Πως διαχειριζόμαστε τις ενοχές;

blog-εικόνα-ενοχέςΟι ενοχές μπορούν να μας προστατέψουν από πιθανά λάθη και καταστάσεις που θα αποδειχθούν δυσάρεστες. Ο ρόλος τους έγκειται στο να μας αποτρέψουν από πράξεις ή συμπεριφορές που μπορούν να πληγώσουν άλλα άτομα ή ακόμα και να μας βοηθήσουν μα μην επαναλάβουμε λάθη του παρελθόντος των οποίων το αποτέλεσμα ήταν να αισθανόμαστε ενοχικά. Κατά κάποιο τρόπο λειτουργούν σαν ένα σύστημα εσωτερικών κανόνων που θέτουν όρια στις «άσχημες» πτυχές του εαυτού μας. Αποδεικνύονται απαραίτητες όσο και αν ακούγεται παράδοξο. Αφορούν τις πράξεις, τις σκέψεις, τις επιθυμίες αλλά και τα συναισθήματά μας. Δεν είναι, όμως, λίγες οι φορές που αποδεικνυόμαστε σκληροί και άδικοι με τον εαυτό μας αναλαμβάνοντας την ευθύνη ακόμα και όταν δεν φταίμε. Άλλοτε επιτρέπουμε σε άλλα άτομα να ασκούν τέτοια επιρροή πάνω μας προκειμένου να αισθανθούν οι ίδιοι καλύτερα, αφού έτσι αποποιούνται το δικό τους μερίδιο ευθύνης.
Ενοχικά μπορεί να αισθανόμαστε για καθημερινές συνήθειες και συμπεριφορές. Για τη διαθεσιμότητα του χρόνου μας, για την παρουσία ή απουσία σε στιγμές αγαπημένων ατόμων, για την ολοκλήρωση ή τη ματαίωση καθημερινών δραστηριοτήτων, για τη συνέπειά μας στις καθημερινές υποχρεώσεις ακόμα και για τη δήλωση παρουσίας μας σε μέσα όπως το facebook, το twitter, τα mail, τα τηλέφωνα κινητά ή σταθερά. Μέχρι ένα σημείο το ενοχικό συναίσθημα παραμένει λειτουργικό και απαραίτητο. Θα λέγαμε ότι λειτουργεί σαν κινητήριος δύναμη που μας παροτρύνει να ανταπεξέλθουμε στις καταστάσεις αναλογιζόμενοι το ευχάριστο συναίσθημα της ικανοποίησης που θα ακολουθήσει αντί της δυσφορίας των ενοχών. Ταυτόχρονα μας αποτρέπει από πράξεις παράνομες και κατακριτέες.
Στην υπερβολική μορφή, όμως, υποδηλώνει έντονα ενοχικό άτομο που νιώθει υπεύθυνο ακόμα και για όσα δεν του αναλογούν. Στη πλειοψηφία τους τα ενοχικά άτομα χαρακτηρίζονται από χαμηλή αυτοεκτίμηση γεγονός που δικαιολογεί την ανάγκη τους για συνεχή επιβεβαίωση – επιβράβευση και κατά συνέπεια για παρουσία ενοχών όταν αποτυγχάνουν. Παρουσιάζονται ευάλωτα, ευαίσθητα, απαισιόδοξα και επιρρεπή στις κριτικές των άλλων. Μπορεί να φαίνονται πρόθυμα να αναλάβουν περισσότερες ευθύνες – υποχρεώσεις από όσες τους αναλογούν, αισθανόμενα ενοχές αν δεν καταφέρουν ή δεν προλάβουν να τις διεκπεραιώσουν. Δεν τολμούν να αρνηθούν, αποφεύγουν να πάρουν πρωτοβουλίες και προσπαθούν να ικανοποιήσουν κάθε αίτημα. Από την άλλη είναι πολύ πιθανό να συναντήσουμε ενοχικά άτομα που αρνούνται να αναλάβουν οποιαδήποτε ευθύνη προκειμένου να αποκλείσουν το ενδεχόμενο αποτυχίας και ενοχών.
Οι ρίζες των ενοχών τοποθετούνται στη βρεφική ακόμα ηλικία όταν συνδέονται με την αποδοχή του παιδιού από τους σημαντικούς άλλους. Προκειμένου να αλλάξει μια συμπεριφορά που δεν είναι αποδεκτή επιλέγεται η πρόκληση ενοχών ώστε να «αναγκάσουμε» το άτομο να επιλέξει τη συμπεριφορά που θα του χαρίσει και πάλι την αποδοχή. Με άλλα λόγια λειτουργούν χειριστικά ώστε να αντικατασταθεί μια συμπεριφορά από κάποια άλλη. Λέμε για παράδειγμα, «με στεναχωρείς που δεν τρως το φαγητό σου» «με απογοήτευσες που δεν πήρες καλούς βαθμούς» Δημιουργείται έτσι η αίσθηση ότι οι συμπεριφορές και οι πράξεις μας πρέπει να εγκρίνονται από τους σημαντικούς άλλους ώστε να έχουμε έγκριση και οι ίδιοι ως προσωπικότητες.

