Όταν τα παιδιά «δοκιμάζουν» τα όρια των γονιών

Μπροστά σε ένα μικρό παιδί τα κυρίαρχα συναισθήματα του γονέα είναι εκείνα της αγάπης, της στοργής, της φροντίδας, της συμπάθειας, της χαράς. Με την ίδια ευκολία, όμως, τα συναισθήματα αυτά μπορούν να μετατραπούν στιγμιαία σε εκνευρισμό, ένταση, φωνές και σπασμένα νεύρα. Η χαρά και η γαλήνη που προκαλούν τα παιδικά χαμόγελα δίνουν τη θέση τους στη κούραση και την εξάντληση. Η ψυχραιμία χάνεται και λίγες στιγμές ηρεμίας φαίνονται ως η μόνη λύση. Κρίνει αυτή η εναλλαγή συναισθημάτων την ποιότητα του γονέα; Πότε συμβαίνουν όλα αυτά; Είναι φυσιολογικό να σκεφτόμαστε έτσι; Τι μπορούμε να κάνουμε;

Σχολική φοβία

Η Σχολική φοβία συγκαταλέγεται στις αγχώδεις διαταραχές και εκφράζεται με έντονο, παράλογο φόβο και άρνηση του παιδιού να πάει στο σχολείο. Συνήθως εμφανίζεται κατά την πρώτη επαφή του παιδιού με το σχολικό περιβάλλον, δηλαδή στον παιδικό σταθμό αλλά μπορεί να συνεχιστεί και αργότερα με αποκορύφωμα έκφρασής της στη Β΄ τάξη του Δημοτικού. Είναι χρήσιμο να διαχωρίσουμε τη σχολική φοβία από τους φυσιολογικούς φόβους που αισθάνεται το παιδί κατά την προσαρμογή του σε ένα καινούριο και άγνωστο περιβάλλον, όπως είναι το σχολείο. Οι φόβοι εκείνοι υποχωρούν μετά τις πρώτες εντυπώσεις, είτε εμφανίζονται μπροστά σε ένα πραγματικά φοβικό ερέθισμα όπως μπορεί να είναι η επιθετική συμπεριφορά άλλων παιδιών ή η υπερβολικά επικριτική στάση του δασκάλου. Αντίθετα, η σχολική φοβία επιμένει και μετά τον πρώτο καιρό, φανερώνοντας δυσανάλογα υπερβολικό φόβο για το σχολείο, από το οποίο το παιδί δεν κινδυνεύει πραγματικά.

Ζήλια μεταξύ αδερφών

Η ζήλια είναι ένα συναίσθημα, δυσάρεστο τις περισσότερες φορές, το οποίο αισθανόμαστε όταν επιθυμούμε κάτι που δεν έχουμε ή που έχουμε χάσει. Έτσι, λοιπόν, ζήλια μπορεί να προκληθεί ανάμεσα στα αδέρφια όταν η προσοχή, το ενδιαφέρον , η στοργή και τα παιχνίδια των γονιών στρέφονται στο ένα παιδί ή όταν έτσι αισθάνεται το ίδιο. Δεν πρόκειται για κάτι κακό, το οποίο δεν πρέπει να νιώθουμε, αλλά για κάτι δυσάρεστο, το οποίο μπορούμε να διαχειριστούμε και να περιορίσουμε. Τις περισσότερε φορές, συναντάμε τη ζήλια ανάμεσα στα αδέρφια στα πρώτα χρόνια της ζωής τους και ιδιαίτερα με τον ερχομό του δεύτερου παιδιού. Το γεγονός ότι ένα μωρό διεκδικεί την προσοχή των γονιών, έχει ανάγκη τη στοργή και τη φροντίδα τους, χρειάζεται χρόνο και προστασία, είναι πρωτόγνωρα συναισθήματα για ένα παιδί που έρχεται αντιμέτωπο με αυτήν την κατάσταση.

