Αυτογνωσία

blog-εικόνα-αυτογνωσίαΗ αυτογνωσία, όπως φανερώνει και η ετυμολογία της λέξης, δηλώνει τη γνώση του εαυτού μας. Την αναγνώριση εκείνων των στοιχείων που απαρτίζουν την προσωπικότητά μας, την πολυπλοκότητα του εαυτού μας, τον ψυχισμό μας, την παρουσία μας. Όσο απλό και αν ακούγεται, αφού πολλές φορές πιστεύουμε ότι ξέρουμε ποιοι πραγματικά είμαστε και τι θέλουμε, δεν είναι μια εύκολη και ανώδυνη διαδικασία. Απαιτεί χρόνο και επιμονή να συνειδητοποιήσουμε τι μας συμβαίνει και περισσό θάρρος για να αποδεχτούμε τις διαφορετικές πτυχές μας. Ας μην ξεχνάμε ότι κανείς δεν είναι τέλειος και πόσο δύσκολο είναι αυτό να το δεχτούμε!

Ο τρόπος που βλέπουμε και αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας δεν σχετίζεται αποκλειστικά με εμάς τους ίδιους. Ζούμε σε κοινωνίες, αλληλεπιδρούμε με πολλούς ανθρώπους καθημερινά και ακόμα περισσότερο με τους σημαντικούς άλλους, τα άτομα εκείνα που κατέχουν σημαντική θέση στη ζωή μας. Αναπόφευκτα, η αυτοεικόνα μας επηρεάζεται από τον τρόπο που μας βλέπουν οι άλλοι, αλλά και από τη σημασία που εμείς δίνουμε σε αυτό, δηλαδή από το ποια εικόνα θέλουμε να τους δείξουμε προκειμένου να τους ικανοποιήσουμε και να λάβουμε αποδοχή ή όχι.

Η γνώση και η αποδοχή ή η βελτίωση του εαυτού μας είναι ένα δύσκολο μονοπάτι, που όμως στη διαδρομή ανταμειβόμαστε με τη δύναμη που μας παρέχει αυτή η γνώση, με την προσωπική μας εξέλιξη και την ανώτερη ποιότητα ζωής. Το να γνωρίσουμε τον εαυτό μας δεν σημαίνει μόνο να ξέρουμε τις ικανότητές, τις δυνατότητες, τις επιθυμίες και τις δεξιότητές μας αλλά και να τις εκτιμούμε. Ακόμα σημαντικότερο, όμως, είναι να γνωρίζουμε τα ελαττώματα μας, τις αδυναμίες μας, τα τρωτά μας σημεία. Εκεί βρίσκεται η πραγματική δύναμη. Είναι ανώφελο να πιστεύουμε ότι είμαστε καλοί σε όλα και να προσπαθούμε απεγνωσμένα για να το πετύχουμε. Το ζήτημα είναι να αναγνωρίζουμε τα σημεία που είμαστε λιγότερο καλοί και να προσπαθούμε να τα εντάξουμε ομαλά στην προσωπικότητά μας, επιχειρώντας τη βελτίωση ή την αποδοχή τους.

Πώς μπορούμε να γνωρίσουμε καλύτερα τον εαυτό μας;