Πως μπορούμε να ελέγξουμε το ενοχικό συναίσθημα;

  • Αναγνωρίστε ελαφρυντικά στον εαυτό σας: αποφύγετε να τον κρίνετε αυστηρά με το παραμικρό. Αναγνωρίστε τη συνέπεια που δείχνει, καθώς και το δικαίωμά του να «βγει εκτός προγράμματος» για λίγο. Για παράδειγμα, αν είστε κουρασμένοι και δεν καταφέρετε να αφιερώσετε το χρόνο που θα θέλατε στα παιδιά σας αναγνωρίστε ότι έχετε δικαίωμα να ξεκουραστείτε και ότι μια φορά είναι φυσιολογικό να συμβεί. Άλλωστε, είναι σημαντικό τα παιδιά να γνωρίζουν πως τα συναισθήματα είναι ανθρώπινα και ότι αυτό που έχει σημασία είναι η διαχείρισή τους.
  • Θέστε ρεαλιστικούς στόχους και διαχειριστείτε τον χρόνο σας: αναλάβετε υποχρεώσεις που γνωρίζετε ότι μπορείτε να φέρετε εις πέρας και κρατήστε λίγο χρόνο για ξεκούραση και αποφόρτιση.
  • Προβληματιστείτε και διερευνήστε τις ενοχές σας: αποδεχτείτε τα συναισθήματά σας και παραδεχτείτε στον εαυτό σας την ενοχική σας διάθεση. Ελέγξτε τους λόγους που σας κάνουν να αισθάνεστε ενοχικά και προσπαθήστε να τους δικαιολογήσετε. Τι πραγματικά κινητοποιεί την ενοχή σας; Είναι πράγματι έτσι; Έχετε λόγο να νιώθετε ενοχές; Αν ναι επιδιώξτε να διδαχθείτε από το λάθος σας, τολμήστε να ζητήσετε συγνώμη και αξιολογήστε τα σημεία που θα μπορούσατε να λειτουργήσετε διαφορετικά. Στην αντίθετη περίπτωση εκλογικεύστε συνειδητά το συναίσθημά σας και προσπαθήστε να το διαχειριστείτε.
  • Διαχειριστείτε τα «πρέπει»: Δοκιμάστε να αντικαταστήσετε τα «πρέπει» που χρησιμοποιείτε στο λόγο σας με «θέλω», «καλό θα ήταν», «θα προτιμούσα», «θα μπορούσα» και δείτε πως αισθάνεστε έχοντας επαναδιατυπώσει απλά τις φράσεις σας.
  • Αναρωτηθείτε αν το ενοχικό σας συναίσθημα σημαίνει ότι κάνατε κάτι λάθος: νιώθετε ενοχές γιατί επιλέξατε να χαλαρώσετε αντί να συνεχίσετε τη δουλειά; Προτιμήσατε άλλου είδους διασκέδαση από το να παρευρεθείτε στο οικογενειακό τραπέζι; Σκεφτείτε γιατί νιώθετε ένοχοι; Επιλέξατε κάτι που σας ευχαριστεί περισσότερο και θέσατε τα προσωπικά σας όρια.
  • Αποσυνδέστε το συναίσθημα της ενοχής από το πραγματικό ενδιαφέρον: δεν είναι λίγα τα άτομα που θεωρούν το συναίσθημα ενοχής απόδειξη ενδιαφέροντος ενώ σε αντίθετη περίπτωση είναι κακοί και αδιάφοροι. Στην πραγματικότητα οι ενοχές αποδεικνύουν ότι οι άλλοι έχουν επιβάλλει τα «θέλω» τους, πράγμα που μπορεί να μας «εκπαιδεύσει» στο να συντηρούμε χαμηλή αυτοεικόνα και να μην αναλαμβάνουμε την ευθύνη για τις επιλογές μας. Επιλέξτε να εκφράσετε το ενδιαφέρον σας με θετικά συναισθήματα χωρίς να το φορτίζετε με ενοχές.

Να είστε καλά και να αναζητάτε χαρά στις στιγμές σας!

