Πώς να ζούμε το παρόν;

557765_485910618140029_1635352864_nΤα άλυτα ζητήματα του παρελθόντος και η αγωνία για το μέλλον στέκονται, πολλές φορές, εμπόδια στο να ζούμε και να αντιλαμβανόμαστε το παρόν. Ξεχνάμε, όμως, οτι το παρόν είναι το μόνο που έχουμε. Το παρελθόν έχει φύγει και το μέλλον δεν έχει έρθει ακόμα. Χάνοντας το παρόν δεν καταφέρνουμε να διατηρήσουμε την επίγνωση των συναισθημάτων, των σκέψεων και των συμπεριφορών μας. Παρασυρόμενοι από άγχη και φόβους του παρελθόντος και του μέλλοντος αποφεύγουμε την αξία της στιγμής. Continue reading →

Εργασιακή εξουθένωση (Burnout)

blog-εικόνα-burnoutΗ εργασία καταλαμβάνει μεγάλο μέρος της καθημερινής μας ζωής και αποτελεί πολύ σημαντικό παράγοντα για τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς μας. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, που όταν γνωρίζουμε κάποιον για πρώτη φορά, μια από τις πρώτες ερωτήσεις που του θέτουμε είναι «με τι ασχολείσαι;». Πρόκειται για μια πληροφορία που θα συμβάλλει στο να σχηματίσουμε την πρώτη εντύπωση για το άτομο. Όσο «δανείζουμε» χαρακτηριστικά από τον εαυτό μας στην εργασία μας και στο τρόπο που δουλεύουμε, άλλο τόσο «δανειζόμαστε» στοιχεία από την εργασία και εξελίσσουμε τη προσωπικότητά μας. Οι εμπειρίες, οι συνεργασίες, οι συνθήκες αλλά και το αντικείμενο της εργασίας μας επηρεάζουν τον χαρακτήρα μας, διαμορφώνουν την καθημερινότητά και τις επιλογές μας, κατανέμουν το χρόνο μας και συντελούν στο αίσθημα ικανοποίησης.

Η επαγγελματική πορεία και οι στιγμές που βιώνουμε στο χώρο εργασίας μπορούν να επηρεάσουν την αυτοπεποίθησή μας αλλά και να παίξουν καθοριστικό ρόλο στην επίγνωση του εαυτού. Αν σκεφτούμε τη διαφορετικότητα που χαρακτηρίζει τον καθένα μας θα κατανοήσουμε τη πλειάδα των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που μας ακολουθούν στην εργασία προσφέροντάς μας άλλοτε ευχάριστες και άλλοτε δυσάρεστες στιγμές. Ο τρόπος που αντιμετωπίζουμε και αντιλαμβανόμαστε αυτές τις καταστάσεις επιδρά στην αυτοπεποίθηση αλλά και στην επίγνωση του εαυτού. Στις μέρες που διανύουμε, οι συνθήκες γίνονται ολοένα και πιο πιεστικές, καθώς οι ώρες εργασίας αυξάνονται ενώ μειώνονται οι απολαβές, η επαγγελματική αναγνώριση απουσιάζει εφόσον αυξάνεται η προσφορά και η ανάγκη για επαγγελματική ικανοποίηση μένει στο περιθώριο εφόσον προέχει η επιβίωση.

Πώς εκδηλώνεται το σύνδρομο εργασιακής εξουθένωσης;

Ο τρόπος που εκδηλώνεται το επιπλέον εργασιακό άγχος ονομάζεται σύνδρομο εργασιακής εξουθένωσης και τα συμπτώματα που παρατηρούνται είναι κυρίως η σωματική εξάντληση και η απώλεια διάθεσης και ενδιαφέροντος. Παρά τις σωματικές ενοχλήσεις (κόπωση, μυϊκοί πόνοι, υπερένταση, πονοκέφαλοι κτλ.) το σύνδρομο σχετίζεται κυρίως με τη συναισθηματική και πνευματική εξάντληση. Το άτομο χάνει τη διάθεσή του για εργασία και απομονώνεται. Μειώνονται σημαντικά η αυτοεκτίμηση και η παραγωγικότητά του, καθώς αναπτύσσει αρνητική εικόνα εαυτού, αμφισβητεί τις ικανότητές του και εστιάζει σε αισθήματα δυσαρέσκειας. Αλλαγές σημειώνονται και στη συμπεριφορά, όπου παρατηρούνται εντάσεις, συγκρούσεις, παραμέληση καθηκόντων, δυσκολία συγκέντρωσης κτλ.

Τα άτομα που εξουθενώνονται, συνήθως, από την εργασία τους επικεντρώνονται και επενδύουν υπερβολικά στον επαγγελματικό τομέα αμελώντας την ανατροφοδότηση από την προσωπική τους ζωή που συντελεί στη κάλυψη των διαφορετικών συναισθηματικών αναγκών. Ως αποτέλεσμα παρατηρείται χαμηλή ποιότητα ζωής και έλλειψη παραγωγικότητας.

Πώς μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε;

  •  Εντοπίστε και αναγνωρίστε την κατάσταση: παρατηρήστε τις αλλαγές που σας συμβαίνουν χωρίς να τις αγνοήσετε. Φανείτε ειλικρινείς με τον εαυτό σας ως προς τα στοιχεία εκείνα του χαρακτήρα σας, που συνέβαλαν στο να οδηγηθείτε στην εξουθένωση. Για παράδειγμα άτομα απαισιόδοξα, με χαμηλή αυτοεκτίμηση και γενικευμένο άγχος, τελειομανείς με πολύ υψηλές προσδοκίες, άτομα που παρουσιάζουν αδυναμία επίλυσης προβλημάτων και ανάληψης ευθύνης είναι περισσότερο επιρρεπή.
  •  Εστιάστε σε υποστηρικτικά σημεία: είτε πρόκειται για προσωπικά στοιχεία του χαρακτήρα σας είτε για άτομα που σας περιβάλλουν ακόμα και για δράσεις που θα σας δώσουν μια διαφορετική οπτική. Σκεφτείτε τα δυνατά σας σημεία, τα προτερήματα, τις ικανότητες και τα ταλέντα σας και προσπαθήστε να τα αξιοποιήσετε. Συζητείστε ή ζητήστε την υποστήριξη δικών σας ανθρώπων, η ανθρώπινη επαφή μπορεί να σας ηρεμήσει. Αναζητήστε εναλλακτικούς τρόπους που θα σας τροφοδοτήσουν με ενέργεια προσφέροντάς σας ικανοποίηση και ανάκτηση ενδιαφέροντος.
  • Επανεκτιμήστε τους στόχους και τις προσδοκίες σας: φανείτε ρεαλιστές με τις απαιτήσεις σας. Διαχειριστείτε λειτουργικά το χρόνο σας και θέστε στόχους που μπορούν να πραγματοποιηθούν. Στη περίπτωση που «φορτώνετε» αλόγιστα το πρόγραμμά σας θα εξαντλήστε και θα απογοητεύεστε εφόσον θα είναι αδύνατο να «χωρέσουν» όλα σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
  • Αναζητήστε ανατροφοδότηση από άλλους τομείς της ζωής σας: η εργασιακή ικανοποίηση και οι επαγγελματικές υποχρεώσεις καλύπτουν ένα μόνο μέρος της ζωής σας. Προσπαθήστε να μην αμελείτε τις υπόλοιπες βασικές συναισθηματικές και ψυχικές ανάγκες που μπορούν να καλυφθούν μέσω της προσωπικής σας ζωής, της φιλίας, της συντροφικότητας, της διασκέδασης, της δημιουργικότητας, της ξεκούρασης. Επιδιώξτε ποιότητα για τη ζωή σας και απολαύστε την καθημερινότητά σας.
  •  Χαλαρώστε και διασκεδάστε: μη ξεχνάτε τον προσωπικό χρόνο και την ανάγκη για ξεκούραση, χαλάρωση και διασκέδαση. Δεν είναι πολυτέλεια, είναι δικαίωμα και ανάγκη.

Να είστε καλά και να νιώθετε ικανοποίηση!

