Η ανάγκη της αποδοχής

blog-εικόνα-αποδοχήΟι άλλοι…και κυρίως οι σημαντικοί άλλοι λειτουργούν ως καθρέφτης του εαυτού μας. Μέσα από τις σχέσεις που κάθε άτομο δημιουργεί, φανερώνονται στοιχεία της δικής του προσωπικότητας, του συστήματος αξιών του, των προσδοκιών του, της αυτοεικόνας του. Η ανάγκη για αποδοχή και επιβεβαίωση αποτελεί για πολλούς σημαντικό ζήτημα, καθώς η αίσθηση του «ανήκειν» βρίσκεται μέσα στην ανθρώπινη φύση μας.

Η αίσθηση αυτή είναι εντελώς φυσιολογική, καθώς ο άνθρωπος αποτελεί κοινωνικό όν και σε όλους αρέσει να δέχονται επιβράβευση και αποδοχή. Ορισμένες φορές, όμως, η ανάγκη για αποδοχή γίνεται τόσο ισχυρή που το άτομο οδηγείται σε συμπεριφορές με σκοπό τη διεκδίκηση έγκρισης από τους άλλους αγνοώντας τα δικά του όρια και επιθυμίες. Η οποιαδήποτε ματαίωση είναι ικανή να καταστρέψει την αυτοεκτίμησή του και μπορεί να φτάσει σε σημείο που αδυνατεί να αναγνωρίσει τα «θέλω» και τις ανάγκες του.

Continue reading →

Ο ρόλος της ψυχολογίας στη Σκλήρυνση Κατά Πλάκας

blog-εικόνα-ΣΚΠΗ Σκλήρυνση Κατά Πλάκας (ΣΚΠ) είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα του κεντρικού νευρικού συστήματος (εγκέφαλος και νωτιαίος μυελός) κατά την εξέλιξη του οποίου το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στο περίβλημα των νεύρων (μυελίνη) προκαλώντας απομυελίνωση (καταστροφή του). Ως αποτέλεσμα της παραπάνω βλάβης δεν μεταφέρονται σωστά τα μηνύματα για την ολοκλήρωση ορισμένων λειτουργιών όπως είναι για παράδειγμα η βάδιση, η ισορροπία, ο συντονισμός των κινήσεων κτλ.  Η εμφάνιση της ασθένειας τοποθετείται μεταξύ των ηλικιών 20 και 40, ενώ έχει παρατηρηθεί οτι προσβάλλει σε μεγαλύτερο ποσοστό τις γυναίκες σε σχέση με τους άντρες.

Τα συμπτώματα ποικίλλουν και διαφέρουν από άτομο σε άτομο καθώς εξαρτώνται από τη περιοχή του νευρικού συστήματος που έχει προσβληθεί. Τα συχνότερα ενοχλήματα που παρουσιάζονται σχετίζονται με οπτικά, κινητικά και αισθητηριακά φαινόμενα. Συνεπώς, ενδέχεται να παρατηρηθεί αίσθημα κόπωσης, μυϊκή αδυναμία, μουδιάσματα στα άκρα, διαταραχή της ισορροπίας ή της όρασης, ακράτεια ούρων ή στυτική δυσλειτουργία, συναισθηματικές και νοητικές διαταραχές (εξασθένηση της μνήμης, διαταραχή της ομιλίας, αλλαγές στη διάθεση).

