους γύρω σας. Εάν λοιπόν, δεν διαχειριστείτε λειτουργικά το συναίσθημα σας είναι πολύ πιθανό να μη καταφέρετε να μεταδώσετε το μήνυμά σας ή ακόμα και να χάσετε τον σκοπό της επικοινωνίας.
  • Εντοπίστε και εκτιμήστε όσα και όσους έχετε: δοκιμάστε να δείτε τα πράγματα στη ζωή σας από μια άλλη, διαφορετική οπτική γωνία. Αντί να εστιάσετε σε ότι επιθυμείτε και δεν έχετε επικεντρωθείτε σε αυτά που έχετε. Ανθρώπους, καταστάσεις, συναισθήματα, σωματική και ψυχική λειτουργία, πράγματα, ενδιαφέροντα και όσα άλλα μπορείτε να σκεφτείτε. Εκφράστε τα συναισθήματά σας για αυτά, δείτε οτι υπάρχουν γύρω σας και αναλογιστείτε αν τα έχετε προσέξει όσο τους αξίζει. Θυμηθείτε κυρίως τα άτομα που βρίσκονται κοντά σας, σκεφτείτε πόσες εμπειρίες και συναισθήματα κερδίζετε καθημερινά αλληλεπιδρώντας μαζί τους, πόσα μπορείτε να μοιραστείτε αλλά αφήσατε για κάποια άλλη στιγμή.

Τα συναισθήματα βιώνονται από τα άτομα όμως ο χρόνος, ο λόγος και ο τρόπος διαφέρουν για τον καθένα από εμάς. Θυμηθείτε να τα εκφράζετε και να μη τα θεωρείτε δεδομένα. Μπορούν να βελτιώσουν τις σχέσεις σας, να προσφέρουν χαρά σε αυτούς με τους οποίους τα μοιράζεστε αλλά και σε εσάς που τα εκφράζετε.

Να είστε καλά!

 

tmp_20256-tania-signature-3541-1272596500

Ντροπή! Τι είναι;

ntropiΗ ντροπή είναι ένα συναίσθημα που άλλοτε το αντιμετωπίζουμε ως «χαριτωμένο» και άλλοτε σαν κάτι που μας κάνει να αισθανόμαστε άβολα, αμήχανα, μειονεκτικά. Στη πρώτη περίπτωση, αναφερόμαστε σε εκείνες τις φορές που βρίσκουμε κάποιον χαριτωμένο όταν φανερώνει διακριτικά τις συστολές του μπροστά σε συμπεριφορές, συζητήσεις ή άτομα, σε κάποιο μικρό παιδί που μας φαίνεται να κάνει νάζια όταν του ζητάμε να συναναστραφεί με άλλους ανθρώπους κτλ. Στη δεύτερη περίπτωση τα πράγματα δυσκολεύουν αφού θέλουμε να «ανοίξει η γη να μας καταπιεί» όταν αποκαλύπτονται σκέψεις και συναισθήματα που δεν θα θέλαμε να γνωρίζουν οι άλλοι, όταν νιώθουμε οτι μας μειώνουν ή μας προσβάλουν.
Η ντροπή σχετίζεται με τον τρόπο που μας βλέπουν οι άλλοι ή με το πώς θα θέλαμε εμείς οι ίδιοι να μας βλέπουν. Συνδέεται με αισθήματα απόρριψης, υποτίμησης, αποτυχίας, ανεπάρκειας, αδυναμίας. Συναισθήματα που αισθανόμαστε όταν κάποιος μας αντιμετωπίζει ως κατώτερους ή αδύναμους αλλά και όταν διαστρεβλώνουμε την αυτοεικόνα μας, άλλοτε κρίνοντας οι ίδιοι τον εαυτό μας ως κατώτερο άλλοτε δυσανασχετώντας στην ιδέα πως κάποιο ελάττωμα μας θα αποκαλυφθεί. Η εντύπωση οτι κάτι «κακό» ή «λάθος» υπάρχει πάνω μας είτε αφορά την εξωτερική μας εικόνα είτε τη συμπεριφορά και τους τρόπους είτε ακόμα και τα συναισθήματά μας προκαλεί το δυσάρεστο συναίσθημα της ντροπής. Το ίδιο συναίσθημα, όμως, μπορεί να αποδειχθεί κίνητρο για εξέλιξη όταν συνδυαστεί με την αποδοχή και την αγάπη. Continue reading →

Διαχείριση θυμού

blog-εικόνα-διαχείριση θυμού«Το να κρατάς θυμό είναι σαν να αρπάζεις ένα αναμμένο κάρβουνο για να το πετάξεις σε κάποιον. Αυτός που καίγεται είσαι εσύ.»