τάνια

 

Βαθμοθηρία και άγχος εξετάσεων

blog-εικόνα-βαθμοθηρίαΗ εισαγωγή σε κάποιο Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα αποτελούσε και αποτελεί κοινό στόχο και όνειρο της πλειοψηφίας γονέων και μαθητών. Η απόκτηση του πολυπόθητου Πανεπιστημιακού Πτυχίου θα εξασφάλιζε επαγγελματική αποκατάσταση, ανταγωνιστικότητα στον επαγγελματικό στίβο αλλά και κύρος, σεβασμό και κοινωνική αποδοχή. Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα ο αριθμός των πτυχιούχων αυξήθηκε σημαντικά καθιστώντας την αξία του Πτυχίου ανεπαρκή και απαραίτητη την απόκτηση Μεταπτυχιακού ή ακόμα και Διδακτορικού Τίτλου. Σήμερα, προπτυχιακά και μεταπτυχιακά διπλώματα δεν εξασφαλίζουν απαραίτητα την είσοδο στον επαγγελματικό χώρο, όμως παραμένουν προτεραιότητα στις σκέψεις μαθητών και γονέων.

Από το ξεκίνημα της σχολικής ζωής επιθυμία και επιδίωξη όλων είναι οι καλές σχολικές επιδόσεις, οι οποίες παίρνουν μορφή μέσω της βαθμολογίας. Οι υψηλοί βαθμοί, με τη σειρά τους, αποτελούν «προπομπό» της εισόδου στο Πανεπιστήμιο, αφού «χαρακτηρίζουν» τον καλό μαθητή που θα καταφέρει να πετύχει υψηλή βαθμολογία στις Εισαγωγικές Εξετάσεις. Όσο υψηλότερη είναι η βαθμολογία του τόσο περισσότερες επιλογές θα έχει σχετικά με τις Πανεπιστημιακές Σχολές που θα δηλώσει, ενώ ταυτόχρονα, θα καταφέρει να διεκδικήσει τη θέση του σε Σχολές υψηλής ζήτησης.

Τα όνειρα, όμως, δεν σταματούν εκεί. Κάθε γονέας προσπαθεί με κόπο και προσωπικές στερήσεις, ιδιαίτερα στις δύσκολες οικονομικές εποχές που βιώνουμε, να «εφοδιάσει» το παιδί του με επιπλέον προσόντα και δεξιότητες που θα του χαρίσουν άνετη ζωή, θα του εξασφαλίσουν περισσότερες ευκαιρίες, θα διευρύνουν τους πνευματικούς του ορίζοντες, θα το κάνουν ανταγωνιστικό ανάμεσα στη πληθώρα πτυχιούχων και των κατόχων πολλαπλών δεξιοτήτων. Γλώσσες, υπολογιστές, αθλητισμός, μουσική καλύπτουν τον εκτός σχολείου ημερήσιο χρόνο του παιδιού προκειμένου να μάθει κάτι περισσότερο, να έχει ένα ακόμα πτυχίο, να έχει επιλογές, να αποκτήσει γνώσεις.

Οι προθέσεις είναι καλές και οι αγωνίες πραγματικές, όμως είναι εποικοδομητικό όλο αυτό το «κυνήγι βαθμών και επιδόσεων»; Δημιουργεί προσωπικότητες με επιθυμίες, όνειρα, υπευθυνότητα, σκέψη, κρίση, προσωπικά ταλέντα; Μήπως πρόκειται για δυσβάσταχτο φορτίο στους ώμους ενός παιδιού και καταλήγει να το μετατρέπει σε «άλογο κούρσας»; Ο ελεύθερος χρόνος είναι ελάχιστος ή πολλές φορές ανύπαρκτος. Πώς θα προλάβει να σκεφτεί τα «θέλω» του; Πώς θα αναγνωρίσει τις επιθυμίες του και τα ταλέντα του; Και ακόμα πώς θα διαχειριστεί τις αποτυχίες και τις απογοητεύσεις;

Η σκέψη μας δεν είναι να στερήσουμε τα παιδιά από ευκαιρίες και απόκτηση δεξιοτήτων. Δεν είναι να τα ενθαρρύνουμε να γίνουν «κακοί μαθητές» ώστε να αξιοποιούν το χρόνο τους αποκλειστικά για παιχνίδι. Δεν είναι να τους διδάξουμε ότι δεν έχουν υποχρεώσεις εκτός από δικαιώματα. Δεν είναι να επιρρίψουμε τις ευθύνες στο εκπαιδευτικό σύστημα και να παραιτηθούμε από κάθε προσπάθεια. Είναι να σεβαστούμε τη ψυχή και την προσωπικότητα κάθε παιδιού. Είναι να αναγνωρίσουμε τη μοναδικότητα και τα ταλέντα του. Είναι να του διδάξουμε να διαχειρίζεται τις επιτυχίες αλλά και τις αποτυχίες. Είναι να το ενθαρρύνουμε σε λειτουργικούς τρόπους μελέτης και διαχείρισης χρόνου. Είναι να το ακούμε και να συζητάμε για τους προβληματισμούς και τα ενδιαφέροντά του. Είναι να το αγαπάμε για αυτό που είναι.

Πώς μπορούμε να μετατρέψουμε το «κυνήγι του βαθμού» σε εποικοδομητική μελέτη και να αναδείξουμε τη προσωπικότητα του παιδιού;

  • Εστιάστε τη προσοχή σας στη διαδικασία της μάθησης και όχι στην απόκτηση καλού βαθμού: όταν γίνεται κατανοητό αυτό που διαβάζουμε τότε η απόκτηση καλής βαθμολογίας είναι φυσικό επακόλουθο. Εξηγήστε στα παιδιά τα οφέλη της μάθησης, της δημιουργίας και της προσωπικής ικανοποίησης και πώς να αποφεύγουν το διάβασμα για χρησιμοθηρικό σκοπό.
  • Εξηγήστε στο παιδί τα σημεία που δεν καταλαβαίνει: μη προσπερνάτε όσα το δυσκολεύουν, δεν τα καταλαβαίνει και προσπαθεί να τα αποστηθίσει προκειμένου να πετύχει καλή βαθμολογία. Η κατανόηση των μαθημάτων θα του επιτρέψει να αναπτύξει κριτική σκέψη, να σκεφτεί και να μπορέσει να τεκμηριώσει τις θέσεις του.
  • Σεβαστείτε τον προσωπικό του τρόπο μάθησης: άλλα παιδιά διαβάζουν δυνατά, άλλα δημιουργούν συνδυαστικές τεχνικές που τα βοηθούν να θυμούνται, άλλα ξεκινούν από τα δύσκολα ή τα εύκολα μαθήματα κτλ. Προτείνετε τεχνικές αν βλέπετε ότι δεν αποδίδει η διαδικασία που έχει επιλέξει το παιδί αλλά βοηθήστε το να την εντάξει στη δική του προσωπικότητα.
  • Διδάξτε του τρόπους διαχείρισης χρόνου: βοηθήστε το να οργανώσει το χρόνο του και αποτελέστε παράδειγμα προς μίμηση. Διαχειριστείτε και εσείς το χρόνο σας ξεκινώντας από τα πιο σημαντικά, κάνοντας συχνά διαλείμματα, ακολουθώντας σωστή διατροφή και ξεκούραση.
  • Απαλλάξτε τα παιδιά από το περιττό άγχος: το άγχος ως ένα βαθμό μπορεί να λειτουργήσει ως κινητήριος δύναμη. Το υπερβολικό άγχος, όμως, για επίτευξη καλής βαθμολογίας δημιουργεί δυστυχείς ανθρώπους.
  • Αποφύγετε τις ταμπέλες: οι χαρακτηρισμοί όπως: «είσαι αδιάφορος, τεμπέλης, κακός μαθητής κτλ.» αποτελούν πλήγμα για την αυτοεκτίμηση του παιδιού και δεν αποφέρουν κανένα όφελος. Μη ξεχνάτε ότι κανείς δε θέλει να τον κακοχαρακτηρίζουν και να τον θεωρούν αποτυχημένο. Αν οι χαμηλές σχολικές επιδόσεις σας οδήγησαν στο να βάλετε ταμπέλες στο παιδί, εξετάστε τις πραγματικές αιτίες. Ίσως φοβάται ή ντρέπεται να ρωτήσει αυτά που δεν καταλαβαίνει, ίσως αντιμετωπίζει κάποιο πρόβλημα στο σχολικό περιβάλλον, ίσως αντιδρά στη πίεση και στις υψηλές απαιτήσεις. Δείξτε ενδιαφέρον και αποδοχή.
  • Συζητήστε μαζί του για τα ενδιαφέροντά του: ρωτήστε το παιδί τι του αρέσει, πώς ονειρεύεται τον εαυτό του, ποιες εξωσχολικές δραστηριότητες θα επέλεγε. Προσφέρετε του την εμπειρία και την αγάπη σας, αλλά επιτρέψτε του να αποφασίσει για τον εαυτό του.
  • Επιδιώξτε τη συνεργασία γονέων-εκπαιδευτικών με γνώμονα το παιδί: οι γονείς αγαπούν και γνωρίζουν το παιδί τους και οι εκπαιδευτικοί περνούν πολύ χρόνο μαζί του στη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, ενώ παράλληλα ειδικεύονται σε κάποιο γνωστικό αντικείμενο. Συζητήστε και καταθέστε τις απόψεις σας με ενδιαφέρον για το κάθε παιδί ξεχωριστά. Οι ανάγκες, ο τρόπος σκέψης και μάθησης διαφοροποιούνται από άνθρωπο σε άνθρωπο. Όσο δύσκολο και αν είναι, προσπαθήστε να βρείτε τα ενδιαφέροντα κάθε παιδιού, να κάνετε θελκτική τη διαδικασία της μάθησης, να εντάξετε νέους τρόπους και μεθόδους και να τους δώσετε κίνητρο. Το αξίζουν.