  • Κρατήστε ένα είδος ημερολόγιου: καταγράψτε σε ένα φύλλο χαρτί τα προτερήματα και τα ελαττώματα σας, χωρίζοντάς το σε δυο στήλες. Φροντίστε να είστε ειλικρινείς, είναι κάτι που αφορά μόνο εσάς τους ίδιους και η ειλικρίνεια αποτελεί δρόμο προς τη γνώση του εαυτού σας. Αφιερώστε λίγο χρόνο σε αυτή την διαδικασία, κάποια στιγμή που θα είστε ήρεμοι και θα νιώθετε έτοιμοι να το κάνετε. Μπορείτε να το επαναλαμβάνετε ανά τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε να βλέπετε αν υπάρχουν διαφοροποιήσεις. Δεν είναι παράξενο να συμβεί κάτι τέτοιο, αφού θέτετε τον εαυτό σας σε μια συνειδητή διαδικασία αυτοπαρατήρησης και πιθανόν να συνειδητοποιήσετε κάτι που μέχρι τότε αγνοούσατε ή να ξανασκεφτείτε ένα ενδεχόμενο.
  • Αναλογιστείτε τη μέρα που μόλις πέρασε: κάντε μια σύντομη αναδρομή στις δραστηριότητες της μέρας σας και στον τρόπο που χειριστήκατε τις καταστάσεις. Σκεφτείτε ήρεμα τι θα μπορούσατε να είχατε κάνει διαφορετικά και ποια δυσάρεστα συναισθήματα ή σκέψεις θα μπορούσατε να είχατε αποφύγει. Μην ξεχνάτε να επιβραβεύετε τον εαυτό σας για όσα κατάφερε να πετύχει. Όσο μικρά και αν φαίνονται αποτελούν επιτυχίες της ημέρας και στόχοι που επιτεύχθηκαν. Μη θεωρήσετε ότι δεν έγινε τίποτα σημαντικό στη διάρκεια της μέρας, άρα δεν υπάρχει τίποτα για το οποίο πρέπει να νιώθετε ικανοποιημένοι. Όλα όσα κάνουμε στη διάρκεια μιας μέρας αποτελούν πράξεις που προάγουν την καθημερινότητά μας και απαιτούν τον κόπο, τον χρόνο και την προσοχή μας για να ολοκληρωθούν.
  • Συζητείστε με τα αγαπημένα σας πρόσωπα: μέσα σε κλίμα ηρεμίας και εμπιστοσύνης ρωτήστε τους τη γνώμη που έχουν για εσάς και συγκρίνετε με όσα έχετε καταγράψει εσείς οι ίδιοι για τον εαυτό σας. Υπάρχουν κοινά σημεία ή διαφοροποιήσεις; Θα μπορούσατε να δείτε τον εαυτό σας μέσα από μια άλλη οπτική; Παρατηρείτε περιθώρια βελτίωσης; Συνειδητοποιείτε κάτι το οποίο δεν είχατε σκεφτεί μέχρι τώρα;
  • Προσπαθήστε να είστε ανοιχτοί και δεκτικοί σε απόψεις που δεν σας ικανοποιούν: σκεφτείτε ποια στοιχεία από αυτά που ακούτε για εσάς και δεν σας αρέσουν θα μπορούσατε να τα χρησιμοποιήσετε προς όφελός σας. Μην είστε επιθετικοί ή αμυντικοί, προσπαθήστε να δεχτείτε την κριτική ανοιχτόμυαλα. Δεν εννοούμε να στεναχωριόμαστε με το παραμικρό και να δίνουμε μεγάλη βαρύτητα στο οτιδήποτε. Όμως, όταν ακούμε τη γνώμη ανθρώπων που μας ζουν και μας γνωρίζουν μπορούμε να προβληματιστούμε για τα μηνύματα που εκείνοι λαμβάνουν από εμάς μέσω της συμπεριφοράς μας, ακόμα και αν δεν ήταν αυτός ο πρωταρχικός σκοπός μας.
  • Αναδείξτε αυτά που θεωρείτε δυνατά στοιχεία: σκεφτείτε σε ποιόν τομέα είστε καλοί, τι σας αρέσει, τι σας ικανοποιεί, βρείτε τα ταλέντα σας. Αναζητήστε πράγματα και καταστάσεις που σας χαροποιούν και ενισχύστε την αυτοπεποίθησή σας.

Εάν νιώθετε την ανάγκη να «ψάξετε» βαθύτερα μέσα σας, να ανακαλύψετε περισσότερα και άγνωστα κομμάτια του εαυτού σας και να περιορίσετε αρνητικές σκέψεις και συναισθήματα, τολμήστε να δοκιμάστε το ταξίδι της αυτογνωσίας. Η συνειδητοποίηση και η θέληση είναι τα πρώτα και σημαντικότερα βήματα. Αν αισθανθείτε ότι στο ταξίδι αυτό χρειάζεστε συνοδοιπόρο και οδηγό μη διστάσετε να απευθυνθείτε σε κάποιον ειδικό που θα σας βοηθήσει να ακολουθήσετε το σωστό μονοπάτι.

«Η σωφροσύνη -η αδιαφορία για τα ασήμαντα και ο συνετός ζήλος για τα σπουδαία- πηγάζει μόνο απ’ την αληθινή γνώση, η οποία στηρίζεται στην αυτογνωσία»

Πλάτωνας

Να είστε καλά και να απολαύσετε το ταξίδι!