Βούδας

Ο θυμός είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα που γεννιέται όταν θέλουμε να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας ή όταν νιώθουμε ότι κάποιος μας επιτίθεται. Λόγω της κατάστασης που μπορεί να βρεθούμε όταν θυμώνουμε συνηθίζουμε να θεωρούμε το θυμό ως κάτι «κακό», κάτι που πρέπει να αποφεύγεται ή να αποκρύπτεται. Δεν είναι, όμως το συναίσθημα κακό. Άλλωστε, ο ρόλος των συναισθημάτων είναι να μας προειδοποιούν για κάτι που βιώνουμε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Εκείνο που μπορεί να μας οδηγήσει σε αδιέξοδο, να μας κάνει να νιώσουμε άσχημα, να μας φέρει σε δύσκολη θέση ή να προκαλέσει αρνητικές συνέπειες είναι η διαχείριση των συναισθημάτων μας.

Τι προκαλεί θυμό; Ο θυμός προκαλείται από απογοήτευση, από αίσθημα αδικίας ή προδοσίας, μετά από έντονη κριτική ή προσβολή. Επίσης ενδέχεται να οφείλεται σε εσωτερικούς παράγοντες, να προέρχεται δηλαδή από τον ίδιο μας τον εαυτό. Οι μνήμες που επανέρχονται όταν κάποιο θέμα δεν έχει επιλυθεί, ο τρόπος που το άτομο μαθαίνει να διαχειρίζεται και να εκδηλώνει τα συναισθήματά του αλλά και ο βαθμός που τα αναγνωρίζει ή τα αποκρύπτει μπορούν να αποτελέσουν επιπλέον αιτίες πρόκλησης θυμού ακόμα και απροσδόκητων «εκρήξεων».

Το συναίσθημα του θυμού «ζωγραφίζεται» στο σώμα και στο πρόσωπο. Το βλέμμα γίνεται πιο άγριο, σφίγγονται τα δόντια και το σαγόνι, το πρόσωπο συνοφρυώνεται, το σώμα βρίσκεται σε εγρήγορση, αυξάνεται η θερμοκρασία του, οι κινήσεις είναι απότομες και έντονες, οι μύες τεντώνονται, η φωνή αγριεύει, η ομιλία είναι κοφτή και απότομη. Οι αντιδράσεις του θυμωμένου ατόμου είναι επιθετικές και πολλές φορές κατευθύνονται προς άλλα άτομα ή αντικείμενα με σκοπό την εκδίκηση, τη τιμωρία ή την εκτόνωσή του.

Τι συμβαίνει όταν ο θυμός δεν εκφράζεται; Κάθε συναίσθημα όταν καταπιέζεται διογκώνεται. Έτσι και ο θυμός αν καταπιεστεί μπορεί να εκφραστεί με ασήμαντες αφορμές και με ένταση δυσανάλογη της αφορμής. Ο καταπιεσμένος θυμός μπορεί να έχει ως αποδέκτες τους άλλους ή τον ίδιο τον εαυτό. Όταν στρέφεται σε τρίτους πιθανά θα προκαλέσει επικριτική και κυνική στάση, επιθετικότητα ή αντίθετα αποφυγή. Η επίδραση στο ίδιο το άτομο ακολουθείται από ένταση, υψηλή πίεση, δυσκολία συγκέντρωσης ακόμα και κατάθλιψη.

Δεν είναι κακό να έχουμε συναισθήματα, δεν είναι τα συναισθήματα που προκαλούν τις αρνητικές συνέπειες αλλά ο τρόπος που τα διαχειριζόμαστε. Έτσι λοιπόν, δεν είναι κακό να θυμώνουμε ούτε μπορούμε να πιστεύουμε ότι υπάρχει κάποιος που δεν έχει θυμώσει ποτέ. Ο τρόπος που θα εκφράσουμε το θυμό μας, η στιγμή που θα επιλέξουμε, ο αποδέκτης που θα υπάρχει αλλά και ο σκοπός που θέλουμε να πετύχουμε εκφράζοντας ένα συναίσθημά μας είναι τα στοιχεία που κάνουν τη διαφορά.