Να θυμάστε ότι η σχολική βαθμολογία δεν αποτελεί δείκτη ευφυΐας του παιδιού και δεν καθορίζει αποκλειστικά την εξέλιξή του. Πολλές φορές, αποτελεί ίσως απλά δείκτη μη κατανόησης των μαθημάτων, δείκτη έλλειψης χρόνου και φόρτου εργασιών, δείκτη αντίδρασης ή χαμηλής αυτοεκτίμησης. Είναι πιο σημαντικό η «γέννηση» ευτυχισμένων ανθρώπων που θα αξιοποιούν τα ταλέντα και τις δυνατότητες τους. Που θα μπορούν να σκέφτονται και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους. Που θα αντλούν ικανοποίηση από την επαγγελματική και προσωπική τους ζωή, θα βελτιώνονται και θα εξελίσσονται. Αναδείξτε, λοιπόν, τα ταλέντα των παιδιών και βοηθήστε τα να πετύχουν την ευτυχία τους.

Να είστε καλά!

τάνια

 

Άγχος

blog-εικόνα-άγχοςΤο άγχος πηγάζει από το πρωταρχικό συναίσθημα του φόβου. Δημιουργείται όταν φοβόμαστε πως δεν θα πετύχουμε τους στόχους που θέσαμε, όταν φοβόμαστε ότι θα χάσουμε κάτι, ότι δεν θα είμαστε επιθυμητοί και αρεστοί από τους άλλους, ότι θα πληγωθούμε ή ότι θα χάσουμε τον έλεγχο του εαυτού και των πράξεων μας. Ανήκει στην κατηγορία των δυσάρεστων συναισθημάτων, αφού «καθρεφτίζεται» αρνητικά ακόμα και στο σώμα μας. Η καρδιά χτυπάει εντονότερα, το στομάχι σφίγγεται, τα χέρια ιδρώνουν, κουραζόμαστε εύκολα, είμαστε ανήσυχοι, υπερκινητικοί, αισθανόμαστε πονοκέφαλο, διαταράσσεται ο ύπνος και η διατροφή. Στην πραγματικότητα, όμως, κανένα συναίσθημα δεν είναι αρνητικό. Το στοιχείο που προκαλεί δυσφορία είναι η διαχείριση που κάνουμε στα συναισθήματά μας και ο βαθμός στον οποίο τα συναισθήματα έχουν επηρεάσει την ποιότητα της καθημερινότητάς μας.

Το λειτουργικό άγχος μπορεί να επιδράσει θετικά στην ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων, καθώς μπορεί να αποτελέσει κινητήριο δύναμη. Η εγρήγορση στην οποία τίθεται ο οργανισμός μας, βοηθά στην οργάνωση του χρόνου και των δράσεων, με αποτέλεσμα την επίτευξη των στόχων. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι το άγχος να μην μας καταβάλει γιατί σε εκείνη την περίπτωση μειώνεται η αποδοτικότητα, το μυαλό μπλοκάρει, οι σκέψεις μπερδεύονται και η ένταση του συναισθήματος μας ακινητοποιεί. Όταν το συναίσθημα του άγχους γενικεύεται σε όλες τις δραστηριότητες, όταν η καθημερινότητα καθίσταται δυσλειτουργική, όταν αισθανόμαστε άγχος για καταστάσεις που δεν είναι απειλητικές ή άγνωστες και τα όρια αγγίζουν τον παράλογο φόβο καθώς δυσφορούμε για οτιδήποτε έχουμε να επιτελέσουμε, αναφερόμαστε σε γενικευμένη αγχώδη διαταραχή.

Ποιες είναι οι αιτίες του άγχους;

  •  Το οικογενειακό περιβάλλον και οι προσδοκίες του: όταν η οικογένεια είναι είτε υπερπροστατευτική είτε ιδιαίτερα απαιτητική αποτελεί βασική πηγή άγχους. Στη πρώτη περίπτωση η οικογένεια δημιουργεί έναν προστατευτικό κλοιό γύρω από το άτομο αποτρέποντάς το να εμπιστευτεί τις δυνατότητές του και να αποκτήσει τις δικές του προσωπικές εμπειρίες, ενώ στη δεύτερη θέτει πολύ ψηλά τον πήχη προκαλώντας άγχος και αδυναμία διαχείρισης των αποτυχιών που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής.
  • Η κακή αυτοεικόνα και η χαμηλή αυτοεκτίμηση: ως αποτέλεσμα αυτών των χαρακτηριστικών αυξάνεται το άγχος απόρριψης και υπερέχει η αμφιβολία για τις προσωπικές δεξιότητες.
  •  Τα κοινωνικά στερεότυπα: τα «πρέπει» που «οφείλει» κανείς να πετύχει προκειμένου να γίνει αποδεκτός από τον κοινωνικό περίγυρο ανεξάρτητα από τα «θέλω» του αυξάνουν το άγχος, καθώς αισθάνεται πίεση για όσα του επιβάλλονται.
  • Η προσωπική κατάσταση του ατόμου ή οι αλλαγές που βιώνει στη ζωή του: η κατάσταση της υγείας ή η απώλεια κάποιου αγαπημένου προσώπου, η αλλαγή ή η απώλεια εργασίας, η αλλαγή κατοικίας, οι συνθήκες εργασίας, η διαθεσιμότητα του χρόνου, η οικογενειακή κατάσταση, η κοινωνική κατάσταση ή η απουσία φιλικού κύκλου και ενδιαφερόντων αποτελούν μερικούς επιπλέον λόγους που αυξάνουν τα επίπεδα άγχους και δυσχεραίνουν την καθημερινότητα.

Πώς διαχειριζόμαστε το άγχος;

Πολλές φορές, οι συνθήκες ζωής και οι αυξημένες υποχρεώσεις καθιστούν ιδιαίτερα δύσκολη την προσπάθεια διαχείρισης των συναισθημάτων. Οι θεωρίες ακούγονται ουτοπικές και δυσανασχετούμε στην ιδέα ότι πρέπει να προσπαθούμε για όλα. Δεν πρόκειται, όμως, για κάτι καταπιεστικό και αρνητικό. Πρόκειται για γνώση του εαυτού μας και ποιότητα ζωής.