τάνια

«Παιχνίδια του μυαλού»…. γνωστικές προκαταλήψεις

blog-εικόνα-γνωστικές προκαταλήψειςΟ ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ένα υπέροχο και τέλειο όργανο που… πολλές φορές μας παίζει «παιχνίδια». Μας μπερδεύει, μας αποπροσανατολίζει, μας δυσκολεύει. Τουλάχιστον αυτό είναι που αισθανόμαστε εμείς γιατί σε ασυνείδητο επίπεδο οι διεργασίες και οι πληροφορίες είναι πολύ περισσότερες από αυτές που καταφέρνουμε να επεξεργαστούμε και να κατανοήσουμε. Αν αναλογιστούμε τα καθημερινά ερεθίσματα που δεχόμαστε μέσω των αισθητηρίων οργάνων από τη πρώτη στιγμή της ύπαρξής μας θα διαπιστώσουμε από τη μια τη ποσότητα των πληροφοριών που έχουν καταγραφεί στον εγκέφαλό μας και από την άλλη τη πολύπλευρη φύση των δεδομένων που αποτελούν τη προσωπικότητά μας.
Ένα από αυτά τα «παιχνίδια» του μυαλού είναι οι γνωστικές προκαταλήψεις, οι οποίες ενσωματώνονται σε αντιληπτικούς, γνωστικούς αλλά και συναισθηματικούς μηχανισμούς του εγκεφάλου. Πρόκειται για πεποιθήσεις που λειτουργούν ως «σφάλματα» ή εμπόδια στον τρόπο σκέψης και λήψης αποφάσεων. Αποτελούν δείγμα της ανθρώπινης φύσης και των αναγκών μας, αλλά μπορούν να αποδειχτούν ιδιαίτερα δυσλειτουργικές αν μας αποτρέψουν από διαφορετικά σκεπτικά που θα εξασφαλίσουν ομαλότερη επικοινωνία με τους γύρω μας και βελτιωμένη ποιότητα ζωής.
Μερικές από τις πιο συχνές γνωστικές προκαταλήψεις και πώς μπορούμε να τις διαχειριστούμε:

Προκατάληψη της επιβεβαίωσης: είναι η τάση του ανθρώπου να αποδέχεται και να ενθαρρύνει πληροφορίες που επιβεβαιώνουν τις σκέψεις, τις υποθέσεις, τις προκαταλήψεις του. Σε αυτή την περίπτωση υπερισχύει το υποκειμενικό στοιχείο καθώς αξιολογούμε τις πληροφορίες με τρόπο που ενισχύει τις προσωπικές μας πεποιθήσεις. Η ανάγκη του ανθρώπου έγκειται στο να εστιάζει σε νέες πληροφορίες, οι οποίες θα επιβεβαιώσουν την αρχική του πεποίθηση ή σκέψη. Με τον ίδιο τρόπο επιλέγουμε και προτιμάμε ανθρώπους που επιβεβαιώνουν τον τρόπο σκέψης μας και συμφωνούν μαζί μας. Μοιραία, οι πληροφορίες που αμφισβητούν τις πεποιθήσεις μας, απορρίπτονται. Ως αποτέλεσμα εμποδίζεται η νέα μάθηση και εγκλωβιζόμαστε σε παράλογες πεποιθήσεις.

  • Εξετάστε τις σκέψεις που σας μπλοκάρουν και προσπαθήστε να διακρίνετε μια διαφορετική οπτική: η επιβεβαίωση είναι απαραίτητη για το άτομο γιατί στηρίζει τα πιστεύω και τις πεποιθήσεις του. Διαφορετικά κάθε «πιστεύω» του θα ήταν ρευστό και εύθραυστο. Κάποιες φορές, όμως η επιμονή σε απόλυτες θέσεις και η άρνηση διαφορετικών απόψεων οδηγεί στη στασιμότητα και τη μη απόκτηση νέων γνώσεων.
  • Αποδεχτείτε ότι μπορεί να κάνετε λάθος και κυρίως ότι κάτι τέτοιο δεν είναι κακό: αναγνωρίστε το λάθος ως δικαίωμα στον εαυτό σας. Είναι σημαντικό να κάνουμε λάθη γιατί μας εξελίσσουν και κανείς δε μπορεί να ισχυριστεί ότι δεν έχει κάνει λάθος. Η δύναμη του ανθρώπου δε βρίσκεται στο ότι δεν κάνει λάθη αλλά στο ότι αναγνωρίζει τα λάθη του και καταφέρνει να βρει το δίδαγμά τους.

Αυτοεκπληρούμενη προφητεία: πρόκειται για τις περιπτώσεις εκείνες που πείθουμε τον εαυτό μας ότι τα πράγματα θα έχουν την αρνητική, συνήθως, έκβαση που πιστεύουμε. Παρά το ότι η πρόβλεψή μας μπορεί να είναι λανθασμένη, στην πορεία βγαίνει αληθινή γιατί το προκαλούμε. Κάθε μας σκέψη και συμπεριφορά στοχεύει στην επιβεβαίωση της αρχικής μας πρόβλεψης. Γνωρίζουμε, για παράδειγμα, ότι κάποιες εξετάσεις είναι πολύ δύσκολες και οι περισσότεροι αποτυγχάνουν. Απογοητευόμαστε, σταματάμε την εντατική προετοιμασία και τελικά αποτυγχάνουμε. Σε άλλη περίπτωση, μπορεί να θεωρήσουμε ότι μια προσωπική σχέση δεν θα πάει καλά. Λαμβάνοντας αυτή την πληροφορία ως δεδομένη συμπεριφερόμαστε ανάλογα, με θυμό, με απογοήτευση, με επιθετικότητα και το αποτέλεσμα είναι η σχέση να λήξει. Συμβαίνει γιατί ασυνείδητα αυτό προκαλούμε.

