Άγχος

Το άγχος πηγάζει από το πρωταρχικό συναίσθημα του φόβου. Δημιουργείται όταν φοβόμαστε πως δεν θα πετύχουμε τους στόχους που θέσαμε, όταν φοβόμαστε ότι θα χάσουμε κάτι, ότι δεν θα είμαστε επιθυμητοί και αρεστοί από τους άλλους, ότι θα πληγωθούμε ή ότι θα χάσουμε τον έλεγχο του εαυτού και των πράξεων μας. Ανήκει στην κατηγορία των δυσάρεστων συναισθημάτων, αφού «καθρεφτίζεται» αρνητικά ακόμα και στο σώμα μας. Η καρδιά χτυπάει εντονότερα, το στομάχι σφίγγεται, τα χέρια ιδρώνουν, κουραζόμαστε εύκολα, είμαστε ανήσυχοι, υπερκινητικοί, αισθανόμαστε πονοκέφαλο, διαταράσσεται ο ύπνος και η διατροφή. Στην πραγματικότητα, όμως, κανένα συναίσθημα δεν είναι αρνητικό. Το στοιχείο που προκαλεί δυσφορία είναι η διαχείριση που κάνουμε στα συναισθήματά μας και ο βαθμός στον οποίο τα συναισθήματα έχουν επηρεάσει την ποιότητα της καθημερινότητάς μας.

Εξωλεκτική επικοινωνία ή αλλιώς γλώσσα του σώματος

Η εξωλεκτική ή μη λεκτική επικοινωνία είναι η επικοινωνία που επιτυγχάνεται χωρίς την ανταλλαγή λεκτικών μηνυμάτων. Επηρεάζει τη συμπεριφορά, τα συναισθήματα και τη νοητική κατάσταση κάποιου άλλου μέσω μη λεκτικών καναλιών. Αν σκεφτούμε πως η πρώτη εντύπωση για κάποιον σχηματίζεται πολύ πριν εκείνος μιλήσει, θα κατανοήσουμε τη σημασία και τη δύναμη της μη λεκτικής επικοινωνίας. Το μεγαλύτερο ποσοστό επικοινωνίας επιτυγχάνεται μέσω μη λεκτικών αντιδράσεων, αφού οι εκφράσεις του προσώπου και του σώματος «προδίδουν» τις προθέσεις, ενώ οι λέξεις επιλέγονται συνειδητά για κάθε περίσταση. Ο άνθρωπος, άλλωστε, από την αρχή της ζωής του ακόμα επικοινωνεί εξωλεκτικά. Η ανάπτυξη του λόγου έρχεται σε επόμενα στάδια. Ο τρόπος επικοινωνίας καθορίζει την ποιότητα των σχέσεων και την ικανοποίηση που θα αντλήσουμε από αυτές.

Φοβίες

Ο φόβος αποτελεί πρωταρχικό συναίσθημα του ανθρώπου. Αναπτύχθηκε για να τον προστατεύει από κινδύνους και απειλητικές καταστάσεις. Θα λέγαμε ότι ο άνθρωπος έχει γονιδιακά κωδικοποιημένους κάποιους βασικούς φόβους που σχετίζονται με το ένστικτο επιβίωσης και την εξέλιξή του, όπως για παράδειγμα το τσίμπημα του φιδιού που αποτελούσε θανάσιμο κίνδυνο. Είναι ένα δυσάρεστο συναίσθημα που αισθανόμαστε μπροστά σε μια πραγματική απειλή ή κίνδυνο, πρόκειται όμως για φυσική αντίδραση του οργανισμού. Πραγματοποιούνται σωματικές αντιδράσεις όπως αύξηση των καρδιακών παλμών, γρήγορη αναπνοή, τρέμουλο, σφίγγονται οι μυς, ανοίγουν τα μάτια και εντείνεται η προσοχή. Ο οργανισμός προετοιμάζεται για κατάσταση πάλης-φυγής. Με την απομάκρυνση της απειλής ο φόβος υποχωρεί.

Αναβλητικότητα

Αναβλητικότητα σημαίνει να καθυστερούμε, να αναβάλλουμε σκόπιμα κάτι το οποίο πρέπει ή χρειάζεται να γίνει. Μπορεί να σχετίζεται με οποιαδήποτε δραστηριότητα που μας φαίνεται κουραστική, βαρετή, φορτική. Έχει συμβεί σε όλους κάποιες φορές να καθυστερούμε ή να αναβάλλουμε την ολοκλήρωση κάποιας δουλειάς. Τα άτομα, όμως, που χαρακτηρίζονται ως «αναβλητικά» τείνουν να αναβάλλουν συστηματικά ακόμα και καθημερινές δραστηριότητες καθιστώντας δυσλειτουργική την οργάνωση της ζωής τους. Όλα όσα έχουν να κάνουν συσσωρεύονται προκαλώντας τους επιπλέον πίεση και άγχος, δυσκολεύουν τις δραστηριότητές τους και συχνά τους καθιστούν αναξιόπιστους απέναντι στους άλλους, τους φορτίζουν με τύψεις και αίσθημα ανεπάρκειας.