  • Αφιερώστε λίγο χρόνο στον εαυτό σας για να χαλαρώσετε: ακόμα και αν η καθημερινότητα είναι δύσκολη και ο ελεύθερος χρόνος ελάχιστος, προσπαθήστε να βρείτε μόνο πέντε ή δέκα λεπτά. Χαλαρώστε το σώμα σας, διαλογιστείτε, αναπνεύστε, σκεφτείτε κάτι που σας ευχαριστεί
  • Αυξήστε τις πηγές εμπιστοσύνης: το άγχος προκαλείται από φόβο και ανασφάλεια. Αν μπορούσαμε να θεωρήσουμε κάποια συναισθήματα ως «αντίδοτο» αυτά θα ήταν τα αισθήματα ηρεμίας, ασφάλειας και εμπιστοσύνης. Εστιάστε σε άτομα και παράγοντες που ενισχύουν αυτή την αίσθηση. Φροντίστε εσείς οι ίδιοι τον εαυτό σας με επιβράβευση, σεβασμό και εμπιστοσύνη σε αυτό που είστε.
  • Αποφύγετε τον παράλογο και δυσλειτουργικό τρόπο σκέψης: επικεντρωθείτε στα «θέλω» σας και αναγνωρίστε τις ανάγκες σας. Προσπαθήστε να απομονώσετε για λίγο τα «πρέπει» ώστε να αφουγκραστείτε τον εαυτό σας. Μην προσπαθείτε να είστε πάντα καλοί σε όλα και αρεστοί από όλους. Παραμείνετε ψύχραιμοι, ευγενικοί, ζητήστε συγνώμη, βρείτε τη δύναμη να συγχωρέσετε αλλά αναγνωρίστε τις ανάγκες ακόμα και τα λάθη σας έστω και αν δεν συμφωνούν όλοι μαζί σας.
  • Αναγνωρίστε το συναίσθημα σας και φανείτε ειλικρινείς με τον εαυτό σας: παρατηρήστε τις αντιδράσεις και εντοπίστε τους παράγοντες που σας προκαλούν περισσότερο άγχος. Αποδεχτείτε το πώς νιώθετε χωρίς τύψεις και ενοχές και αφιερώστε το χρόνο και την ενέργειά σας στην αποτελεσματικότερη διαχείρισή του και όχι στην απόκρυψη ή στην ανοχή ενός κακού τρόπου ζωής.
  • Εστιάστε σε όσα μπορείτε να αλλάξετε και αντιμετωπίστε θετικά τα λάθη σας: εξετάστε τις καταστάσεις με ρεαλισμό και ψυχραιμία. Χωρίστε τους στόχους σε επιμέρους βήματα. Προσπαθήστε να βρείτε λύση για όλα όσα μπορούν να αλλάξουν και μην αγχώνεστε για εκείνα που δεν μπορούν. Θα υπάρχει κάποιο δίδαγμα πίσω από κάθε λάθος που οδηγεί στην εξέλιξη του εαυτού και στη βελτίωση της κατάστασης.
  • Ασκηθείτε: η ήπια σωματική άσκηση θα βοηθήσει στην εκτόνωση του άγχους και στη βελτίωση της φυσικής κατάστασης. Το υγιές και δυνατό σώμα, εκτός από το ρόλο που παίζει στην αύξηση της αυτοπεποίθησης, μπορεί να ανταπεξέλθει αποτελεσματικότερα στις καθημερινές απαιτήσεις.

Να θυμάστε ότι μπορείτε να συζητάτε ή να ζητάτε βοήθεια για οτιδήποτε σας προβληματίζει και σας στεναχωρεί. Η ανακούφιση από μια καλή κουβέντα και μια διαφορετική οπτική μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμα εφόδια στη ζωή.

Να είστε πάντα καλά!

τάνια

 

Αναβλητικότητα

blog-εικόνα-αναβλητικότηταΑναβλητικότητα σημαίνει να καθυστερούμε, να αναβάλλουμε σκόπιμα κάτι το οποίο πρέπει ή χρειάζεται να γίνει. Μπορεί να σχετίζεται με οποιαδήποτε δραστηριότητα που μας φαίνεται κουραστική, βαρετή, φορτική. Έχει συμβεί σε όλους κάποιες φορές να καθυστερούμε ή να αναβάλλουμε την ολοκλήρωση κάποιας δουλειάς. Τα άτομα, όμως, που χαρακτηρίζονται ως «αναβλητικά» τείνουν να αναβάλλουν συστηματικά ακόμα και καθημερινές δραστηριότητες καθιστώντας δυσλειτουργική την οργάνωση της ζωής τους. Όλα όσα έχουν να κάνουν συσσωρεύονται προκαλώντας τους επιπλέον πίεση και άγχος, δυσκολεύουν τις δραστηριότητές τους και συχνά τους καθιστούν αναξιόπιστους απέναντι στους άλλους, τους φορτίζουν με τύψεις και αίσθημα ανεπάρκειας.

Για ποιους λόγους αναβάλλουμε;

  • Φοβόμαστε ότι θα αποτύχουμε σε αυτό που έχουμε αναλάβει ή-όσο και αν ακούγεται παράξενο-ότι θα επιτύχουμε. Η προσοχή που θα στραφεί πάνω μας και οι απαιτήσεις που θα προκύψουν, πολλές φορές, μας τρομάζουν.
  •  Αισθανόμαστε ότι δεν θα καταφέρουμε να ξεπεράσουμε τα εμπόδια και κατά συνέπεια δεν είμαστε καλοί σε αυτό που κάνουμε.
  • Φοβόμαστε την απόρριψη. Αποφεύγουμε να τελειώσουμε μια δουλειά μήπως δεν είναι αρεστή στους υπόλοιπους. Αναβάλλουμε να συναναστραφούμε άτομα αν νομίζουμε ότι θα μας απορρίψουν γνωρίζοντάς μας καλύτερα.
  • Μέσω της αναβλητικότητας εκφράζουμε τη δυσαρέσκειά μας απέναντι σε άτομα ή στις δουλειές που έχουμε να κάνουμε. Μπορεί κάποια από τις δουλειές που αναβάλλουμε να μας φαίνεται κουραστική, αδιάφορη και βαρετή, αλλά ακόμα, ενδέχεται με αυτό τον τρόπο να εκφράζουμε τη δυσαρέσκειά μας για το άτομο, το οποίο μας ανέθεσε κάτι ή με το οποίο σχετίζεται αυτό που έχουμε να κάνουμε.
  • Δεν υπάρχει συγκεκριμένος στόχος. Μαζεύουμε δουλειές χωρίς να βάζουμε προτεραιότητες. Δεν έχουμε την απαραίτητη εμπειρία και το τι πρέπει πρώτα να τελειώσουμε και πότε είναι ασαφές.
  • Είμαστε παρορμητικοί και ανυπόμονοι: το άγχος της προθεσμίας προκαλεί πίεση και αρνητικά συναισθήματα, τα οποία προτιμούμε να προσπεράσουμε επιλέγοντας την προσωρινή ευχαρίστηση που μας προσφέρει η αναβολή. Δεν υπάρχει ο απαιτούμενος αυτοέλεγχος.

Πρακτικές που συντελούν στον έλεγχο της αναβλητικότητας:

  • Αλλάξτε οπτική, δείτε τα πράγματα θετικά: μην προδικάζετε αυτό που έχετε να κάνετε πείθοντας τον εαυτό σας ότι δεν θα τα καταφέρετε ή ότι δεν θα είστε αρκετά καλοί. Ξεκινήστε με καλή διάθεση και δείτε το σαν μια νέα εμπειρία, σαν κάτι καινούριο που θα μάθετε. Μετατρέψτε το σε προσωπική σας επιτυχία, ανεξαρτήτως αποτελέσματος, αφού θα έχετε καταφέρει να ολοκληρώσετε κάτι στον χρόνο που σας δόθηκε.
  • Οργανώστε τις δραστηριότητες και κατανείμετε σωστά τον χρόνο σας: Ξεκινήστε από τα πιο σημαντικά και επείγοντα. Αφήνετε κενά διαστήματα από δραστηριότητα σε δραστηριότητα ώστε να προλάβετε να είστε στην ώρα σας. Μη ξεχνάτε τον προσωπικό χρόνο για ξεκούραση και διασκέδαση.
  • Αρχικά αφιερώστε λίγο χρόνο στη δουλειά που πρέπει να κάνετε: μην ξεκινάτε λέγοντας πως πρέπει να αφιερώσετε ώρες ή ολόκληρη τη μέρα. Αυτό θα σας αποθαρρύνει και θα σας κουράσει μόνο ως σκέψη. Πείστε τον εαυτό σας ότι θα αφιερώσετε ένα τέταρτο ή μισή ώρα και μη ξεχνάτε ….. η αρχή είναι το ήμισυ του παντός.
  •  Σπάστε τη δουλειά σε μικρότερα κομμάτια: προχωρήστε σιγά-σιγά, βήμα-βήμα. Η δουλειά θα γίνει πιο ξεκούραστα και καθετί που θα τελειώνετε θα σας προσφέρει χαρά και ικανοποίηση.
  •  Επιβραβεύστε και ανταμείψτε τον εαυτό σας: αξίζει να θυμάστε ότι τα μεγάλα πράγματα στη ζωή είναι λίγα, τα απλά και καθημερινά είναι που διαγράφουν την πορεία μας. Μην αμελείτε, λοιπόν, να επιβραβεύετε τον εαυτό σας έστω και για κάτι μικρό. Αξιοποιήστε την ανταμοιβή ως κίνητρο για να ολοκληρώσετε αυτό που έχετε θέσει ως στόχο.
  • Αλλάξτε περιβάλλον και απομακρυνθείτε από ερεθίσματα που σας αποσπούν την προσοχή: αν βρίσκεστε κάπου με φασαρία ή πολύ κόσμο ψάξτε κάποιο πιο ήσυχο σημείο.
  • Παρακολουθήστε το χρόνο σας και συνειδητοποιήστε πόσο χρόνο ξοδεύετε και που: δείτε αν υπάρχει κάτι που σας δυσκολεύει και σας καθυστερεί πολύ. Εντοπίστε αν κάπου χάνετε άσκοπα τον χρόνο σας.
  • Συγκεντρώστε ότι σας χρειάζεται για τη δουλειά σας πριν ξεκινήσετε: έτσι η προσοχή σας δεν θα αποσπάται στο να ψάχνετε πράγματα, σημειώσεις, έγγραφα που θα σας καθυστερούν και θα σας αποσπούν.
  • Προσπαθήστε να εντοπίσετε αν λειτουργείτε ως τελειομανείς: οι ιδιαίτερα υψηλές προσδοκίες ή η πίεση που ασκείτε στον εαυτό σας, ώστε το αποτέλεσμα να είναι τέλειο, κάνει τη δουλειά που έχετε αναλάβει να φαντάζει τεράστια και απαιτητική και εντείνει την αναβλητικότητα. Δοκιμάστε να κάνετε το καλύτερο που μπορείτε, βάλτε ποιότητα και μεράκι στη δουλειά σας, αλλά επιτρέψτε στον εαυτό σας το ενδεχόμενο πιθανού λάθους που έχει πολλά να σας διδάξει.
  • Κρατήστε ημερολόγιο: καταγράψτε τις δουλειές που έχετε να κάνετε στη διάρκεια της μέρας αλλά και τις δουλειές που συστηματικά αναβάλλετε. Σημειώστε τους λόγους που σας οδηγούν στο να αναβάλλετε. Τα συναισθήματά σας θα πάρουν μορφή και θα γνωρίζετε τι είναι αυτό που έχετε να αντιμετωπίσετε κάθε φορά.
  • Συνειδητοποιήστε ότι η αναβλητικότητα φέρνει περισσότερες αρνητικές συνέπειες από την προσωρινή ανακούφιση που αισθάνεστε όταν αποφεύγετε το άγχος της προθεσμίας: περισσότερος θυμός σε εσάς και τους άλλους, απογοήτευση, ενοχή, χαμηλή παραγωγικότητα, αίσθημα ανεπάρκειας, χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Μη περιμένετε να έρθουν όλα τέλεια και βολικά. Δημιουργείστε εσείς τις κατάλληλες συνθήκες και απλά ξεκινήστε το έργο σας!