Τεχνικές διαχείρισης του θυμού

  • Παρατηρήστε τον εαυτό σας: εντοπίστε τη στιγμή που αρχίζετε να θυμώνετε και δείτε τα σημάδια που σας προειδοποιούν ότι χάνετε την ψυχραιμία σας.
  • Εξερευνήστε το συναίσθημά σας και αναγνωρίστε το: προσπαθήστε να καταλάβετε ποιοι είναι οι λόγοι που σας θυμώνουν, γιατί σας προκαλούν θυμό και παραδεχτείτε αυτό που νιώθετε. Πολλές φορές πίσω από το θυμό κρύβεται φόβος και αδυναμία ελέγχου των καταστάσεων.
  • Πάρτε το χρόνο σας: μην επιμένετε να απαντήσετε ή να συνεχίσετε μια συζήτηση τη στιγμή που είστε θυμωμένοι. Μείνετε σιωπηλοί για λίγο ή απομακρυνθείτε από το χώρο προκειμένου να υποχωρήσει η μεγάλη ένταση και να επιστρέψετε περισσότεροι ψύχραιμοι.
  • Πάρτε ανάσες και χαλαρώστε: εισπνεύστε από τη μύτη και εκπνεύστε από το στόμα για λίγα λεπτά, χαλαρώστε κλείνοντας τα ματιά, φανταστείτε ένα ήρεμο και ιδανικό μέρος.
  • Κάντε μια βόλτα, ασκηθείτε: βγείτε μια βόλτα για λίγο ή ακόμα και στη βεράντα και εντάξτε την άσκηση στη ζωή σας.
  • Επικοινωνήστε αποτελεσματικά: γίνετε διεκδικητικοί, πράγμα που σημαίνει ότι αποφεύγετε την επιθετικότητα ή την παθητικότητα. Προσπαθήστε να γίνετε κατανοητοί από τον συνομιλητή σας και να του δώσετε να καταλάβει αυτό που εννοείτε.
  • Εκφράστε σωστά το θυμό σας: εξηγήστε ποια είναι η αιτία ή η συμπεριφορά που σας προκάλεσε θυμό χωρίς να γενικεύετε και να κρίνετε την προσωπικότητα του συνομιλητή σας, π.χ. «αυτό που κάνεις με θυμώνει» αντί «είσαι κακός άνθρωπος, σε μισώ»
  • Προσπαθήστε να ακούσετε προσεκτικά: όταν είμαστε θυμωμένοι δεν έχουμε την υπομονή να ακούσουμε όσα λέει ο συνομιλητής μας με αποτέλεσμα να εστιάζουμε στις σκέψεις που μας προκάλεσαν θυμό, να συνεχίζουμε την επιθετική συμπεριφορά και να δημιουργούμε έναν φαύλο κύκλο. Επιχειρήστε να ακούσετε και την άλλη πλευρά ώστε να επιτευχθεί μια ομαλότερη επικοινωνία και να οδηγηθείτε στη λειτουργική εκτόνωση του συναισθήματος.
  • Ελέγξτε το στρες και τη διαχείριση χρόνου που κάνετε: η επιπλέον πίεση που μπορεί να προκαλείται από έλλειψη χρόνου και έντονο στρες μας κάνουν περισσότερο ευέξαπτους και ανυπόμονους.
  • Επιστρατεύστε το χιούμορ: ελαφρύνετε την ατμόσφαιρα με χιούμορ χωρίς να σημαίνει ότι υποτιμάτε ή γελοιοποιείτε τους λόγους που σας έκαναν να θυμώσετε και πολύ περισσότερο το ίδιο το συναίσθημά σας.
  •  Αλλάξτε τον τρόπο σκέψης σας, χρησιμοποιήστε τη λογική: όταν κάποιος θυμώνει συχνά υπερβάλλει ή απαιτεί να γίνουν όλα με τον δικό του τρόπο. Προσπαθήστε να επιστρατεύστε τη λογική και να σκεφτείτε ότι αυτή η διαδικασία δεν θα βοηθήσει κανέναν. Εκφράστε τις απαιτήσεις σαν επιθυμίες.

Να είστε και να αισθάνεστε καλά!