  • Δείτε τα πραγματικά και προσωπικά σας δεδομένα: είστε ένα διαφορετικό και ξεχωριστό άτομο με τις δικές του εμπειρίες. Αν συνέβη μια αποτυχία σε κάποιο άλλο άτομο, δε σημαίνει ότι θα συμβεί απαραίτητα και σε εσάς. Συνεχίστε την προσπάθειά σας και αναλάβετε την ευθύνη είτε της επιτυχίας είτε της αποτυχίας. Κάθε μια έχει κάτι να σας προσφέρει.
  • Επικοινωνήστε με τους ανθρώπους γύρω σας: εκφράστε τα συναισθήματα και τους φόβους σας με σκοπό την επίλυση των ζητημάτων και την επίτευξη μιας ομαλής επικοινωνίας και όχι την κριτική ή την επιβολή της γνώμης σας.
  • Μη ξεχνάτε τη θετική πλευρά των πραγμάτων: θυμηθείτε ότι δεν είναι απαραίτητο να καταλήγουν όλα σε αποτυχία. Χαρείτε τις στιγμές σας και βρείτε τις πιθανές θετικές ερμηνείες των καταστάσεων.

Προκαταλήψεις που σχετίζονται με άτομα που μας περιβάλλουν: ο άνθρωπος τείνει να υιοθετεί απόψεις ατόμων που βρίσκονται σε κοινές ομάδες με τον ίδιο και παράλληλα να απορρίπτει εκείνες των ατόμων που ανήκουν σε διαφορετικά πλαίσια. Καλύπτει την ανάγκη του για συμφωνία και αποδοχή, γεγονός που τον οδηγεί στην αναζήτηση ομάδας με κοινές πεποιθήσεις και πιστεύω. Οι πεποιθήσεις του ενισχύονται ανάλογα με το πλήθος των ατόμων που δείχνουν να τις αποδέχονται και να τις υποστηρίζουν, χωρίς απαραίτητα να κρίνεται η ορθότητα των θέσεων. Η ομάδα έχει τη δύναμη να τροποποιήσει τις απόψεις ενός ατόμου προκειμένου εκείνο να συνεχίσει να αισθάνεται ότι ανήκει κάπου.

  • Προσπαθήστε να κατανοήσετε τη δύναμη και την ομορφιά της διαφορετικότητας: στη μοναδικότητα του καθενός οφείλεται κάθε βήμα της ανθρωπότητας και σε αυτή μπορούμε να εστιάσουμε προκειμένου να εντοπίσουμε τις προσωπικές ανάγκες και προσδοκίες.
  • Αναπτύξτε τις κοινωνικές σας δεξιότητες και αναγνωρίστε το δικαίωμα των άλλων να διατηρούν την άποψή τους: φανείτε διαλλακτικοί και βρείτε τα σημεία εκείνα που μπορείτε να εμπλουτίσετε βασιζόμενοι σε κάτι διαφορετικό. Δώστε στους άλλους το χρόνο που χρειάζονται αλλά και τη δυνατότητα της επιλογής. Διεκδικήστε το ίδιο για τον εαυτό σας.

Πολλές ακόμα γνωστικές προκαταλήψεις μπορεί να επιδρούν στη σκέψη και τη συμπεριφορά του ατόμου εμποδίζοντάς το να αλληλεπιδρά και να σκέφτεται με μεγαλύτερο όφελος για το ίδιο. Κοινό σημείο είναι ο προβληματισμός για ότι μας στεναχωρεί, ο σεβασμός και η ειλικρίνεια απέναντι στον εαυτό μας.

Να είστε όλοι καλά!

τάνια

Γιατί κρίνουμε;

blog-εικόνα-κριτικήΗ κριτική, όπως και πολλά άλλα «μεμπτά» σημεία του ανθρώπου αποτελούν πτυχές της προσωπικότητάς μας. Ασκούμε κριτική για να διαφοροποιηθούμε, για να κατηγορήσουμε, για να συγκρίνουμε, για να νιώσουμε ισχυροί, για να διορθώσουμε, για να απορρίψουμε. Ο τρόπος, ο χρόνος και ο λόγος για τον οποίο ασκείται η κριτική είναι οι παράμετροι που καθορίζουν αν θα κάνει καλό ή κακό στον εαυτό μας και στις σχέσεις μας. Γιατί όπως καθετί που γίνεται με μέτρο και με σκοπό τη λειτουργική επικοινωνία και ποιότητα ζωής, έτσι και η κριτική μπορεί κάτω από τις κατάλληλες συνθήκες να φέρει θετικά αποτελέσματα.