Να θυμάστε

«Αυτός που περιμένει πολύ, δεν πρέπει να περιμένει πολλά.»

Gabriel Garcia Marquez, 1927-, Κολομβιανός συγγραφέας, Νόμπελ 1982

Να είστε καλά!

τάνια

 

Η κατάθλιψη των γιορτών

blog-εικόνα-κατάθλιψη των γιορτώνΌταν μιλάμε για «κατάθλιψη των γιορτών» ακούγεται οξύμωρο εφόσον από τη μια γιορτάζουμε κάτι και από την άλλη εμφανίζεται κατάθλιψη. Πώς γίνεται να νιώθουμε θλίψη μέσα σε ένα εορταστικό κλίμα; Και γιατί όταν μιλάμε για «κατάθλιψη ή μελαγχολία των Γιορτών» αναφερόμαστε κατά κύριο λόγο στις γιορτές των Χριστουγέννων; Μήπως αυτή ακριβώς η χαρά που πρέπει να νιώθουμε τα Χριστούγεννα είναι υπαίτια για τα δυσάρεστα συναισθήματα που πραγματικά νιώθουμε; Πολλοί άνθρωποι απεχθάνονται τις Γιορτές και ανυπομονούν να περάσουν για να επανέλθουν στους κανονικούς τους ρυθμούς. Ας δούμε παρακάτω που οφείλεται αυτή η αρνητική διάθεση αλλά και πώς μπορούμε να την καταπολεμήσουμε.

Πράγματι η κατάθλιψη των γιορτών σχετίζεται τις περισσότερες φορές με τα Χριστούγεννα και όχι με άλλες γιορτές όπως π.χ. το Πάσχα. Αυτό συμβαίνει γιατί τα Χριστούγεννα είναι μια χαρούμενη γιορτή, με φωτάκια να στολίζουν κάθε σπίτι, με όμορφες μυρωδιές να δραπετεύουν από τις κουζίνες, με παιδικά χαμόγελα που περιμένουν το δώρο τους από τον Άγιο Βασίλη και με οικογενειακές συνάξεις γύρω από το γιορτινό τραπέζι. Αντίθετα το Πάσχα ζούμε σε πιο «στενάχωρο» κλίμα και κρατάμε χαμηλούς τόνους με εξαίρεση ίσως την Κυριακή του Πάσχα που όμως είναι μόνο μια μέρα και όχι ολόκληρη περίοδος. Αυτή ακριβώς η προσδοκία και η επιμονή να είμαστε υποχρεωτικά χαρούμενοι, να αγοράζουμε δώρα, να βρισκόμαστε με συγγενείς είναι που οδηγεί ορισμένους ανθρώπους στο αίσθημα θλίψης.

Άνθρωποι που βιώνουν μοναξιά, είτε γιατί έχασαν πρόσφατα κάποιο αγαπημένο τους πρόσωπο είτε γιατί είναι συναισθηματικά απομακρυσμένοι από τα μέλη της οικογένειάς τους, αισθάνονται τη μοναξιά τους πολλαπλάσια τέτοιες μέρες που θα έπρεπε να είναι όλοι μαζί και αγαπημένοι.

Όσοι βρίσκονται σε δυσχερή οικονομική κατάσταση (ιδιαίτερα τη δύσκολη περίοδο της κρίσης που περνάμε όλοι μας αυτή την εποχή) μπορεί να νιώθουν τύψεις, ενοχές και άγχος επειδή αδυνατούν να αγοράσουν όσα θα ήθελαν για τους αγαπημένους τους, δώρα για τα παιδιά τους και για τους ίδιους που άλλοτε τους έφτιαχναν τη διάθεση με αποτέλεσμα να συγκρίνουν με άλλες εποχές ή ακόμα και με άλλους ανθρώπους που πιθανά να βρίσκονται σε καλύτερη οικονομική κατάσταση και να οδηγούνται στη μελαγχολία.

Παρασυρόμαστε από τα πρότυπα που βλέπουμε στην τηλεόραση και στα περιοδικά. Οι άνθρωποι που παρουσιάζονται στα μέσα είναι ευτυχισμένοι, χαρούμενοι, βρίσκονται με αγαπημένους ανθρώπους, είναι καλοντυμένοι, δεν τους λείπει τίποτα. Αυτή η εικόνα, η οποία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, μπορεί να μας κάνει να νιώσουμε ιδιαίτερα άσχημα εφόσον μας λείπει κάτι από όλα αυτά ή ακόμα και όλα.

Θέτουμε υψηλές προσδοκίες και φοβόμαστε να πούμε «όχι» όταν κάτι δεν μας αρέσει. Και μόνο στη σκέψη ότι είναι Χριστούγεννα πρέπει να είμαστε χαρούμενοι, καλοδιάθετοι και να μην αρνούμαστε προτάσεις για γιορτινά τραπέζια. Ακόμα και αν γνωρίζουμε ότι δεν είναι αυτό που επιθυμούμε ή ότι δεν θα περάσουμε καλά φοβόμαστε να πούμε όχι για να μη φανούμε δυσάρεστοι και αρνητικοί. Από την άλλη θέτουμε υψηλές προσδοκίες για το πώς θα περάσουμε τις γιορτές και όταν δεν πραγματοποιούνται απογοητευόμαστε. Πρέπει να τα προλάβουμε όλα, να ικανοποιήσουμε τους φιλοξενούμενους, να ξοδέψουμε αρκετά χρήματα με αποτέλεσμα να πιεζόμαστε και να δημιουργούμε εντάσεις ακόμα και μέσα στην οικογένεια.

Μετά τα Χριστούγεννα έρχεται η Πρωτοχρονιά που σηματοδοτεί το τέλος του έτους και την αρχή του απολογισμού. Τι έζησα τη χρονιά που φεύγει; Πώς αντιμετώπισα τα πράγματα; Πόσα όνειρά μου πραγματοποιήθηκαν; Τι πρέπει να κάνω την καινούρια χρονιά; Είναι μερικά από τα ερωτήματα που θέτουμε στον εαυτό μας όμως τις περισσότερες φορές θυμόμαστε μόνο τα άσχημα και όσα δεν καταφέραμε να πραγματοποιήσουμε. Ξεχνάμε να θυμηθούμε τις ευχάριστες στιγμές που ζήσαμε και τις επιτυχίες μας και που σίγουρα ο καθένας από εμάς βιώνει κάθε χρόνο είτε το συνειδητοποιούμε είτε όχι.