Όρια στη συμπεριφορά των παιδιών

Ένα παιδί που μεγαλώνει με όρια αναπτύσσει αίσθημα ασφάλειας και ανεξαρτησίας. Όσο περιοριστικός και να ακούγεται ο όρος μπορεί να δώσει στο παιδί την επιλογή να πειραματιστεί και να δοκιμάσει τις συνέπειες, αποκτώντας έτσι δική του άποψη και εξελίσσοντας το σε υπεύθυνο ενήλικα. Τα όρια δεν έχουν σκοπό να «πνίξουν» ή να πιέσουν το παιδί παρά να το βοηθήσουν να κατανοήσει τους κανόνες και να του παρέχουν την ασφάλεια που χρειάζεται για να πορευθεί. Δεν είναι απόλυτα και καλό είναι να προσαρμόζονται στις εκάστοτε συνθήκες. Είναι χρήσιμο τα όρια να είναι:

Παιδί και επιβράβευση

Πολλές φορές πιστεύουμε ότι το να ζητάμε όλο και περισσότερα από ένα παιδί έχει σαν αποτέλεσμα να το κινητοποιήσουμε για να θέτει συνεχώς νέους στόχους και να τους πραγματοποιεί. Θεωρούμε ότι λέγοντας του «μπράβο» θα επαναπαυθεί και θα σταματήσει την προσπάθεια για την επίτευξη τους. Ίσως πιστέψει ότι έφτασε το μέγιστο των δυνατοτήτων του και δεν χρειάζεται να συνεχίσει. Ικανοποίησε τους σημαντικούς άλλους, κέρδισε την αποδοχή τους άρα μπορεί να χαλαρώσει. Είναι όμως έτσι; Πόσο δίκαιη και πραγματικά εποικοδομητική είναι αυτή η θέση για τα παιδιά; Καταφέρνουμε πράγματι να τα κινητοποιήσουμε και να τους δώσουμε τη δυνατότητα να είναι τα ίδια υπεύθυνα για τις επιλογές τους;

Διαχείριση χρόνου για παιδιά. Πώς μαθαίνουν ότι είναι τα ίδια υπεύθυνα για τις υποχρεώσεις τους;

Ο χρόνος είναι πολύτιμος και στην καθημερινότητά μας πολλές φορές αποδεικνύεται ελάχιστος. Έχουμε τόσα πράγματα να προλάβουμε που δύσκολα τα καταφέρνουμε. Ακόμα και τα παιδιά εργάζονται πολύ σκληρά, αφού το πρωί πηγαίνουν σχολείο και όλη την υπόλοιπη μέρα την αφιερώνουν σε εξωσχολικές δραστηριότητες. Η σωστή διαχείριση του χρόνου μας γλιτώνει από μεγάλο ποσοστό άγχους και μας κάνει αξιόπιστους απέναντι στους άλλους. Τα παιδιά μαθαίνουν να διαχειρίζονται τον χρόνο τους, γίνονται υπεύθυνα για τις δικές τους υποχρεώσεις και αυτονομούνται ευκολότερα. Πρόκειται για μια δεξιότητα που μπορούμε να τους τη διδάξουμε αφού είναι κάτι που μαθαίνεται. Και όπως πολύ καλά γνωρίζουμε- όσο πιο νωρίς μαθαίνουμε κάτι, τόσο πιο εύκολα γίνεται κατάκτησή μας. Ας μη ξεχνάμε, βέβαια, πως σωστή διαχείριση χρόνου σημαίνει να μένει ελεύθερος χρόνος για ξεκούραση, χαλάρωση και παιχνίδι- δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη. Σκεφτείτε πόσο σημαντικός είναι ο ελεύθερος χρόνος για το παιδί! Ας δούμε, λοιπόν, πώς μπορούμε να του μάθουμε να οργανώνει τον χρόνο του, αλλά να θυμόμαστε πως οφείλουμε να προστατέψουμε την παιδικότητα, τον αυθορμητισμό και την ανεμελιά του.

Άγχος αποχωρισμού των παιδιών τις πρώτες μέρες στο σχολείο

Να’μαστε λοιπόν στις αρχές και της φετινής σχολικής χρονιάς. Εδώ και ένα μήνα περίπου χτύπησε το πρώτο κουδούνι για ολόκληρη τη σχολική κοινότητα. Ανάμεσα σε μικρούς και μεγάλους μαθητές ξεχωρίζουμε τα πιτσιρίκια εκείνα που για πρώτη φορά πέρασαν το κατώφλι του σχολείου, που καλούνται να αντιμετωπίσουν μια διαφορετική καθημερινότητα, να εγκλιματιστούν και να συνηθίσουν τόσα πολλά καινούρια παιδάκια, καινούρια δασκάλα ή δάσκαλο, καινούρια μαθήματα, νέες γνώσεις και εμπειρίες. Στο άρθρο αυτό θα μιλήσουμε για το έντονο άγχος που βιώνουν ορισμένα παιδιά όταν έρχεται η ώρα να αποχωριστούν τη μαμά τους ή κάποιον σημαντικό άλλο και να παραμείνουν στο περιβάλλον του σχολείου.