Όταν ασκούμε κριτική δηλώνουμε έμμεσα ή άμεσα τις θέσεις, το σύστημα αξιών μας, τις απόψεις, τα όριά μας. Εκφράζουμε τι μας αρέσει και τι όχι, με τι συμφωνούμε και με τι διαφωνούμε. Αυτό είναι το σημείο που μπορεί να ωφελήσει τις σχέσεις μας και να μας εξελίξει ως προσωπικότητες. Επικοινωνούμε στους άλλους τα πιστεύω μας, τους δίνουμε τη δυνατότητα να μας γνωρίσουν, τοποθετούμαστε στα πράγματα. Όσον αφορά στον εαυτό μας… η εποικοδομητική κριτική μας βοηθά να διαμορφώσουμε άποψη, να αναρωτηθούμε, να αποδεχτούμε ακόμα και να ανακαλύψουμε άγνωστα κομμάτια της προσωπικότητάς μας.

Τις περισσότερες φορές, όμως, η κριτική δε γίνεται για να δηλώσουμε απλώς τη θέση μας και να επικοινωνήσουμε με τους γύρω μας. Γίνεται για να κατηγορήσουμε, για να επιβληθούμε ή για να μειώσουμε το άτομο το οποίο κρίνουμε. Θεωρώντας ότι η γνώμη και τα κριτήριά μας είναι τα σωστά προσβάλλουμε, πληγώνουμε, απομονώνουμε, βάζουμε «ταμπέλες» και προκαλούμε θυμό. Άλλωστε, όταν κρίνουμε τους άλλους βασιζόμαστε στις πράξεις τους ενώ όταν κρίνουμε τον εαυτό μας βασιζόμαστε στις προθέσεις μας. Ας μη ξεχνάμε ότι οι άλλοι μπορούν να γίνουν ο καθρέφτης μας, όσα χαρακτηριστικά μας ενοχλούν στον εαυτό μας και αδυνατούμε να διαχειριστούμε, τα εντοπίζουμε ευκολότερα στους γύρω μας προκαλώντας μας ακόμα μεγαλύτερη αποστροφή. Κρίνουμε για να αισθανθούμε καλύτεροι, να επιβεβαιωθούμε και να συνεχίσουμε να αποκρύπτουμε τα δικά μας άλυτα συναισθήματα.

Πώς μπορούμε να μετατρέψουμε τη κριτική σε μέσο επικοινωνίας;

  • Αναρωτηθείτε για τις σκέψεις σας: επιδιώξτε να βρείτε το συναίσθημα που προκαλείται όταν κρίνετε; Πώς νιώθετε πραγματικά; Πώς το εκφράζετε; Διατυπώνετε την άποψή σας ή προσπαθείτε να ακυρώσετε με κάθε τρόπο κάποιο άλλο άτομο;
  • Δώστε σημασία στη λειτουργική επικοινωνία: η κριτική έχει σημασία όταν εξηγεί και δηλώνει τις σκέψεις, τις θέσεις και τις απόψεις σας. Μου αρέσει κάτι για κάποιο λόγο, δε συμφωνώ με κάτι άλλο για διαφορετική αιτία. Έτσι καταφέρνουμε να επικοινωνήσουμε και να δηλώσουμε τα όριά μας. Όταν όμως, επικεντρώνουμε την προσπάθειά μας στο να κρίνουμε και να κατηγορήσουμε, δεν εξυπηρετείται ο σκοπός της επικοινωνίας αλλά η διάθεση να μειώσουμε το άτομο προκειμένου να καλύψουμε δικές μας ανασφάλειες, ενοχές και μη αποδεκτές πλευρές του εαυτού μας.
  • Επικεντρωθείτε στη συμπεριφορά και όχι στο πρόσωπο: προσπαθήστε να κρίνετε τη συμπεριφορά που σας ενόχλησε και όχι ολόκληρη την προσωπικότητα κάποιου ατόμου. Η κρίση προς το άτομο θα το θέσει σε κατάσταση άμυνας που συνήθως επιτυγχάνεται μέσω της επίθεσης. Αντίθετα, η αναφορά σε συγκεκριμένη συμπεριφορά θα του δώσει τη δυνατότητα να αναρωτηθεί για τη πράξη του χωρίς να αισθανθεί μειονεκτικά.
  • Αποδεχτείτε τη διαφορετικότητα των ανθρώπων: κατανοήστε ότι κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός και μοναδικός, το ίδιο και ο τρόπος σκέψης του. Έχει δικαίωμα να διαφέρει, όπως άλλωστε και εμείς. Είναι ανέφικτο να σκέφτονται όλοι με τον δικό μας τρόπο και σίγουρα δεν θα είχε κανένα όφελος. Επωφεληθείτε από τη διαφορετικότητα των ανθρώπων και ανακαλύψτε μια πιθανή διαφορετική οπτική.
  • Συμφιλιωθείτε με τον εαυτό σας: είναι εξαιρετικά χρήσιμο να ανακαλύπτουμε τον εαυτό μας, να μαθαίνουμε από τα λάθη μας και να βελτιώνουμε τα «αδύνατα» σημεία μας. Αναγνωρίστε, όμως στον εαυτό σας το δικαίωμα να κάνει λάθη και να έχει ελαττώματα. Νιώστε αγάπη και σιγουριά για αυτό που είστε και μη μπαίνετε σε συνεχείς συγκρίσεις με τους άλλους που…. έτσι και αλλιώς θα είναι διαφορετικοί!
  • Κάντε κριτική με ενδιαφέρον, ειλικρίνεια, σεβασμό και αγάπη: μετατρέψτε την κριτική σε σύμμαχό σας. Χρησιμοποιήστε την για να εκφραστείτε, να βελτιώσετε όσα δεν σας αρέσουν και όχι για να κατηγορήσετε ή να μειώσετε κάποιο άτομο. Μη ξεχνάτε… η όποια βελτίωση θα έχει αποτέλεσμα και στη δική σας ποιότητα ζωής.
  • Δώστε το χρόνο που χρειάζεται: αν η κριτική σας έχει στόχο τη βελτίωση των καταστάσεων και των σχέσεων, κατανοήστε ότι κάθε αλλαγή θέλει το χρόνο της για να επιτευχθεί.