Ας κάνουμε μια προσπάθεια να απολαύσουμε περισσότερο τις γιορτές και ας αποτελέσει την αρχή για να αντιμετωπίζουμε όλες τις μέρες του χρόνου πιο ευχάριστα. Αξίζει τον κόπο γιατί πρώτοι θα γευτούμε την ικανοποίηση μιας καλύτερης καθημερινότητας, μιας πιο όμορφης μέρας.

  • Σεβαστείτε τις ανάγκες σας και θέστε ρεαλιστικές προσδοκίες. Επιτρέψτε στον εαυτό σας να εκφράζει αυτό που νιώθει χωρίς να σκέφτεστε μόνο τα «πρέπει». Προχωρήστε βήμα-βήμα, θέτοντας τους στόχους σας σταδιακά ώστε να είναι ξεκάθαροι και ευκολότερα «προσβάσιμοι». Με την επίτευξη τους θα νιώθετε ικανοποίηση και όχι απογοήτευση.
  • Σκεφτείτε πως πραγματικά θα θέλατε να περάσετε τις φετινές γιορτές. Δεν υπάρχει μόνο ένας τρόπος για να περάσουμε καλά και δεν είναι ίδιος για όλους τους ανθρώπους. Βρεθείτε με άτομα που σας κάνουν να νιώθετε άνετα, που σας αγαπούν και τα αγαπάτε, οργανώστε διαφορετικές βραδιές (π.χ. δείτε ταινίες, παίξτε επιτραπέζια παιχνίδια, μαγειρέψτε όλοι μαζί, κάντε εκδρομές ή ταξίδια)
  • Κάντε πράγματα που σας αρέσουν και επιχειρήστε να δείτε τα όμορφα πράγματα που υπάρχουν γύρω σας. Μη βγαίνετε βιαστικά στην αγορά για να ψωνίσετε τα απαραίτητα και να επιστρέψετε γρήγορα στο σπίτι για να τα προλάβετε όλα. Αφιερώστε χρόνο στον εαυτό σας και απολαύστε τη βόλτα σας. Κάντε κάτι που σας αρέσει ακόμα και με λίγα ή καθόλου χρήματα (χαζέψτε τις στολισμένες βιτρίνες, πιείτε έναν ζεστό καφέ σε ένα ωραίο μέρος με έναν αγαπημένο φίλο, φτιάξτε ένα γλυκό ή ένα στολίδι που θα το προσφέρετε σε κάποιον σύλλογο ή οργανισμό ή σε κάποιον συνάνθρωπό μας που θα το χαρεί, δείτε τα δρώμενα που γίνονται σε κεντρικές πλατείες σε διάφορες πόλεις) και όταν γυρίσετε θα είστε πιο γεμάτοι με συναισθήματα και εικόνες.
  • Προσπαθήστε να κοινωνικοποιηθείτε και επιλέξτε άτομα που σας ευχαριστούν. Δεν είστε υποχρεωμένοι να βρεθείτε κάπου όπου θα καταπιεστείτε ή θα πρέπει να φορέσετε «μάσκα» για να δείχνετε ικανοποιημένοι. Επιλέξτε την παρέα σας και μη μένετε μόνοι. Η αληθινή ανθρώπινη επαφή θα σας προσφέρει γαλήνη, χαρά και ευχάριστες στιγμές.

Είτε ανήκετε στα άτομα που θλίβονται κατά τη διάρκεια των γιορτών είτε όχι αξίζει να δείτε τα πράγματα με μια πιο θετική ματιά. Μη ξεχνάτε ότι όλα βρίσκονται στο μυαλό μας και εξαρτώνται από την οπτική γωνία που επιλέγουμε να τα δούμε. Χαρίστε στον εαυτό σας καλύτερη διάθεση και απολαύστε όσα έχετε, πολλά ή λίγα.

Καλές Γιορτές! Με το καλό να μας βρει το Νέο Έτος!

τάνια

Διαχείριση στρες

Το στρες είναι το πιο κοινό και καθημερινό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε όλοι μας. Πόσες φορές δεν νιώσατε να εξαντλήστε από τις απαιτήσεις της καθημερινότητας; Να πρέπει να τα προλάβετε όλα; Να σας πιάνει πανικός και μόνο στην ιδέα κάποιων υποχρεώσεων; Συχνά νιώθουμε κατάκοποι, θέλουμε να ξεκουραστούμε, να χαλαρώσουμε, όμως οι υποχρεώσεις δεν μας το επιτρέπουν. Οι καταστάσεις και το άγχος επιβίωσης πιέζουν με αποτέλεσμα τα νεύρα, η κούραση, οι πονοκέφαλοι, ο πανικός να κάνουν την εμφάνισή τους. Το στρες μας αφορά όλους γιατί όλοι αγχωνόμαστε κάποια στιγμή, όμως κάθε άνθρωπος το εκφράζει με διαφορετικούς τρόπους.

Τι είναι το στρες;

Το στρες συνδέεται έμμεσα με το συναίσθημα του φόβου. Νιώθουμε ότι χάνουμε τον έλεγχο, ότι δεν μπορούμε να προβλέψουμε τις καταστάσεις ή ότι δεν θα καταφέρουμε να ανταπεξέλθουμε στις προσδοκίες τις δικές μας ή των άλλων. Πρόκειται για την αντίδραση (συναισθηματική, συμπεριφορική, βιολογική ή γνωστική) του ατόμου απέναντι σε ένα στρεσογόνο παράγοντα.

Σε τι διαφέρει το στρες από το άγχος;

Μιλάμε ουσιαστικά για το ίδιο συναίσθημα που παρουσιάζουμε απέναντι σε καταστάσεις που δεν μπορούμε να ελέγξουμε ή να προβλέψουμε. Το στρες είναι ένα γενικευμένο συναίσθημα π.χ έχουμε στρες όταν πρόκειται να δώσουμε εξετάσεις, ενώ το άγχος εντοπίζεται στο ότι δεν είμαστε σίγουροι και άρα δεν μπορούμε να ελέγξουμε το αποτέλεσμα.

Σε κάθε περίπτωση αποτελεί το πιο κοινό και καθημερινό πρόβλημα όλων μας. Συνήθως δυσκολευόμαστε να το διαχειριστούμε φθείροντας, όμως έτσι τις άμυνες του οργανισμού μας.

Μπορεί το στρες να είναι καλό;

Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι στόχος μας δεν είναι να εξαφανίσουμε το στρες–αυτό άλλωστε θα ήταν ουτοπικό. Δε γίνεται να μην ενδιαφερόμαστε και να μην ανησυχούμε για τίποτα. Το στρες σε φυσιολογικά επίπεδα αποτελεί κινητήριο δύναμη, μας ενεργοποιεί και δεν μένουμε αδρανείς. Το έντονο ή χρόνιο στρες, όμως μπορεί να είναι επικίνδυνο και σταδιακά να μας φθείρει ψυχικά αλλά και σωματικά.

Τι συμβαίνει στο σώμα μας όταν έχουμε στρες;

  •  Το σώμα προετοιμάζεται για την αντίδραση πάλης-φυγής που είναι η πιο άμεση αντίδραση όταν βρισκόμαστε σε κατάσταση στρες. Αυτό συμβαίνει γιατί μεταβάλλεται η ισορροπία μεταξύ των δύο κλάδων του αυτόνομου νευρικού συστήματος (συμπαθητικού νευρικού συστήματος και παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος) Κατά συνέπεια αυξάνεται ο καρδιακός ρυθμός, η ροή του αίματος και η γαλβανική δερματική αντίδραση (βασίζεται στο πόσο ιδρωμένο είναι το δέρμα)
  •  Απελευθερώνεται νοραδρεναλίνη «τονώνοντας» τους μύες
  • Αυξάνεται η δραστηριοποίηση των ορμονών και απελευθερώνονται ενδορφίνες (φυσικά αναλγητικά του σώματος)
  •  Απελευθερώνεται γλυκόζη στο αίμα
  • Καταστέλλεται το ανοσοποιητικό μας σύστημα

Αυτό που αντιλαμβανόμαστε εμείς στο σώμα μας ως συνέπεια των παραπάνω είναι το έντονο καρδιοχτύπι, εφίδρωση, κόμπος ή πόνος στο στομάχι, γρήγορη αναπνοή, τρέμουλο, αδυναμία, ζάλη.