τάνια

 

Αρνητικά συναισθήματα

blog-εικόνα-αρνητικά συναισθήματα 2Ο ρόλος των συναισθημάτων είναι να μας πληροφορούν για την κατάσταση που βιώνουμε μια δεδομένη χρονική στιγμή ή μια περίοδο. Πρόκειται για την έκφραση της ψυχής και του σώματος πολλές φορές, απέναντι σε καταστάσεις, σε γεγονότα, στην πραγματικότητά μας. Ο τρόπος που βιώνουμε κάθε κατάσταση σχετίζεται με την οπτική που επιλέγουμε να «δούμε» τα πράγματα. Τα συναισθήματα που βγαίνουν στην επιφάνεια κάθε φορά εξαρτώνται από το πόσο θετικά η αρνητικά αντιμετωπίζουμε τις καταστάσεις. Πόσο εφικτό, όμως, είναι να μην σκεφτόμαστε αρνητικά; Πόσο ρεαλιστικό είναι να πιστεύουμε ότι όλα είναι δικές μας επιλογές;

Σκοπός μας δεν είναι, σε καμία περίπτωση, να εξαφανίσουμε τα συναισθήματα ακόμα και όταν πρόκειται για αρνητικές σκέψεις που μας ταλαιπωρούν και μας βασανίζουν. Κάτι τέτοιο, άλλωστε, δεν θα ήταν εφικτό εφόσον μιλάμε για ανθρώπινες φυσιολογικές αντιδράσεις και όχι για παθολογικές ή μηχανικές καταστάσεις. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να μάθουμε να διαχειριζόμαστε λειτουργικά τα συναισθήματά μας πράγμα που προϋποθέτει αρχικά την αναγνώριση και την αποδοχή τους.

Ποια είναι τα αρνητικά συναισθήματα;

Ο θυμός, το μίσος, το άγχος, η αγωνία, η θλίψη, η κακία, η ζήλια, η στεναχώρια, η ντροπή, οι ενοχές, ο φόβος, η αδικία, η δυσφορία, ο πόνος και όλες οι σχετιζόμενες με αυτά σκέψεις αποτελούν μερικά από τα αρνητικά συναισθήματα. Η ύπαρξή τους μας πληροφορεί για κάτι αρνητικό, μας προειδοποιεί ότι αυτό που αντιμετωπίζουμε βγαίνει εκτός της πορείας και του σκοπού μας που δεν είναι άλλος από την ευτυχία, τη χαρά, τη γαλήνη, την ισορροπία. Υπάρχουν όμως και δεν ωφελεί να τα αποκρύπτουμε ή να τα προσπερνάμε. Πολλές φορές έχουμε υπερβολικές προσδοκίες από τη ζωή μας, περιμένουμε ότι όλα θα έρθουν όπως τα έχουμε ονειρευτεί και η ακύρωση των προσδοκιών συνεπάγεται μεγάλο πόνο και άγχος.

Άλλοτε παρασυρόμαστε από πρότυπα που περνούν τα μέσα ή από τον κοινωνικό περίγυρο που προσδοκά να εκπληρώσουμε αξίες που έθεσε. Κάθε επιτυχία είναι αποδεκτή και σηματοδοτεί ευχάριστα και όμορφα συναισθήματα. Αντίθετα, οποιαδήποτε αποτυχία, θλίψη, αγωνία αντιμετωπίζονται με κακομεταχείριση και κριτική. Τι γίνεται όμως όταν η πραγματικότητα μας διαψεύδει; Δυσάρεστες και δυσλειτουργικές σκέψεις παίρνουν τη σκυτάλη, μας αποσυντονίζουν, μας ακινητοποιούν, δυσχεραίνουν την καθημερινότητα. Οι στόχοι που θέσαμε δεν έχουν επιτευχθεί, τα όνειρα ακυρώνονται και η πίκρα μας κατακλύζει.

 

blog-εικόνα-αρνητικά συναισθήματαΠώς μπορούμε να αντιμετωπίζουμε θετικά τις καταστάσεις;