Να έχετε καλή συνέχεια σε ότι κάνετε!

τάνια

 

Κρίσεις πανικού

blog-εικόνα-κρίση πανικούΜια κρίση πανικού βιώνεται με έντονα σωματικά συμπτώματα προκαλείται όμως, από έντονα ψυχολογικά αίτια. Η κρίση συμβαίνει όταν συσσωρεύονται στο άτομο συναισθήματα, τα οποία εμπεριέχουν το αίσθημα του άγχους και του φόβου. Αν μπορούσαμε να παρομοιάσουμε τον εαυτό μας με ένα μπαλόνι που το φουσκώνουμε με άγχος, πίεση, φόβους, δυσαρέσκεια, ενοχές, ανασφάλεια έρχεται κάποια στιγμή που το μπαλόνι σκάει, τα συναισθήματα σωματοποιούνται και εκδηλώνεται η κρίση πανικού. Το άτομο δεν κινδυνεύει από την εκδήλωση της κρίσης, όμως συχνά, τα συμπτώματα είναι ιδιαίτερα έντονα και δυσάρεστα, με αποτέλεσμα να παρατηρείται «φοβία αναμονής», δηλαδή αγωνία, φόβος και εγρήγορση για το ενδεχόμενο εμφάνισης μιας νέας κρίσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν αποφεύγονται μέρη ή συναναστροφές που μπορεί να πυροδοτήσουν μια κρίση, όταν το άτομο απομονώνεται ώστε να μη «γίνει ρεζίλι» αν αυτό συμβεί μπροστά σε άλλους και καταβάλλεται από έναν μόνιμο φόβο αναφερόμαστε σε διαταραχή πανικού και παρατηρείται δυσλειτουργία στην καθημερινότητα.

Ποιοί μπορεί να βιώσουν μια κρίση πανικού;

Τα άτομα που παρουσιάζουν αυξημένες πιθανότητες να βιώσουν μια κρίση πανικού είναι άτομα με γενικευμένο και έντονο άγχος, άτομα που επιδιώκουν να κάνουν τα πάντα τέλεια, άτομα που επιθυμούν να έχουν πάντα τον έλεγχο των καταστάσεων και των συναισθημάτων τους, άτομα με ιδιαίτερα χαμηλή αυτοεκτίμηση και αίσθημα ανασφάλειας, άτομα που βιώνουν χρόνιες δυσάρεστες καταστάσεις, χρήστες ουσιών και τέλος, άτομα, τα οποία έχουν υποστεί μετατραυματικό στρες εξαιτίας κάποιου γεγονότος στη ζωή τους.

Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια μιας κρίσης πανικού;

  • Παρουσιάζεται έντονο αίσθημα φόβου, άγχους ή ανησυχίας.
  • Υπάρχει η αίσθηση ότι η καρδιά χτυπά γρήγορα, δυνατά και ακανόνιστα.
  • Παρουσιάζεται δυσκολία στην αναπνοή (σαν να μη φτάνει το οξυγόνο, ο αέρας δεν είναι αρκετός)
  • Αίσθημα κρύου ιδρώτα, εφίδρωση.
  • Ναυτία, ζάλη, τάση λιποθυμίας.
  • Τα άκρα γίνονται βαριά ή μουδιάζουν.
  • Αίσθημα ότι θα συμβεί κάτι κακό, ότι το άτομο πεθαίνει ή τρελαίνεται.