 Ασθένειες που μπορεί να προκληθούν από έντονο και χρόνιο στρες είναι: καρδιακές παθήσεις, έλκη, υψηλή πίεση, λοιμώξεις κ.α.

Πώς μας επηρεάζει το στρες;

Σε γνωστικό επίπεδο καταλαμβάνει πολύ «χώρο» και δυσκολευόμαστε να ασχοληθούμε με οτιδήποτε άλλο. Το μόνο που σκεφτόμαστε και με το οποίο ασχολούμαστε είναι ο παράγοντας που μας προκάλεσε στρες. Γινόμαστε αναβλητικοί, επηρεάζεται αρνητικά ο χρόνος αντίδρασής μας. Ξεχνάμε πολύ εύκολα και δεν μαθαίνουμε με τον ίδιο ρυθμό. Η προσοχή μας και η αυτοσυγκέντρωση είναι ελλιπείς.

Όσον αφορά στις συμπεριφορές που παρουσιάζουμε όταν είμαστε στρεσαρισμένοι παρατηρούνται νευρικές και επαναλαμβανόμενες κινήσεις όπως να τρώμε τα νύχια μας, να κουνάμε νευρικά το πόδι μας, να έχουμε υπερένταση, να ξεφυσάμε, να αναστενάζουμε κ.α. Καταφεύγουμε πολύ εύκολα σε κακές συνήθειες και καταχρήσεις όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, το υπερβολικό ή καθόλου φαγητό, τη χρήση ουσιών. Προσωρινά πιστεύουμε ότι μας χαλαρώνουν, όμως στην πραγματικότητα μας βλάπτουν μακροπρόθεσμα και χειροτερεύουν το άγχος μας. Απομακρυνόμαστε από συγγενείς και φίλους, παύουμε να ασχολούμαστε με δραστηριότητες, κοιμόμαστε υπερβολικές ώρες, βλέπουμε πολλές ώρες τηλεόραση ή καθόμαστε στον Η/Υ, αποφεύγουμε να ασχοληθούμε με το πρόβλημα, εκτονώνουμε το άγχος μας σε άλλους ανθρώπους με φωνές και εντάσεις.

Συναισθηματικά γινόμαστε απαισιόδοξοι, φοβόμαστε, πιστεύουμε ότι είναι κάτι που δεν ξεπερνιέται, θεωρούμε ότι είμαστε ανίκανοι να το αντιμετωπίσουμε, οπότε μειώνεται και η αυτοεκτίμησή μας. Νιώθουμε θλίψη και θυμώνουμε.

Τρόποι διαχείρισης του στρες

Τα προβλήματα θα συνεχίσουν να υπάρχουν, οι λογαριασμοί θα συνεχίσουν να έρχονται, τα επαγγελματικά και οικογενειακά ζητήματα θα απαιτούν πάντα την παρουσία και την ενέργειά μας, η μέρα θα συνεχίσει να έχει 24 ώρες. Εμείς έχουμε τον έλεγχο της ζωής μας και μπορούμε να αλλάξουμε είτε τις καταστάσεις είτε τις αντιδράσεις μας απέναντί σ’αυτές. Δεν είναι όσο εύκολο ακούγεται αλλά η συνειδητοποίηση είναι το πρώτο μεγάλο βήμα. Και επειδή ο καθένας έχει τον δικό του μοναδικό τρόπο διαχείρισης του στρες μπορούμε να πειραματιστούμε και να επιλέξουμε αυτόν που μας ταιριάζει περισσότερο.

Διαχειριστείτε το χρόνο σας:

  • Κάντε πρόγραμμα και καταγράφετε τις υποχρεώσεις σας. Ταξινομήστε τις υποχρεώσεις σας σε ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα και βάλτε προτεραιότητες. Να είστε ειλικρινείς με το χρόνο που διαθέτετε για να μην αγχωθείτε όταν δεν θα τα προλαβαίνετε.
  • Θέστε ξεκάθαρους στόχους. Τι θέλετε να πετύχετε και πότε
  • Ξεχωρίστε το σημαντικό από το επείγον. Π.χ. η σχέση μου είναι σημαντική αλλά επείγει να πληρωθεί ο λογαριασμός που λήγει.
  •  Αναθέστε δουλειές σε άλλους που μπορούν να σας βοηθήσουν. Δεν είναι ανάγκη να τα κάνουμε πάντα όλα μόνοι μας.
  •  Βρείτε χρόνο να ξεκουραστείτε και να διασκεδάσετε. Επικοινωνήστε με ανθρώπους και γελάστε. Κάντε πράγματα που σας ευχαριστούν. Μη ξεχνάτε να φροντίζετε τον εαυτό σας γιατί θα σας το ανταποδώσει. Είναι ανάγκη και όχι πολυτέλεια.

Εξασκείστε τη Διεκδικητικότητά σας:

  •  Μάθετε να λέτε «όχι». Θέστε τα όριά σας και σεβαστείτε το χρόνο σας. Μην αναλαμβάνετε επιπλέον υποχρεώσεις όταν δεν έχετε το χρόνο να τις φέρετε σε πέρας.
  •  Αποφασίστε τι θέλετε και γιατί. Έχετε το δικαίωμα να επιλέξετε, να έχετε δική σας άποψη, να θέλετε κάτι συγκεκριμένο.
  • Επιμείνετε αλλά να είστε διαλλακτικοί. Αποδεχτείτε τον εαυτό σας και αναλάβετε τις ευθύνες σας, αλλά αναγνωρίστε το δικαίωμα των άλλων να έχουν την άποψή τους και να μη συμφωνούν πάντα.

Επιχειρείστε να δείτε διαφορετικά την κατάσταση:

  •  Αναλύστε τα στοιχεία του προβλήματος. Τι σας ενοχλεί και γιατί, ποιός είναι ο στόχος σας. Σχεδιάστε τη δράση και εφαρμόστε τη λύση.
  •  Σκεφτείτε αν αυτό που σας στρεσάρει τώρα θα συνεχίσει να έχει την ίδια σημασία μετά από ένα μήνα ή ένα χρόνο. Αν η απάντηση είναι όχι αφιερώστε το χρόνο και την ενέργεια που του αξίζει.
  •  Μη ξεχνάτε να βλέπετε τα θετικά. Αναγνωρίστε στον εαυτό σας ότι τα έχει καταφέρει πολλές φορές και σταματήστε να βλέπετε μόνο τις αποτυχίες. Εκτιμήστε όλα τα όμορφα πράγματα που υπάρχουν γύρω σας, αφήστε την ένταση και δώστε τους λίγη σημασία.
  • Επικεντρώστε την προσοχή σας κάπου αλλού. Π.χ αν έχετε «κολλήσει» στην κίνηση και το στρες σας έχει κυριέψει παρατηρείστε τον κόσμο γύρω σας. Δείτε πώς είναι ντυμένοι, πώς συμπεριφέρονται κ.α. Εξάλλου το στρες δεν θα αλλάξει την κατάσταση.
  •  Αποδεχτείτε όσα δεν μπορούν να αλλάξουν. Κάποια γεγονότα έγιναν και δεν μπορούμε να τα αλλάξουμε, δείτε τα σαν ευκαιρίες για προσωπική εξέλιξη και ωρίμανση. Διαμορφώνουν τον χαρακτήρα μας και μας διδάσκουν.

Διαχειριστείτε τον θυμό σας:

Συχνά θυμώνουμε επειδή νιώθουμε ότι μας προσβάλλουν και μας απειλούν Ο θυμός μπορεί να μας κινητοποιήσει να αλλάξουμε κάτι. Αν δεν εκφράζεται διογκώνεται, προστίθεται στο στρες και έχουμε ανεξέλεγκτες εκρήξεις. Αν εκφράζεται με σωστό τρόπο, την κατάλληλη στιγμή και για το κατάλληλο γεγονός ή πρόσωπο θα έχει θετικά αποτελέσματα.

  •  Μην εκφράζετε το θυμό σας όταν βρίσκεται στο αποκορύφωμά του. Σταματήστε για λίγο τη συζήτηση, βγείτε από το δωμάτιο, πάρτε λίγο αέρα και συνεχίστε μετά. Την ώρα που είμαστε θυμωμένοι δεν μπορούμε να δούμε καθαρά ούτε να επιλύσουμε το πρόβλημα.
  • Χρησιμοποιείστε τεχνικές απόσπασης προσοχής ώστε το μυαλό σας να απασχοληθεί με κάτι άλλο και να ηρεμήσετε. Στη συνέχεια μπορείτε να επιστρέψετε στη συζήτηση.
  • Μάθετε να συγχωρείτε. Ο κόσμος που ζούμε δεν είναι τέλειος και οι άνθρωποι κάνουν λάθη. Ελέγξτε το θυμό σας και νιώστε περισσότερα θετικά συναισθήματα.