  •  Δοκιμάστε να δείτε τα πράγματα αντίστροφα: αποφύγετε να δείτε αρνητικά τις καταστάσεις και εστιάστε στην ευκαιρία που σας δίνεται μέσα από το αρνητικό συναίσθημα που βιώνετε. Δέχεστε ένα μήνυμα και μπορείτε να το αποκωδικοποιήσετε. Προσπαθήστε να κατανοήσετε το συναίσθημά σας, να εντοπίσετε από πού προέρχεται και να εξελιχθείτε μέσα από αυτό γνωρίζοντας κάτι περισσότερο για τον εαυτό σας και τις ανάγκες σας.
  • Χαμογελάστε: βρείτε τις στιγμές που μπορείτε να χαμογελάσετε και μη χάνετε την ευκαιρία να προσφέρετε στον εαυτό σας λίγη χαρά. Κάτι απλό, κάτι μικρό μπορεί να φέρει το χαμόγελο που τόσο χρειαζόμαστε. Ο εαυτός σας θα σας ανταμείψει.
  • Ασκηθείτε: η φροντίδα της διατροφής και της καλής σωματικής κατάστασης αυξάνει την αυτοπεποίθηση και συντελεί στην έκκριση ορμονών που ανεβάζουν τη διάθεση.
  • Εντάξτε στην καθημερινότητα πράγματα που σας ευχαριστούν: η καθημερινότητα είναι σκληρή, κουραστική και συχνά έρχεται η ρουτίνα που καταστρέφει την καλή διάθεση και τα θετικά συναισθήματα. Αξίζει να αφιερώσετε χρόνο σε πράγματα που σας γεμίζουν, σας ευχαριστούν και σας ενθουσιάζουν.
  • Δημιουργήστε: ακόμα και αν πρόκειται για κάτι απλό, το οποίο προσπερνάμε αβίαστα στην καθημερινότητα. Μια κατασκευή, ένα ωραίο γεύμα, μια αλλαγή στο σπίτι, η προετοιμασία για μια βραδιά με φίλους μπορούν να φέρουν χαρά και ενθουσιασμό.
  • Αντιμετωπίστε ρεαλιστικά τα πράγματα: αποδεχτείτε κάθε πλευρά της ζωής και κατανοήστε ότι κάθε συναίσθημα έχει τη δική του αξία. Θέστε ρεαλιστικούς στόχους που μπορείτε να πετύχετε ώστε να μην απογοητεύεστε σε ενδεχόμενη αποτυχία. Αξιολογήστε τον εαυτό σας και φερθείτε του με σεβασμό βάζοντας τους δικούς σας προσωπικούς στόχους, τα δικά σας όρια, κατανοώντας τις δικές σας ανάγκες.

Θυμηθείτε ότι κάθε συναίσθημα έχει λόγο ύπαρξης. Μην τα αμελείτε, τα αποκρύπτετε, τα προσπερνάτε. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να τα βιώσει και να τα κατανοήσει, ασχοληθείτε με αυτό που σας προβληματίζει και σας ταλαιπωρεί χωρίς να διακόπτετε οποιαδήποτε άλλη σημαντική δραστηριότητα. Η ζωή, άλλωστε προχωρά και με τα καλά και με τα κακά. Ας είμαστε αυτοί που θα επιλέξουμε τη θετική της πλευρά και θα τη νιώσουμε σε κάθε πτυχή της. Όσο περισσότερο εξασκούμε κάτι τόσο το ενδυναμώνουμε. Ας εξασκήσουμε, λοιπόν, τη συνείδησή μας στην κατανόηση των συναισθημάτων μας και στην αντικατάσταση των αρνητικών σκέψεων με θετικές, θα έρθει η στιγμή που θα αντιμετωπίζουμε με μεγαλύτερη ηρεμία και σοφία όσα μας συμβαίνουν.

Καλή συνέχεια και μη ξεχνάτε ότι είστε μοναδικοί!

τάνια

 

Διαχείριση στρες

Το στρες είναι το πιο κοινό και καθημερινό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε όλοι μας. Πόσες φορές δεν νιώσατε να εξαντλήστε από τις απαιτήσεις της καθημερινότητας; Να πρέπει να τα προλάβετε όλα; Να σας πιάνει πανικός και μόνο στην ιδέα κάποιων υποχρεώσεων; Συχνά νιώθουμε κατάκοποι, θέλουμε να ξεκουραστούμε, να χαλαρώσουμε, όμως οι υποχρεώσεις δεν μας το επιτρέπουν. Οι καταστάσεις και το άγχος επιβίωσης πιέζουν με αποτέλεσμα τα νεύρα, η κούραση, οι πονοκέφαλοι, ο πανικός να κάνουν την εμφάνισή τους. Το στρες μας αφορά όλους γιατί όλοι αγχωνόμαστε κάποια στιγμή, όμως κάθε άνθρωπος το εκφράζει με διαφορετικούς τρόπους.

Τι είναι το στρες;

Το στρες συνδέεται έμμεσα με το συναίσθημα του φόβου. Νιώθουμε ότι χάνουμε τον έλεγχο, ότι δεν μπορούμε να προβλέψουμε τις καταστάσεις ή ότι δεν θα καταφέρουμε να ανταπεξέλθουμε στις προσδοκίες τις δικές μας ή των άλλων. Πρόκειται για την αντίδραση (συναισθηματική, συμπεριφορική, βιολογική ή γνωστική) του ατόμου απέναντι σε ένα στρεσογόνο παράγοντα.