Πώς αντιμετωπίζεται μια κρίση πανικού;

  • Ελέγξτε τη σωματική σας υγεία: δεν κινδυνεύετε από μια κρίση πανικού, όμως για να οδηγηθούμε σε αυτό το συμπέρασμα είναι χρήσιμο να γίνουν οι απαραίτητες εξετάσεις ώστε να αποκλειστεί οποιοδήποτε οργανικό αίτιο. Έτσι, θα γνωρίζετε τι σας συμβαίνει καθώς και τι είναι αυτό που θέλετε να αντιμετωπίστε ή να διαχειριστείτε.
  • Αποδεχτείτε τον εαυτό σας: προσπαθήστε να «ακούσετε» τον εαυτό σας και να κατανοήσετε τα συναισθήματά σας. Αναρωτηθείτε για ποιο λόγο πιέζεστε και εκφράστε το συναίσθημα που σας ταλαιπωρεί. Διαχειριστείτε το χρόνο σας και αναγνωρίστε το δικαίωμα σας να κάνετε λάθη και να μαθαίνετε.
  • Αναπνεύστε: εισπνεύστε από τη μύτη και εκπνεύστε από το στόμα αργά και σταθερά δίνοντας στον εγκέφαλό σας το οξυγόνο που χρειάζεται.
  •  Θυμηθείτε ότι πρόκειται για μια κρίση πανικού: προσπαθήστε να σκεφτείτε ότι δεν θα σας συμβεί τίποτα, πρόκειται για μια κρίση πανικού που τα συμπτώματά της έχουν συγκεκριμένη διάρκεια και απλά σε λίγο θα έχει περάσει.
  • Εστιάστε τη προσοχή σας κάπου αλλού: επιδιώξτε να συγκεντρωθείτε σε κάτι που δεν είναι απειλητικό όπως για παράδειγμα κάτι που θέλετε να ψωνίσετε για το σπίτι σας ή ένα όμορφο αντικείμενο που βρίσκεται κοντά σας. Σκεφτείτε μια όμορφη εικόνα ή ένα μέρος που θα θέλατε να βρίσκεστε και πάρτε τη προσοχή σας από τα δυσάρεστα συμπτώματα της κρίσης.
  • Εξασκηθείτε σε ασκήσεις χαλάρωσης: συγκεντρωθείτε σε κάθε μυϊκή ομάδα ξεχωριστά, σφίξτε και χαλαρώστε ώστε να αντιλαμβάνεστε την ένταση που αποβάλλεται από το σώμα σας. Είναι χρήσιμο να εξασκηθείτε σε τεχνικές χαλάρωσης όταν δε βρίσκεστε στη διάρκεια μιας κρίσης, ώστε να αποκτήσετε σταδιακά έλεγχο και γνώση του σώματός σας. Μπορείτε, επίσης να εντάξετε την άσκηση στη ζωή σας και να ανακαλύψετε τρόπους και είδη εκγύμνασης που ταιριάζουν σε εσάς.
  • Απευθυνθείτε σε ειδικό ψυχικής υγείας: μη διστάσετε να ψάξετε και να βρείτε τον επαγγελματία που θα σας βοηθήσει να απαλλαγείτε από τα έντονα, δυσάρεστα και δυσλειτουργικά συμπτώματα της κρίσης πανικού. Δεν είναι ανάγκη να υποφέρετε και να μην απολαμβάνετε τη ζωή σας. Διεκδικήστε την ποιότητα και την ομορφιά στην κάθε μέρα σας!

Να είστε πάντα καλά!

τάνια

 

Παράλογες ιδέες

blog-εικόνα-παράλογες ιδέεςΟι παράλογες ιδέες ή πεποιθήσεις είναι σκέψεις που καθορίζουν τη συμπεριφορά και την οπτική μας απέναντι στις καταστάσεις, οδηγώντας μας σε αρνητικά συναισθήματα όπως θυμό, άγχος, ενοχές, προκαλούν εμμονές και συντελούν στη μείωση της αυτοεκτίμησης. Συνήθως, στηρίζονται στα «πρέπει» που επιβάλλονται μέσα από το οικογενειακό και το κοινωνικό περιβάλλον και είναι υπεύθυνες για την εμφάνιση συναισθηματικών διαταραχών. Οι σκέψεις αυτές εμφανίζονται χωρίς να μπορούμε να τις ελέγξουμε, επηρεάζουν τον τρόπο που νιώθουμε και το τι κάνουμε. Βασισμένοι σε αυτές εστιάζουμε στην αρνητική πλευρά των γεγονότων, γενικεύουμε κρίνοντας τους εαυτούς μας ή τους άλλους και όχι μεμονωμένα την κατάσταση ή τη συμπεριφορά, μειώνουμε την αξία μας και παρερμηνεύουμε τα συναισθήματά μας.

Ποιες είναι οι παράλογες πεποιθήσεις;

Ορισμένες από τις σκέψεις που μας ταλαιπωρούν και πολλές φορές μας καθηλώνουν σε δυσλειτουργικές συμπεριφορές είναι οι παρακάτω:

  •  Πρέπει να με αγαπούν και να με αποδέχονται οι άλλοι και κυρίως οι «σημαντικοί άλλοι»
  • Πρέπει να πηγαίνουν όλα όπως τα θέλω και τα έχω υπολογίσει
  • Πρέπει να τα κάνω όλα τέλεια
  • Πρέπει να ελέγχω τα πάντα
  • Για να έχω αξία πρέπει να είμαι ικανός σε όλα
  • Όλα πάνε στραβά. Κάθε φορά που προσπαθώ να ορθοποδήσω τυχαίνει κάτι άσχημο
  • Δεν μπορώ να ελέγξω τα συναισθήματά μου