Ο ψυχολογικός παράγοντας παίζει σημαντικό ρόλο τόσο στην εξέλιξη της νόσου, όσο και στη ποιότητα ζωής και τη λειτουργικότητα του ατόμου. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, οτι η πρώτη εκδήλωση της νόσου μπορεί να εμφνανιστεί μετά από έντονη ψυχοσυναισθηματική πίεση ή περίοδο μεγάλου άγχους. Οι έντονες ψυχολογικές διακυμάνσεις και εντάσεις ενδέχεται να παίξουν εξίσου σημαντικό ρόλο σε περιόδους υποτροπής ή επιδείνωσης της νόσου.
Ποιά είναι τα πρώτα συναισθήματα μετά τη διάγνωση της ΣΚΠ;
Όπως κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός και ανεπανάληπτος, έτσι έχει τον δικό του ξεχωριστό τρόπο έκφρασης και αντίδρασης στις καταστάσεις. Συνεπώς, αναφέρουμε ενδεικτικά τις συνηθέστερες συναισθηματικές αντιδράσεις, χωρίς αυτό να σημαίνει οτι κάθε άτομο βιώνει με τον ίδιο τρόπο ή την ίδια προτεραιότητα συναισθήματα και σκέψεις στο άκουσμα μιας ιατρικής διάγνωσης.
Αρχικά το άτομο ενδέχεται να σοκαριστεί με αποτέλεσμα να βιώνει άρνηση της κατάστασης. Οι άνθρωποι έχουμε την τάση να θεωρούμε τον εαυτό μας άτρωτο όσο είμαστε υγείς, γεγονός που μας επιτρέπει να ζούμε χωρίς τη διαρκή παρουσία του φόβου. Η αρχική άρνηση μιας ασθένειας, το συναισθηματικό «μούδιασμα» όπως συχνά περιγράφεται, παρέχει τη δυνατότητα στον εγκέφαλο να επεξεργαστεί τα νέα δεδομένα και να αντέξει τον ψυχικό πόνο που προκαλούν. Φανταστείτε αυτή τη ψυχική διεργασία όπως τη στιγμή που χτυπάμε κάποιο σημείο του σώματος και μεσολαβούν μερικά δευτερόλεπτα μέχρι να νιώσουμε τον πόνο.
Ο φόβος, η απελπισία και η απόγνωση είναι τα συναισθήματα που ακολουθούν. Ερωτήματα όπως «τι έχω;» «κινδυνεύει η ζωή μου;» «από που προκλήθηκε;» «τι θα μου συμβεί;» «τι πρέπει να κάνω;» κατακλύζουν τη σκέψη αναζητώντας απαντήσεις. Ο θυμός και η απορία «γιατί σε μένα» είναι πολύ πιθανό να εμφανιστούν. Σε άλλες περιπτώσεις παρατηρούνται ενοχικά συναισθήματα που εκφράζονται μέσα από σκέψεις όπως «δε φρόντιζα αρκετά τον εαυτό μου» «τι έκανα λάθος;» ή ακόμα και μέσω της ανησυχίας για το τι πρόκειται να συμβεί «θα γίνω βάρος στους δικούς μου» «δεν είναι υποχρεωμένοι να με αντέχουν», προκαλείται ανησυχία για την οικονομική επιβάρυνση κτλ.
Εμφανίζονται συναισθήματα θλίψης και ανασφάλειας που πυροδοτούνται από μια διαφορετική και περισσότερο δυσάρεστη πραγματικότητα αλλά και από το φόβο για το άγνωστο. Η αγωνία της εγκατάλειψης ή ακόμα και της επιβάρυνσης του συγγενικού-οικογενειακού περιβάλλοντος προκαλεί ανασφάλεια για το μέλλον. Η αλλαγή στο τρόπο ζωής ενδέχεται να αποτελέσει πλήγμα για την αυτοεκτίμηση του ατόμου που καλείται να επαναπροσδιορίσει στόχους, σχέδια, δραστηριότητες, συναισθήματα, σχέσεις.
Πως μπορούμε να φροντίσουμε τη ψυχική μας υγεία;