Ασχοληθείτε με το σώμα σας και βελτιώστε τη φυσική σας κατάσταση:

  • Ασκηθείτε. Η φυσική δραστηριότητα δρα ενάντια στο στρες και συντελεί στην εκτόνωση των εντάσεων.
  •  Αναπνεύστε σωστά και ήρεμα. Κάντε εισπνοές από τη μύτη και εκπνοές από το στόμα γεμίζοντας την κοιλιά σας με αέρα.
  •  Κάντε ασκήσεις χαλάρωσης. Ντυμένοι άνετα, καθισμένοι αναπαυτικά, σε ήσυχο μέρος σφίγγουμε και χαλαρώνουμε μια-μια τις μυϊκές ομάδες. Οι ασκήσεις αυτές μαθαίνονται και μας βοηθούν να αναγνωρίζουμε την ένταση και να την αποβάλλουμε.
  • Ακολουθείστε σωστή διατροφή και κοιμηθείτε αρκετά.

Επιλέξτε να χρησιμοποιήσετε τη δημιουργική πλευρά του στρες για να λειτουργεί προς όφελός σας. Μην το αφήσετε να σας ακινητοποιήσει και να σας φθείρει.

 Να είστε καλά!

τάνια

Άγχος αποχωρισμού των παιδιών τις πρώτες μέρες στο σχολείο

Να’μαστε λοιπόν στις αρχές και της φετινής σχολικής χρονιάς. Εδώ και ένα μήνα περίπου χτύπησε το πρώτο κουδούνι για ολόκληρη τη σχολική κοινότητα. Ανάμεσα σε μικρούς και μεγάλους μαθητές ξεχωρίζουμε τα πιτσιρίκια εκείνα που για πρώτη φορά πέρασαν το κατώφλι του σχολείου, που καλούνται να αντιμετωπίσουν μια διαφορετική καθημερινότητα, να εγκλιματιστούν και να συνηθίσουν τόσα πολλά καινούρια παιδάκια, καινούρια δασκάλα ή δάσκαλο, καινούρια μαθήματα, νέες γνώσεις και εμπειρίες. Στο άρθρο αυτό θα μιλήσουμε για το έντονο άγχος που βιώνουν ορισμένα παιδιά όταν έρχεται η ώρα να αποχωριστούν τη μαμά τους ή κάποιον σημαντικό άλλο και να παραμείνουν στο περιβάλλον του σχολείου.

Σκεφτείτε πώς νιώθουμε όλοι μας όταν βρεθούμε σε ένα άγνωστο περιβάλλον με ανθρώπους που δεν γνωρίζουμε. Θυμηθείτε τη δική σας πρώτη μέρα στο σχολείο. Τι συναισθήματα σας δημιουργήθηκαν; Το άγχος αποχωρισμού κορυφώνεται ανάμεσα στον 13ο και 24ο μήνα ζωής του παιδιού. Είναι μια φυσιολογική διεργασία που σηματοδοτεί τη σταδιακή ανεξαρτητοποίησή του και την ανάπτυξη δεσμών με περισσότερα άτομα εκτός των γονιών και των πολύ οικείων του προσώπων. Όταν όμως εκδηλώνεται με έντονες και ακραίες συμπεριφορές, δυσανάλογες με την ηλικία του παιδιού τη στιγμή που πρέπει να αποχωριστεί τη μητέρα του για να πάει στο σχολείο, ίσως να είναι σημάδι για επιπλέον προσοχή.

Το παιδί μπορεί να ξεσπάσει σε κλάματα, να αρχίσει να φωνάζει, να ζητάει επίμονα τη μητέρα του, να πετάει πράγματα προς το μέρος της ή προς το μέρος της δασκάλας, να «γαντζώνεται» από τη μαμά του ή να αρνείται πεισματικά να εισέλθει στο χώρο του σχολείου. Εκδηλώνει έντονο φόβο να μείνει μόνο του και ταυτόχρονα φοβάται μήπως συμβεί κάτι κακό τις ώρες που αυτό δεν είναι μαζί με τους γονείς του στο σπίτι. Συχνά παρατηρούμε και σωματικά συμπτώματα όπως πονοκεφάλους, πόνους στο στομάχι, στην κοιλιά, ναυτίες κ.α. Το να αγνοήσουμε τις ενδείξεις του παιδιού μπορεί να σημαίνει ότι το άγχος του θα εξελιχθεί μετέπειτα σε σχολική φοβία (για τη σχολική φοβία θα μιλήσουμε αναλυτικά σε επόμενο άρθρο) ή να παραμείνει στην ενήλικη ζωή του και να εκδηλώνεται σε αντίστοιχες περιπτώσεις αποχωρισμού.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να εμπνεύσουμε εμπιστοσύνη και ασφάλεια στο παιδί;

Ας παραδεχτούμε ότι όσο άγχος βιώνει το παιδί τον πρώτο καιρό της σχολικής του ζωής άλλο τόσο νιώθουν οι γονείς. Πώς θα μείνει μόνο του; Πώς θα αντιδράσει; Πώς θα του φέρονται; Θα του αρέσει το καινούριο περιβάλλον; Θα προσαρμοστεί εύκολα; Αλλά και σκέψεις που συνοδεύονται από ενοχές….. Κάνω καλά που το αφήνω μόνο του; Είναι σωστό να φύγω ενώ το παιδί μου κλαίει; Μήπως πρέπει να αφιερωθώ αποκλειστικά σε αυτό;

  • Ακόμα και χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε τα παιδιά γίνονται αποδέκτες των συναισθημάτων και των σκέψεών μας. Προσπαθήστε, λοιπόν να ηρεμήσετε ώστε να μη μεταφέρετε το άγχος που νιώθετε στο παιδί.
  •  Δείξτε του ότι είστε διαθέσιμοι για εκείνο, ότι τα δικά του συναισθήματα έχουν προτεραιότητα. Μιλήστε μαζί του για το πώς νιώθει και ρωτήστε το πώς φαντάζεται την πρώτη μέρα στο σχολείο.
  • Προετοιμάστε το και απαντήστε στις ερωτήσεις του. Μπορείτε να του εξηγήσετε τι θα κάνει στο σχολείο, ότι θα βρίσκεται στον ίδιο χώρο με άλλα συνομήλικα παιδάκια που θα παίζουν και θα έχουν κοινές δραστηριότητες.
  • Περάστε του θετικές σκέψεις και μηνύματα, επιχειρήστε να του κινήσετε το ενδιαφέρον για τα καινούρια πράγματα που θα μάθει και προτείνετέ του όταν θα επιστρέφει στο σπίτι να σας περιγράφει τις καινούριες του εμπειρίες. Έτσι το παιδί θα νιώθει ικανοποίηση για τη νέα γνώση που μεταφέρει αλλά και εσείς μπορείτε να παρατηρείτε συναισθήματα και αντιδράσεις για το νέο του περιβάλλον.
  •  Αγοράστε μαζί του αυτά που χρειάζεται για το σχολείο ώστε να διαλέξει πράγματα που του αρέσουν και να συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία προσαρμογής για την καινούρια πραγματικότητα. Ετοιμάστε μαζί τα πράγματα για την επόμενη μέρα.
  •  Διαβεβαιώστε το ότι το αγαπάτε και ότι θα πάτε να το πάρετε μόλις σχολάσει.

Οι αλλαγές και οι νέες καταστάσεις απαιτούν προσπάθεια προσαρμογής. Ιδιαίτερα όταν έχουμε να κάνουμε με παιδιά τα πράγματα χρειάζονται διαφορετικό χειρισμό, χρειάζεται να μιλήσουμε την ίδια γλώσσα, να καταλάβουν πως έχουν το δικαίωμα να αναρωτιούνται και να τους μάθουμε τον τρόπο να αντιμετωπίζουν τους φόβους τους. Δεν προσπαθώ να σας πείσω ότι είναι εύκολο, απλά να υπενθυμίσω ότι κανένας δεν μπορεί να το κάνει καλύτερα από ότι ο γονιός για το ίδιο του το παιδί.

Καλή σχολική χρονιά!

(Για την ιδέα του συγκεκριμένου άρθρου θα ήθελα να ευχαριστήσω την καθηγήτρια Γαλλικών και καλή φίλη κα Αθανασία Παπαχαρίση)

τάνια