τάνια

 

 

Η έννοια της αυτοεκτίμησης

blog-εικόνα-αυτοεκτίμηση 1Ως αυτοεκτίμηση μπορούμε να ορίσουμε τη συνολική εικόνα του εαυτού. Την αντίληψη που έχουμε για εμάς τους ίδιους, για τις ικανότητές μας, τα ταλέντα μας, την εμφάνισή μας, τα επιτεύγματά μας, τα συναισθήματά μας. Σχετίζεται με την εμπιστοσύνη προς τον εαυτό, την αποδοχή, τον σεβασμό και την εκτίμηση προς εμάς τους ίδιους. Η αυτοεικόνα, δηλαδή ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας και η αυτογνωσία, δηλαδή η ρεαλιστική ή μη γνώση των δυνατοτήτων και των προσόντων μας λειτουργούν συμπληρωματικά στην ανάπτυξη της αυτοεκτίμησης. Διαχωρίζεται σε υψηλή ή χαμηλή αυτοεκτίμηση ανάλογα με την πεποίθηση που υιοθετούμε για την εικόνα μας.

Πολύ σύντομα να αναφέρουμε ότι η αυτοεκτίμηση ξεκινά να αναπτύσσεται από τη βρεφική ακόμα ηλικία και από τις σχέσεις που δημιουργούνται μέσα στη οικογένεια. Οι υποστηρικτικοί γονείς που επαινούν τα παιδιά τους και τους παρέχουν κλίμα ασφάλειας και αγάπης είναι πολύ πιθανό να μεγαλώσουν παιδιά με υψηλότερη αυτοεκτίμηση. Στην αντίθετη περίπτωση, όταν δηλαδή τα συγκρίνουν με «τρίτους», οι οποίοι θεωρούνται καλύτεροι ή πιο επιτυχημένοι, όταν υποτιμούν την προσπάθεια ή γίνονται ιδιαίτερα αυστηροί και επικριτικοί, αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες να καλλιεργήσουν χαμηλότερο αίσθημα αυτοεκτίμησης στα παιδιά τους. Η μετέπειτα πορεία του ατόμου, η συναναστροφή του με φίλους, συμμαθητές, συναδέλφους και η αντιμετώπισή του από το κοινωνικό σύνολο μπορεί να επηρεάσει θετικά ή αρνητικά την ανάπτυξη της αυτοεκτίμησής του.

Στα άτομα που εμφανίζουν χαμηλή αυτοεκτίμηση μπορούμε να παρατηρήσουμε τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

  • Ανασφάλεια και αίσθημα κατωτερότητας: θεωρούν τον εαυτό τους πάντα χειρότερο από τους άλλους και εστιάζουν στα αρνητικά τους χαρακτηριστικά
  • Ανάγκη για συνεχή επιβράβευση και επιβεβαίωση από άλλα άτομα: αναζητούν την επιβράβευση τρίτων προκειμένου να συνεχίσουν ή να αισθανθούν ικανοποίηση
  • Έντονη απογοήτευση μετά από αρνητική κριτική: σκέφτονται συνεχώς τον αρνητικό σχολιασμό, δυσκολεύονται να τον ξεπεράσουν και τους προκαλεί άγχος
  • Δυσκολία στην έκφραση των συναισθημάτων και των προσωπικών απόψεων: προτιμούν να μην εκφράζουν προσωπικές απόψεις και συναισθήματα για να μην έρθουν σε αντιπαράθεση με τους άλλους
  • Έντονο άγχος και δυσκολία συναναστροφών: δυσκολεύονται να συνάψουν σχέσεις γιατί νιώθουν ότι θα εκτεθούν
  • Δυσκολία να πουν «όχι»: θεωρούν ότι θα δυσαρεστήσουν τους άλλους
  • Εντοπίζουν τα αρνητικά συναισθήματα και την κακή διάθεση των άλλων: νιώθουν ότι δεν είναι οι μόνοι που αισθάνονται άσχημα
  • Προσπαθούν συνεχώς να ευχαριστήσουν τους άλλους: μέσω της αναγνώρισής τους από τρίτους αισθάνονται ότι αξίζουν

Τα άτομα με υψηλή αυτοεκτίμηση χαρακτηρίζονται από τα εξής:

  • Δεν νιώθουν εξαρτημένοι από τους άλλους: υποστηρίζουν τις επιλογές τους και έχουν το θάρρος της γνώμης τους
  • Βιώνουν περισσότερες επιτυχίες: δεν φοβούνται την αποτυχία και διδάσκονται από αυτήν
  • Παίρνουν πρωτοβουλίες και δοκιμάζουν νέα πράγματα: τολμούν να πρωτοπορήσουν αφού αναλαμβάνουν την ευθύνη για τις πράξεις τους
  • Δέχονται την αρνητική κριτική: έχουν εμπιστοσύνη στον εαυτό τους και αντιλαμβάνονται την κριτική ως ευκαιρία βελτίωσης
  • Δέχονται φιλοφρονήσεις και θετικά σχόλια και ταυτόχρονα τα ανταποδίδουν: νιώθουν ασφαλείς και διαθέτουν αυτογνωσία
  • Αναλαμβάνουν τις ευθύνες που τους αναλογούν: δεν θυματοποιούνται αισθανόμενοι υπεύθυνοι για καθετί αρνητικό
  • Έχουν τον έλεγχο της ζωής τους: διεκδικούν την ευτυχία τους και δεν ενοχοποιούν πάντα άλλους παράγοντες που τους εμποδίζουν να πετύχουν
  • Είναι υπεύθυνοι και ανεκτικοί: διαχειρίζονται καλύτερα τον χρόνο τους, ολοκληρώνουν τις υποχρεώσεις τους και δείχνουν κατανόηση