  • Επιτρέψτε στα συναισθήματά σας να εκφραστούν: αποφύγετε να αποκρύψετε τα συναισθήματά σας και να προσπαθείτε να φανείτε «δυνατοί». Η έκφραση όσων νιώθετε δεν σας καθιστά αδύναμους αλλά δίνει στον εαυτό σας τη δυνατότητα να βιώσει ότι χρειάζεται προκειμένου να αποδεχθεί και να συμφιλιωθεί με την αλλαγή.
  • Φροντίστε να ενημερωθείτε επαρκώς για την ΣΚΠ: η πλήρης και εξατομικευμένη ενημέρωση θα σας δώσει τη δυνατότητα να απαντήσετε στα ερωτήματα που σας κατακλύζουν και να ενημερωθείτε για τη φύση και την εξέλιξη της νόσου. Το άγνωστο προκαλεί αγωνία, αμφιβολίες και άγχος.
  • Απευθυνθείτε σε άτομα με τα οποία νιώθετε οικεία και μπορείτε να εκφραστείτε ειλικρινά: η κατανόηση και η υποστήριξη τους θα σας ωφελήσουν πολύ περισσότερο από την κριτική και τη δυσπιστία όσων δεν σας καταλαβαίνουν.
  • Φροντίστε τον εαυτό σας: προσπαθήστε να εντάξετε ήπια άσκηση στην καθημερινότητά σας σύμφωνα με τις προσωπικές σας ανάγκες και δυνατότητες. Εκτός από τη διατήρηση της φυσικής σας κατάστασης, η άσκηση συμβάλλει στην εκτόνωση και διαχείριση του στρες. Επιδιώξτε να εκμεταλλευτείτε το φως της μέρας και να κάνετε έναν περίπατο εκτός σπιτιού. Ασχοληθείτε με τη διατροφή σας, «θωρακίστε» τον οργανισμό σας και δώστε του την ενέργεια που χρειάζεται.
  • Πάρτε το χρόνο που σας χρειάζετε: αναγνωρίστε στον εαυτό σας το δικαίωμα να επεξεργαστεί και να συνειδητοποιήσει τα καινούρια δεδομένα. Κάθε άνθρωπος έχει τους δικούς του ρυθμούς και τις προσωπικές του εσωτερικές διεργασίες.
  • Προσπαθήστε να διακρίνετε τη θετική πλευρά της κατάστασης: γνωρίστε καλύτερα τον εαυτό σας. Θέστε τα όρια σας σε παράλογες απαιτήσεις δικές σας και των άλλων, δεν είναι υποχρεωτικό να λέτε σε όλα «ναι». Κατανοήστε τη διαφορετικότητα και προσπαθήστε να αποδεχτείτε οτι η ζωή κάθε ατόμου αξίζει γιατί είναι μοναδική και δεν επιδέχεται συγκρίσεις. Οι αλλαγές στη ζωή δεν είναι εύκολες είναι όμως εφικτές και καταφέρνουν να μας εξελίξουν.
  • Αναζητήστε νέους δημιουργικούς τρόπους απασχόλησης: η ΣΚΠ δε σταματά τη ζωή, αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο ζείτε. Ανακαλύψτε ταλέντα και δεξιότητες που πιθανά μέχρι τώρα δε γνωρίζατε. Εστιάστε στα ενδιαφέροντα σας και στα πράγματα που σας προσφέρουν ευχαρίστηση.
  • Σκεφτείτε το ενδεχόμενο συμμετοχής σε ομάδες και συλλόγους αλληλοβοήθειας ατόμων με σκλήρυνση κατά πλάκας: προσπαθήστε να συμμετέχετε σε ομάδες όπου θα μοιράζεστε και θα μεταφέρετε τις εμπειρίες σας. Η συναναστροφή με άλλα άτομα που παρουσιάζουν παρόμοιες δυσκολίες θα σας ανακουφίσει, ενώ ταυτόχρονα μπορείτε να αποτελέσετε έμπνευση για κάποιους άλλους.
  • Ζητήστε υποστήριξη και βοήθεια όποτε τη χρειάζεστε: το να αναγνωρίζετε τις ανάγκες σας είναι ένδειξη δύναμης. Το να δέχεστε υποστήριξη είναι ένδειξη σεβασμού στις ανάγκες σας. Το να φροντίζετε τον εαυτό σας είναι ένδειξη αγάπης.

 

Να είστε καλά!

Για την πολύτιμη βοήθεια και συνεργασία ευχαριστώ θερμά τον Ειδικό Νευρολόγο κ.Κερασνούδη Αντώνη

tmp_20256-tania-signature-3541-1272596500

Πως διαχειριζόμαστε τις ενοχές;