Διαχείριση θυμού

Ο θυμός είναι ένα φυσιολογικό συναίσθημα που γεννιέται όταν θέλουμε να υπερασπιστούμε τον εαυτό μας ή όταν νιώθουμε ότι κάποιος μας επιτίθεται. Λόγω της κατάστασης που μπορεί να βρεθούμε όταν θυμώνουμε συνηθίζουμε να θεωρούμε το θυμό ως κάτι «κακό», κάτι που πρέπει να αποφεύγεται ή να αποκρύπτεται. Δεν είναι, όμως το συναίσθημα κακό. Άλλωστε, ο ρόλος των συναισθημάτων είναι να μας προειδοποιούν για κάτι που βιώνουμε μια δεδομένη χρονική στιγμή. Εκείνο που μπορεί να μας οδηγήσει σε αδιέξοδο, να μας κάνει να νιώσουμε άσχημα, να μας φέρει σε δύσκολη θέση ή να προκαλέσει αρνητικές συνέπειες είναι η διαχείριση των συναισθημάτων μας.

Ψυχολογία των καλοκαιρινών διακοπών

Βρισκόμαστε στα μέσα του καλοκαιριού και η περίοδος των διακοπών για τους περισσότερους πλησιάζει. Τα οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα της εποχής δεν αποτελούν σύμμαχό μας, όμως μικρές εξορμήσεις ή απλά διαφοροποιήσεις στο καθημερινό πρόγραμμα μπορούν να συμβούν, εντάσσοντάς μας σε κλίμα διακοπών. Τα συναισθήματα και οι εικόνες που συνήθως έρχονται στο μυαλό μας στο άκουσμα της λέξης «διακοπές» είναι ξεκούραση, χαλάρωση, απομάκρυνση από τη ρουτίνα και τα προβλήματα, ιδανικά τοπία και συντροφικότητα ή οικογενειακή θαλπωρή. Για τον καθένα από εμάς οι εικόνες, οι συνθήκες, οι προτιμήσεις διαφοροποιούνται, εφόσον μιλάμε πάντα για μοναδικές και ξεχωριστές προσωπικότητες, όμως η ανάγκη για ξεκούραση και εναλλαγή καθημερινών δραστηριοτήτων χαρακτηρίζει τους περισσότερους.

Αρνητικά συναισθήματα

Ο ρόλος των συναισθημάτων είναι να μας πληροφορούν για την κατάσταση που βιώνουμε μια δεδομένη χρονική στιγμή ή μια περίοδο. Πρόκειται για την έκφραση της ψυχής και του σώματος πολλές φορές, απέναντι σε καταστάσεις, σε γεγονότα, στην πραγματικότητά μας. Ο τρόπος που βιώνουμε κάθε κατάσταση σχετίζεται με την οπτική που επιλέγουμε να «δούμε» τα πράγματα. Τα συναισθήματα που βγαίνουν στην επιφάνεια κάθε φορά εξαρτώνται από το πόσο θετικά η αρνητικά αντιμετωπίζουμε τις καταστάσεις. Πόσο εφικτό, όμως, είναι να μην σκεφτόμαστε αρνητικά; Πόσο ρεαλιστικό είναι να πιστεύουμε ότι όλα είναι δικές μας επιλογές;

Αυτογνωσία

Η αυτογνωσία, όπως φανερώνει και η ετυμολογία της λέξης, δηλώνει τη γνώση του εαυτού μας. Την αναγνώριση εκείνων των στοιχείων που απαρτίζουν την προσωπικότητά μας, την πολυπλοκότητα του εαυτού μας, τον ψυχισμό μας, την παρουσία μας. Όσο απλό και αν ακούγεται, αφού πολλές φορές πιστεύουμε ότι ξέρουμε ποιοι πραγματικά είμαστε και τι θέλουμε, δεν είναι μια εύκολη και ανώδυνη διαδικασία. Απαιτεί χρόνο και επιμονή να συνειδητοποιήσουμε τι μας συμβαίνει και περισσό θάρρος για να αποδεχτούμε τις διαφορετικές πτυχές μας. Ας μην ξεχνάμε ότι κανείς δεν είναι τέλειος και πόσο δύσκολο είναι αυτό να το δεχτούμε!