Σε τι διαφέρει το στρες από το άγχος;

Μιλάμε ουσιαστικά για το ίδιο συναίσθημα που παρουσιάζουμε απέναντι σε καταστάσεις που δεν μπορούμε να ελέγξουμε ή να προβλέψουμε. Το στρες είναι ένα γενικευμένο συναίσθημα π.χ έχουμε στρες όταν πρόκειται να δώσουμε εξετάσεις, ενώ το άγχος εντοπίζεται στο ότι δεν είμαστε σίγουροι και άρα δεν μπορούμε να ελέγξουμε το αποτέλεσμα.

Σε κάθε περίπτωση αποτελεί το πιο κοινό και καθημερινό πρόβλημα όλων μας. Συνήθως δυσκολευόμαστε να το διαχειριστούμε φθείροντας, όμως έτσι τις άμυνες του οργανισμού μας.

Μπορεί το στρες να είναι καλό;

Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι στόχος μας δεν είναι να εξαφανίσουμε το στρες–αυτό άλλωστε θα ήταν ουτοπικό. Δε γίνεται να μην ενδιαφερόμαστε και να μην ανησυχούμε για τίποτα. Το στρες σε φυσιολογικά επίπεδα αποτελεί κινητήριο δύναμη, μας ενεργοποιεί και δεν μένουμε αδρανείς. Το έντονο ή χρόνιο στρες, όμως μπορεί να είναι επικίνδυνο και σταδιακά να μας φθείρει ψυχικά αλλά και σωματικά.

Τι συμβαίνει στο σώμα μας όταν έχουμε στρες;

  •  Το σώμα προετοιμάζεται για την αντίδραση πάλης-φυγής που είναι η πιο άμεση αντίδραση όταν βρισκόμαστε σε κατάσταση στρες. Αυτό συμβαίνει γιατί μεταβάλλεται η ισορροπία μεταξύ των δύο κλάδων του αυτόνομου νευρικού συστήματος (συμπαθητικού νευρικού συστήματος και παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος) Κατά συνέπεια αυξάνεται ο καρδιακός ρυθμός, η ροή του αίματος και η γαλβανική δερματική αντίδραση (βασίζεται στο πόσο ιδρωμένο είναι το δέρμα)
  •  Απελευθερώνεται νοραδρεναλίνη «τονώνοντας» τους μύες
  • Αυξάνεται η δραστηριοποίηση των ορμονών και απελευθερώνονται ενδορφίνες (φυσικά αναλγητικά του σώματος)
  •  Απελευθερώνεται γλυκόζη στο αίμα
  • Καταστέλλεται το ανοσοποιητικό μας σύστημα

Αυτό που αντιλαμβανόμαστε εμείς στο σώμα μας ως συνέπεια των παραπάνω είναι το έντονο καρδιοχτύπι, εφίδρωση, κόμπος ή πόνος στο στομάχι, γρήγορη αναπνοή, τρέμουλο, αδυναμία, ζάλη.

 Ασθένειες που μπορεί να προκληθούν από έντονο και χρόνιο στρες είναι: καρδιακές παθήσεις, έλκη, υψηλή πίεση, λοιμώξεις κ.α.

Πώς μας επηρεάζει το στρες;

Σε γνωστικό επίπεδο καταλαμβάνει πολύ «χώρο» και δυσκολευόμαστε να ασχοληθούμε με οτιδήποτε άλλο. Το μόνο που σκεφτόμαστε και με το οποίο ασχολούμαστε είναι ο παράγοντας που μας προκάλεσε στρες. Γινόμαστε αναβλητικοί, επηρεάζεται αρνητικά ο χρόνος αντίδρασής μας. Ξεχνάμε πολύ εύκολα και δεν μαθαίνουμε με τον ίδιο ρυθμό. Η προσοχή μας και η αυτοσυγκέντρωση είναι ελλιπείς.