blog-εικόνα-ενοχέςΟι ενοχές μπορούν να μας προστατέψουν από πιθανά λάθη και καταστάσεις που θα αποδειχθούν δυσάρεστες. Ο ρόλος τους έγκειται στο να μας αποτρέψουν από πράξεις ή συμπεριφορές που μπορούν να πληγώσουν άλλα άτομα ή ακόμα και να μας βοηθήσουν μα μην επαναλάβουμε λάθη του παρελθόντος των οποίων το αποτέλεσμα ήταν να αισθανόμαστε ενοχικά. Κατά κάποιο τρόπο λειτουργούν σαν ένα σύστημα εσωτερικών κανόνων που θέτουν όρια στις «άσχημες» πτυχές του εαυτού μας. Αποδεικνύονται απαραίτητες όσο και αν ακούγεται παράδοξο. Αφορούν τις πράξεις, τις σκέψεις, τις επιθυμίες αλλά και τα συναισθήματά μας. Δεν είναι, όμως, λίγες οι φορές που αποδεικνυόμαστε σκληροί και άδικοι με τον εαυτό μας αναλαμβάνοντας την ευθύνη ακόμα και όταν δεν φταίμε. Άλλοτε επιτρέπουμε σε άλλα άτομα να ασκούν τέτοια επιρροή πάνω μας προκειμένου να αισθανθούν οι ίδιοι καλύτερα, αφού έτσι αποποιούνται το δικό τους μερίδιο ευθύνης.
Ενοχικά μπορεί να αισθανόμαστε για καθημερινές συνήθειες και συμπεριφορές. Για τη διαθεσιμότητα του χρόνου μας, για την παρουσία ή απουσία σε στιγμές αγαπημένων ατόμων, για την ολοκλήρωση ή τη ματαίωση καθημερινών δραστηριοτήτων, για τη συνέπειά μας στις καθημερινές υποχρεώσεις ακόμα και για τη δήλωση παρουσίας μας σε μέσα όπως το facebook, το twitter, τα mail, τα τηλέφωνα κινητά ή σταθερά. Μέχρι ένα σημείο το ενοχικό συναίσθημα παραμένει λειτουργικό και απαραίτητο. Θα λέγαμε ότι λειτουργεί σαν κινητήριος δύναμη που μας παροτρύνει να ανταπεξέλθουμε στις καταστάσεις αναλογιζόμενοι το ευχάριστο συναίσθημα της ικανοποίησης που θα ακολουθήσει αντί της δυσφορίας των ενοχών. Ταυτόχρονα μας αποτρέπει από πράξεις παράνομες και κατακριτέες.
Στην υπερβολική μορφή, όμως, υποδηλώνει έντονα ενοχικό άτομο που νιώθει υπεύθυνο ακόμα και για όσα δεν του αναλογούν. Στη πλειοψηφία τους τα ενοχικά άτομα χαρακτηρίζονται από χαμηλή αυτοεκτίμηση γεγονός που δικαιολογεί την ανάγκη τους για συνεχή επιβεβαίωση – επιβράβευση και κατά συνέπεια για παρουσία ενοχών όταν αποτυγχάνουν. Παρουσιάζονται ευάλωτα, ευαίσθητα, απαισιόδοξα και επιρρεπή στις κριτικές των άλλων. Μπορεί να φαίνονται πρόθυμα να αναλάβουν περισσότερες ευθύνες – υποχρεώσεις από όσες τους αναλογούν, αισθανόμενα ενοχές αν δεν καταφέρουν ή δεν προλάβουν να τις διεκπεραιώσουν. Δεν τολμούν να αρνηθούν, αποφεύγουν να πάρουν πρωτοβουλίες και προσπαθούν να ικανοποιήσουν κάθε αίτημα. Από την άλλη είναι πολύ πιθανό να συναντήσουμε ενοχικά άτομα που αρνούνται να αναλάβουν οποιαδήποτε ευθύνη προκειμένου να αποκλείσουν το ενδεχόμενο αποτυχίας και ενοχών.
Οι ρίζες των ενοχών τοποθετούνται στη βρεφική ακόμα ηλικία όταν συνδέονται με την αποδοχή του παιδιού από τους σημαντικούς άλλους. Προκειμένου να αλλάξει μια συμπεριφορά που δεν είναι αποδεκτή επιλέγεται η πρόκληση ενοχών ώστε να «αναγκάσουμε» το άτομο να επιλέξει τη συμπεριφορά που θα του χαρίσει και πάλι την αποδοχή. Με άλλα λόγια λειτουργούν χειριστικά ώστε να αντικατασταθεί μια συμπεριφορά από κάποια άλλη. Λέμε για παράδειγμα, «με στεναχωρείς που δεν τρως το φαγητό σου» «με απογοήτευσες που δεν πήρες καλούς βαθμούς» Δημιουργείται έτσι η αίσθηση ότι οι συμπεριφορές και οι πράξεις μας πρέπει να εγκρίνονται από τους σημαντικούς άλλους ώστε να έχουμε έγκριση και οι ίδιοι ως προσωπικότητες.