blog-εικόνα-αυτοεκτίμηση 2Πώς μπορούμε να ενισχύσουμε την αυτοεκτίμησή μας;

Εστιάστε στα θετικά σας στοιχεία: μη βλέπετε μόνο αρνητικές εμπειρίες και αποτυχίες. Κάθε άνθρωπος έχει προτερήματα και αυτά πρέπει να βγάλουμε στην επιφάνεια.

Καταγράψτε τα επιτεύγματα σας: επιχειρήστε να δείτε τις επιτυχίες σας σε κάθε πτυχή της ζωή σας. Η καταγραφή τους θα σας κάνει να τα συνειδητοποιήσετε και να νιώσετε σημαντικοί για όσα πετύχατε.

Προσπαθήστε να εκφράζετε τις ανάγκες σας χωρίς να χρειάζεται να απολογηθείτε: κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και ξεχωριστός. Έχετε το δικαίωμα να θέλετε κάτι χωρίς απαραίτητα να συμφωνούν όλοι οι υπόλοιποι.

Σκεφτείτε πώς θα θέλατε να είστε ή τι θα θέλατε να πετύχετε και βάλτε στόχους: δώστε κίνητρο στον εαυτό σας και επιτρέψτε του τη βελτίωση. Η παραδοχή των μειονεκτημάτων είναι δύναμη και όχι αδυναμία

Ανεξαρτητοποιηθείτε και μη συγκρίνετε τον εαυτό σας με άλλους: έχετε τη δική σας προσωπικότητα και μπορείτε να κάνετε τις δικές σας επιλογές. Εστιάστε στην ευχαρίστηση και στην αίσθηση ελευθερίας που σας δίνει αυτή η οπτική χωρίς να περιμένετε πάντα την επιβεβαίωση των άλλων.

Επιλέξτε τα άτομα που σας περιβάλλουν και βρείτε εκείνους που σας κάνουν να νιώθετε όμορφα: όπου υπάρχει η δυνατότητα επιλογής επιχειρήστε να προσεγγίσετε άτομα που σας αποδέχονται και περνάτε ωραία.

Δείτε τα πράγματα διαφορετικά: δείτε τα αισιόδοξα, δείτε τα θετικά. Κάθε νόμισμα έχει δυο πλευρές, επιμείνετε στη θετική οπτική και επωφεληθείτε από κάθε σας εμπειρία.

Όλοι μας έχουμε βρεθεί τουλάχιστον μια φορά στη ζωή μας σε δύσκολη θέση όπου κλονίζεται η εμπιστοσύνη στις δυνατότητές μας, αναζητούμε την επιβεβαίωση των άλλων ή νιώθουμε αβάσταχτο το βάρος μιας αποτυχίας. Σκεφτείτε αν έχετε «τιμωρήσει» ποτέ τον εαυτό σας για μια αποτυχία κρίνοντας τον αυστηρά ή υποτιμώντας τον. Αν έχετε μπει σε διαδικασία σύγκρισης με άλλους τους οποίους θεωρείτε πολύ καλύτερους και πιο ευτυχισμένους από εσάς. Αν έχετε προσπαθήσει να ανταποκριθείτε στις προσδοκίες τους για να εισπράξετε τα θετικά τους σχόλια. Σκοπός μας δεν είναι να εξαφανίσουμε τα συναισθήματα, ούτε είναι εφικτό να ζούμε μόνο καλές και θετικές καταστάσεις. Το όφελος μας είναι να τα συνειδητοποιούμε, να τα διαχειριζόμαστε και να εξελισσόμαστε. Μη ξεχνάτε ότι επιτυχημένος δεν είναι αυτός που δεν κάνει λάθη, αλλά αυτός που κάνει λάθη και μαθαίνει από αυτά.

Να είστε καλά και να σκέφτεστε θετικά!

τάνια