Όσον αφορά στις συμπεριφορές που παρουσιάζουμε όταν είμαστε στρεσαρισμένοι παρατηρούνται νευρικές και επαναλαμβανόμενες κινήσεις όπως να τρώμε τα νύχια μας, να κουνάμε νευρικά το πόδι μας, να έχουμε υπερένταση, να ξεφυσάμε, να αναστενάζουμε κ.α. Καταφεύγουμε πολύ εύκολα σε κακές συνήθειες και καταχρήσεις όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, το υπερβολικό ή καθόλου φαγητό, τη χρήση ουσιών. Προσωρινά πιστεύουμε ότι μας χαλαρώνουν, όμως στην πραγματικότητα μας βλάπτουν μακροπρόθεσμα και χειροτερεύουν το άγχος μας. Απομακρυνόμαστε από συγγενείς και φίλους, παύουμε να ασχολούμαστε με δραστηριότητες, κοιμόμαστε υπερβολικές ώρες, βλέπουμε πολλές ώρες τηλεόραση ή καθόμαστε στον Η/Υ, αποφεύγουμε να ασχοληθούμε με το πρόβλημα, εκτονώνουμε το άγχος μας σε άλλους ανθρώπους με φωνές και εντάσεις.

Συναισθηματικά γινόμαστε απαισιόδοξοι, φοβόμαστε, πιστεύουμε ότι είναι κάτι που δεν ξεπερνιέται, θεωρούμε ότι είμαστε ανίκανοι να το αντιμετωπίσουμε, οπότε μειώνεται και η αυτοεκτίμησή μας. Νιώθουμε θλίψη και θυμώνουμε.

Τρόποι διαχείρισης του στρες

Τα προβλήματα θα συνεχίσουν να υπάρχουν, οι λογαριασμοί θα συνεχίσουν να έρχονται, τα επαγγελματικά και οικογενειακά ζητήματα θα απαιτούν πάντα την παρουσία και την ενέργειά μας, η μέρα θα συνεχίσει να έχει 24 ώρες. Εμείς έχουμε τον έλεγχο της ζωής μας και μπορούμε να αλλάξουμε είτε τις καταστάσεις είτε τις αντιδράσεις μας απέναντί σ’αυτές. Δεν είναι όσο εύκολο ακούγεται αλλά η συνειδητοποίηση είναι το πρώτο μεγάλο βήμα. Και επειδή ο καθένας έχει τον δικό του μοναδικό τρόπο διαχείρισης του στρες μπορούμε να πειραματιστούμε και να επιλέξουμε αυτόν που μας ταιριάζει περισσότερο.

Διαχειριστείτε το χρόνο σας:

  • Κάντε πρόγραμμα και καταγράφετε τις υποχρεώσεις σας. Ταξινομήστε τις υποχρεώσεις σας σε ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα και βάλτε προτεραιότητες. Να είστε ειλικρινείς με το χρόνο που διαθέτετε για να μην αγχωθείτε όταν δεν θα τα προλαβαίνετε.
  • Θέστε ξεκάθαρους στόχους. Τι θέλετε να πετύχετε και πότε
  • Ξεχωρίστε το σημαντικό από το επείγον. Π.χ. η σχέση μου είναι σημαντική αλλά επείγει να πληρωθεί ο λογαριασμός που λήγει.
  •  Αναθέστε δουλειές σε άλλους που μπορούν να σας βοηθήσουν. Δεν είναι ανάγκη να τα κάνουμε πάντα όλα μόνοι μας.
  •  Βρείτε χρόνο να ξεκουραστείτε και να διασκεδάσετε. Επικοινωνήστε με ανθρώπους και γελάστε. Κάντε πράγματα που σας ευχαριστούν. Μη ξεχνάτε να φροντίζετε τον εαυτό σας γιατί θα σας το ανταποδώσει. Είναι ανάγκη και όχι πολυτέλεια.

Εξασκείστε τη Διεκδικητικότητά σας:

  •  Μάθετε να λέτε «όχι». Θέστε τα όριά σας και σεβαστείτε το χρόνο σας. Μην αναλαμβάνετε επιπλέον υποχρεώσεις όταν δεν έχετε το χρόνο να τις φέρετε σε πέρας.
  •  Αποφασίστε τι θέλετε και γιατί. Έχετε το δικαίωμα να επιλέξετε, να έχετε δική σας άποψη, να θέλετε κάτι συγκεκριμένο.
  • Επιμείνετε αλλά να είστε διαλλακτικοί. Αποδεχτείτε τον εαυτό σας και αναλάβετε τις ευθύνες σας, αλλά αναγνωρίστε το δικαίωμα των άλλων να έχουν την άποψή τους και να μη συμφωνούν πάντα.