Πως μπορούμε να ελέγξουμε το ενοχικό συναίσθημα;

  • Αναγνωρίστε ελαφρυντικά στον εαυτό σας: αποφύγετε να τον κρίνετε αυστηρά με το παραμικρό. Αναγνωρίστε τη συνέπεια που δείχνει, καθώς και το δικαίωμά του να «βγει εκτός προγράμματος» για λίγο. Για παράδειγμα, αν είστε κουρασμένοι και δεν καταφέρετε να αφιερώσετε το χρόνο που θα θέλατε στα παιδιά σας αναγνωρίστε ότι έχετε δικαίωμα να ξεκουραστείτε και ότι μια φορά είναι φυσιολογικό να συμβεί. Άλλωστε, είναι σημαντικό τα παιδιά να γνωρίζουν πως τα συναισθήματα είναι ανθρώπινα και ότι αυτό που έχει σημασία είναι η διαχείρισή τους.
  • Θέστε ρεαλιστικούς στόχους και διαχειριστείτε τον χρόνο σας: αναλάβετε υποχρεώσεις που γνωρίζετε ότι μπορείτε να φέρετε εις πέρας και κρατήστε λίγο χρόνο για ξεκούραση και αποφόρτιση.
  • Προβληματιστείτε και διερευνήστε τις ενοχές σας: αποδεχτείτε τα συναισθήματά σας και παραδεχτείτε στον εαυτό σας την ενοχική σας διάθεση. Ελέγξτε τους λόγους που σας κάνουν να αισθάνεστε ενοχικά και προσπαθήστε να τους δικαιολογήσετε. Τι πραγματικά κινητοποιεί την ενοχή σας; Είναι πράγματι έτσι; Έχετε λόγο να νιώθετε ενοχές; Αν ναι επιδιώξτε να διδαχθείτε από το λάθος σας, τολμήστε να ζητήσετε συγνώμη και αξιολογήστε τα σημεία που θα μπορούσατε να λειτουργήσετε διαφορετικά. Στην αντίθετη περίπτωση εκλογικεύστε συνειδητά το συναίσθημά σας και προσπαθήστε να το διαχειριστείτε.
  • Διαχειριστείτε τα «πρέπει»: Δοκιμάστε να αντικαταστήσετε τα «πρέπει» που χρησιμοποιείτε στο λόγο σας με «θέλω», «καλό θα ήταν», «θα προτιμούσα», «θα μπορούσα» και δείτε πως αισθάνεστε έχοντας επαναδιατυπώσει απλά τις φράσεις σας.
  • Αναρωτηθείτε αν το ενοχικό σας συναίσθημα σημαίνει ότι κάνατε κάτι λάθος: νιώθετε ενοχές γιατί επιλέξατε να χαλαρώσετε αντί να συνεχίσετε τη δουλειά; Προτιμήσατε άλλου είδους διασκέδαση από το να παρευρεθείτε στο οικογενειακό τραπέζι; Σκεφτείτε γιατί νιώθετε ένοχοι; Επιλέξατε κάτι που σας ευχαριστεί περισσότερο και θέσατε τα προσωπικά σας όρια.
  • Αποσυνδέστε το συναίσθημα της ενοχής από το πραγματικό ενδιαφέρον: δεν είναι λίγα τα άτομα που θεωρούν το συναίσθημα ενοχής απόδειξη ενδιαφέροντος ενώ σε αντίθετη περίπτωση είναι κακοί και αδιάφοροι. Στην πραγματικότητα οι ενοχές αποδεικνύουν ότι οι άλλοι έχουν επιβάλλει τα «θέλω» τους, πράγμα που μπορεί να μας «εκπαιδεύσει» στο να συντηρούμε χαμηλή αυτοεικόνα και να μην αναλαμβάνουμε την ευθύνη για τις επιλογές μας. Επιλέξτε να εκφράσετε το ενδιαφέρον σας με θετικά συναισθήματα χωρίς να το φορτίζετε με ενοχές.

Να είστε καλά και να αναζητάτε χαρά στις στιγμές σας!

τάνια

Πένθος. Θάνατος αγαπημένου προσώπου.

Ένα θέμα ευαίσθητο, οδυνηρό, τόσο δύσκολο να αγγίξεις και να « μιλήσεις» στην καρδιά κάποιου που πονά. Όταν πεθαίνει ένα αγαπημένο πρόσωπο πιστεύουμε ότι δεν ζούμε στην πραγματικότητα, ότι δεν έχει συμβεί αυτό σε εμάς. Νιώθουμε ένα κενό. Βιώνουμε έντονο άγχος, πανικό. Ένα σφίξιμο στο στήθος, ένα βάρος, καθιστούν οποιαδήποτε δραστηριότητα κοπιαστική. Ακόμα και το να σταθούμε όρθιοι, να περπατήσουμε φαντάζει μεγάλος κόπος. Τι μας συμβαίνει; Γιατί αντιδρά έτσι το σώμα μας; Ποια ανάγκη εκφράζει η ψυχή μας;

Βιβλιογραφικά δεν υπάρχει ένας τυπικός ορισμός του πένθους. Θα μπορούσαμε να το ορίσουμε ως συναίσθημα λύπης και θλίψης που ακολουθεί μια σημαντική απώλεια. Πρόκειται για μια έντονη συναισθηματική διεργασία που όμως είναι εντελώς φυσιολογική. Η διαδικασία του πένθους είναι η «συνομιλία» του σώματος με την ψυχή που έχει σαν σκοπό να αντιμετωπίσει και να ξεπεράσει την απώλεια. Δεν σημαίνει ότι θα ξεχάσουμε το πρόσωπο που πέθανε, αλλά θα αποδεχθούμε το γεγονός και θα συνεχίσουμε να ζούμε διατηρώντας τις αναμνήσεις.

Σύμφωνα με το μοντέλο της Kubler-Ross το πένθος βιώνεται σε πέντε στάδια:

  1. Το στάδιο της άρνησης (Αρχικά το άτομο μουδιάζει, υπάρχει χάσμα ανάμεσα στο συναίσθημα και στην πραγματικότητα–τα συναισθήματα είναι ιδιαίτερα έντονα όμως αρνείται να παραδεχτεί την αλήθεια του γεγονότος. Ενεργοποιείται έτσι ένας αμυντικός μηχανισμός που μας προστατεύει από τον αρχικό αφόρητο πόνο. Βρίσκεται σε κατάσταση σοκ και αδυνατεί να πιστέψει αυτό που έχει συμβεί.)
  2.  Το στάδιο του θυμού (ανάλογα με την αιτία και τις συνθήκες θανάτου-αν δηλαδή ο θάνατος ήταν ξαφνικός ή επήλθε λόγω ασθένειας, αν υπήρχε ο χρόνος και η δυνατότητα να τακτοποιηθούν κοινωνικές, συναισθηματικές ή άλλου τύπου εκκρεμότητες–το άτομο μπορεί να νιώθει θυμωμένο με τους άλλους που δεν καταλαβαίνουν, με τη ζωή που είναι άδικη, ακόμα και με τον νεκρό που τους εγκατέλειψε. Επιπλέον, μπορεί να παρατηρηθούν αισθήματα ενοχής π.χ. Τι έκανα λάθος; Δεν πρόλαβα να του πω όσα ήθελα. Έπρεπε να είχα χειριστεί αλλιώς τα πράγματα.)
  3. Το στάδιο της διαπραγμάτευσης (συνήθως με κάποιο σημαντικό άλλο όπως π.χ. τον Θεό ή τους γιατρούς. Το άτομο σκέφτεται πώς θα μπορούσε να υπήρχε μια διαφορετική εξέλιξη, διαπραγματεύεται ακόμα και για τη δική του ζωή ζητώντας από τον Θεό να τον προστατεύει και να του δώσει περισσότερο χρόνο. Πρόκειται για ένα στάδιο όπου ο πενθών διαπραγματεύεται πλέον την κατάσταση του θανάτου αφού έχει βιώσει τα έντονα συναισθήματα.)
  4.  Το στάδιο της μεγάλης θλίψης/κατάθλιψη (Ο πενθών βιώνει έντονη λύπη, νοσταλγεί το αγαπημένο του πρόσωπο και θλίβεται για όσα δεν κατάφερε να ζήσει μαζί του. Μπορεί να απομονωθεί κοινωνικά ή να αισθάνεται αβοήθητος και μόνος.)
  5.  Το στάδιο της αποδοχής (το γεγονός του θανάτου έχει περάσει από επεξεργασία και έχει γίνει αποδεκτό επιφέροντας τη λύτρωση)

Υπάρχουν κάποιες μορφές μη-τυπικού πένθους:

  • Παρατεταμένο πένθος, δηλαδή για μεγάλο χρονικό διάστημα (6 μήνες–1χρόνο μετά το γεγονός) το άτομο εμφανίζει το ίδιο έντονα συναισθήματα που αδυνατεί να διαχειριστεί ή συνομιλεί με τον νεκρό σαν να βρίσκεται ακόμα στη ζωή.
  •  Καθυστερημένο πένθος–όταν ο πενθών προτιμά να κρατά μέσα του τη θλίψη και τη στεναχώρια με αποτέλεσμα να τα εκφράσει γιγαντωμένα πολύ αργότερα.