Επιχειρείστε να δείτε διαφορετικά την κατάσταση:

  •  Αναλύστε τα στοιχεία του προβλήματος. Τι σας ενοχλεί και γιατί, ποιός είναι ο στόχος σας. Σχεδιάστε τη δράση και εφαρμόστε τη λύση.
  •  Σκεφτείτε αν αυτό που σας στρεσάρει τώρα θα συνεχίσει να έχει την ίδια σημασία μετά από ένα μήνα ή ένα χρόνο. Αν η απάντηση είναι όχι αφιερώστε το χρόνο και την ενέργεια που του αξίζει.
  •  Μη ξεχνάτε να βλέπετε τα θετικά. Αναγνωρίστε στον εαυτό σας ότι τα έχει καταφέρει πολλές φορές και σταματήστε να βλέπετε μόνο τις αποτυχίες. Εκτιμήστε όλα τα όμορφα πράγματα που υπάρχουν γύρω σας, αφήστε την ένταση και δώστε τους λίγη σημασία.
  • Επικεντρώστε την προσοχή σας κάπου αλλού. Π.χ αν έχετε «κολλήσει» στην κίνηση και το στρες σας έχει κυριέψει παρατηρείστε τον κόσμο γύρω σας. Δείτε πώς είναι ντυμένοι, πώς συμπεριφέρονται κ.α. Εξάλλου το στρες δεν θα αλλάξει την κατάσταση.
  •  Αποδεχτείτε όσα δεν μπορούν να αλλάξουν. Κάποια γεγονότα έγιναν και δεν μπορούμε να τα αλλάξουμε, δείτε τα σαν ευκαιρίες για προσωπική εξέλιξη και ωρίμανση. Διαμορφώνουν τον χαρακτήρα μας και μας διδάσκουν.

Διαχειριστείτε τον θυμό σας:

Συχνά θυμώνουμε επειδή νιώθουμε ότι μας προσβάλλουν και μας απειλούν Ο θυμός μπορεί να μας κινητοποιήσει να αλλάξουμε κάτι. Αν δεν εκφράζεται διογκώνεται, προστίθεται στο στρες και έχουμε ανεξέλεγκτες εκρήξεις. Αν εκφράζεται με σωστό τρόπο, την κατάλληλη στιγμή και για το κατάλληλο γεγονός ή πρόσωπο θα έχει θετικά αποτελέσματα.

  •  Μην εκφράζετε το θυμό σας όταν βρίσκεται στο αποκορύφωμά του. Σταματήστε για λίγο τη συζήτηση, βγείτε από το δωμάτιο, πάρτε λίγο αέρα και συνεχίστε μετά. Την ώρα που είμαστε θυμωμένοι δεν μπορούμε να δούμε καθαρά ούτε να επιλύσουμε το πρόβλημα.
  • Χρησιμοποιείστε τεχνικές απόσπασης προσοχής ώστε το μυαλό σας να απασχοληθεί με κάτι άλλο και να ηρεμήσετε. Στη συνέχεια μπορείτε να επιστρέψετε στη συζήτηση.
  • Μάθετε να συγχωρείτε. Ο κόσμος που ζούμε δεν είναι τέλειος και οι άνθρωποι κάνουν λάθη. Ελέγξτε το θυμό σας και νιώστε περισσότερα θετικά συναισθήματα.

Ασχοληθείτε με το σώμα σας και βελτιώστε τη φυσική σας κατάσταση:

  • Ασκηθείτε. Η φυσική δραστηριότητα δρα ενάντια στο στρες και συντελεί στην εκτόνωση των εντάσεων.
  •  Αναπνεύστε σωστά και ήρεμα. Κάντε εισπνοές από τη μύτη και εκπνοές από το στόμα γεμίζοντας την κοιλιά σας με αέρα.
  •  Κάντε ασκήσεις χαλάρωσης. Ντυμένοι άνετα, καθισμένοι αναπαυτικά, σε ήσυχο μέρος σφίγγουμε και χαλαρώνουμε μια-μια τις μυϊκές ομάδες. Οι ασκήσεις αυτές μαθαίνονται και μας βοηθούν να αναγνωρίζουμε την ένταση και να την αποβάλλουμε.
  • Ακολουθείστε σωστή διατροφή και κοιμηθείτε αρκετά.

Επιλέξτε να χρησιμοποιήσετε τη δημιουργική πλευρά του στρες για να λειτουργεί προς όφελός σας. Μην το αφήσετε να σας ακινητοποιήσει και να σας φθείρει.

 Να είστε καλά!

τάνια