Στις περιπτώσεις αυτές συνιστάται μεγαλύτερη φροντίδα και προσοχή και αν δεν μπορούμε να τις χειριστούμε καλό είναι να ζητήσουμε τη βοήθεια κάποιου επαγγελματία ψυχικής υγείας. Ας μην ξεχνάμε, βέβαια, πως κάθε άνθρωπος είναι μοναδικός, ξεχωριστός και ανεπανάληπτος άρα βιώνει τα πράγματα με τον δικό του μοναδικό τρόπο και ας μην γενικεύουμε βάζοντας ταμπέλες.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να νιώσουμε καλύτερα;

Ο θάνατος είναι μέρος της ζωής. Από την ώρα που γεννιέται ένας άνθρωπος ξέρουμε πως κάποια στιγμή θα πεθάνει, όμως στην ουσία ποτέ δεν καταφέρνουμε να συμφιλιωθούμε με αυτή την ιδέα. Δεν μπορούμε να νικήσουμε τον θάνατο, μπορούμε όμως να κατακτήσουμε και να απολαύσουμε τη ζωή. Κάθε συναίσθημα πρέπει να το βιώνουμε, να το εκφράζουμε, να το συνειδητοποιούμε προκειμένου να το ξεπεράσουμε. Την ίδια αντιμετώπιση πρέπει να έχουμε και με το πένθος, επιτρέψτε στον εαυτό σας να εκφράσει αυτό που νιώθει, να εκδηλώσει τη θλίψη του και να πάρει τον χρόνο του. Μερικοί τρόποι που θα βοηθήσουν ώστε να νιώσουμε καλύτερα:

  • Συζητείστε/Κουβεντιάστε: θα ωφελήσει να μοιράζεστε τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας γύρω από τον θάνατο του αγαπημένου σας προσώπου με άτομα που σας αγαπούν και θα σεβαστούν την ανάγκη σας.
  • Να θυμάστε το αγαπημένο σας πρόσωπο και να μιλάτε για αυτό: είναι σημαντικό να αναφερόσαστε ονομαστικά στον αγαπημένο σας, να θυμάστε στιγμές και να κρατάτε ζωντανές τις αναμνήσεις.
  • Πάρτε τον χρόνο σας: μη βιάζεστε να επαναδραστηριοποιηθείτε άμεσα ή να αποδείξετε ότι έχετε ξεπεράσει το πένθος σας. Σεβαστείτε τον εαυτό σας και δώστε του το χρόνο να πενθήσει. Οι ανάγκες του κάθε ατόμου είναι προσωπική υπόθεση.
  • Προσπαθήστε να συνεχίσετε τη ζωή σας: μπορείτε να βρείτε δραστηριότητες που σας γεμίζουν και σας ικανοποιούν, να αναζητήσετε δημιουργικά χόμπι, να ασχολείστε με πράγματα που σας προδιαθέτουν ευχάριστα π.χ. ένας περίπατος, μια όμορφη ταινία, μια βόλτα με έναν καλό φίλο, ένα αγαπημένο φαγητό.
  • Φροντίστε και υποστηρίξτε τον εαυτό σας: η καλή διατροφή, η ξεκούραση, η άσκηση θα συμβάλλουν στη σωματική φροντίδα. Η συναναστροφή και η στήριξη των φίλων και αγαπημένων προσώπων μπορεί να φανεί πολύτιμη για τον ψυχισμό και τη διάθεσή σας. Σας αξίζει να βρίσκονται δίπλα σας άτομα που δείχνουν κατανόηση σε ότι περνάτε. Μιλήστε τους και ζητήστε ανοιχτά αυτό που θέλετε, εξηγήστε τους πώς μπορούν να σας βοηθήσουν–οι περισσότεροι από αυτούς απλά δεν γνωρίζουν τον τρόπο.

Ας μην ξεχνάμε ότι κάθε εμπειρία στη ζωή μας κάνει πιο ώριμους, πιο δυνατούς και μας διδάσκει αρκεί να είμαστε ανοιχτοί σ’αυτό.

Καλή δύναμη σε όλους! Να προσέχετε και να αγαπάτε τους εαυτούς σας!

τάνια