Πώς διαχειριζόμαστε τις παράλογες ιδέες;

  • Αναγνωρίστε την παράλογη σκέψη: προσπαθήστε να εντοπίσετε την παράλογη σκέψη και να τη διερευνήσετε. Αναρωτηθείτε γιατί σκέφτεστε έτσι, από πού προήλθε, σε τι σας ωφελεί να πράττετε σύμφωνα με αυτές τις πεποιθήσεις.
  • Αντικαταστήστε την με μια λογική σκέψη: αν για παράδειγμα σκέφτεστε ότι πρέπει να είστε καλοί σε όλα για να έχετε την εύνοια και την αποδοχή των άλλων αντικαταστήστε τη σκέψη «πρέπει να είμαι καλός σε όλα» με μια πιο λογική και ρεαλιστική πεποίθηση. «Γίνεται να τα κάνω όλα τέλεια;» «Υπάρχει περίπτωση να μη κάνω λάθη ή να γνωρίζω τα πάντα;» «Αν δε γνωρίζω κάτι σημαίνει ότι είμαι ανάξιος και δεν έχω ικανότητες;»
  • Αποφύγετε τις γενικεύσεις: αν κάποια κατάσταση δεν έχει την εξέλιξη που θα επιθυμούσαμε αυτό δε σημαίνει ότι θα συμβαίνει πάντα ή ότι δε μπορούμε να κάνουμε τίποτα. Αν βιώσουμε μια αποτυχία δε σημαίνει ότι είμαστε αποτυχημένοι και ότι δεν έχουμε καταφέρει σημαντικά πράγματα.
  • Αποδεχτείτε τη κατάσταση και φανείτε ειλικρινείς: όπως συχνά αναφέρεται, δε μπορούμε να σταματήσουμε να νιώθουμε συναισθήματα μπορούμε όμως να μάθουμε να τα διαχειριζόμαστε. Έτσι, αν κάποιος μας κρίνει αυστηρά, αν αποτύχουμε σε μια δουλειά ή σε μια σχέση, αν δεν πάει κάτι όπως το έχουμε υπολογίσει δε σημαίνει ότι εκμηδενίζεται η αξία μας. Δείτε την κατάσταση με ψυχραιμία, εξετάστε τα λάθη και τους διαφορετικούς πιθανούς χειρισμούς που θα μπορούσατε να είχατε επιλέξει και αναγνωρίστε στον εαυτό σας το δικαίωμα να μάθει από αυτά. Καθετί μπορεί να μας εξελίξει και μας δώσει νέες προοπτικές, αρκεί να το κοιτάξουμε από τη σωστή οπτική.
  • Μη ξεχνάτε να εστιάζετε στα θετικά: οι άνθρωποι έχουμε την τάση να εστιάζουμε και να αναφερόμαστε σε ότι δεν πήγε καλά, σε ότι μας ταλαιπώρησε, σε ότι μας δυσκόλεψε. Μέσα σε αυτά τα εμπόδια και τα δύσκολα υπάρχουν καθημερινά πράγματα που πραγματοποιούνται, που πετυχαίνουμε, που καταφέρνουμε. Θυμίστε τα στον εαυτό σας και επιβραβεύστε τον.
  •  Δοκιμάστε μια διαφορετική οπτική: αντί να εστιάσετε τη σκέψη σας στο τι δεν πήγε καλά δοκιμάστε να σκεφτείτε πως μπορείτε να συνεχίσετε από εδώ και πέρα με νέα δεδομένα. Σκεφτείτε τι μάθατε από αυτό που συνέβη. Ανακαλύψτε τα εφόδια που αποκτήσατε μετά την εμπειρία που ζήσατε και χρησιμοποιήστε τα από εδώ και στο εξής.
  • Εκτιμήστε τον εαυτό σας: δοκιμάστε να καταγράψετε θετικά στοιχεία του χαρακτήρα σας και τα επιτεύγματα σας. Επαναλάβετε σε καθημερινή ή εβδομαδιαία βάση. Σκεφτείτε μήπως είστε πολύ καλύτεροι από όσο νομίζετε και κατανοήστε ότι απλά και μόνο η διαφορετικότητα και η μοναδικότητα του καθενός μας κάνουν σημαντικούς και ανεπανάληπτους.

Να είστε καλά και να προσέχετε τον εαυτό σας!

τάνια

 

 

Διλήμματα και αποφάσεις

blog-εικόνα-διλήμματα και αποφάσειςΚαθημερινά καλούμαστε να πάρουμε αποφάσεις για θέματα που μας απασχολούν, άλλοτε λιγότερο και άλλοτε περισσότερο σημαντικά. Δραστηριότητες της καθημερινότητας, όπως το μεταφορικό μέσο που θα χρησιμοποιήσουμε, τα ρούχα που θα επιλέξουμε ή θέματα που καθορίζουν σε μεγαλύτερο βαθμό την εξέλιξή μας, όπως η επιλογή επαγγέλματος, συντρόφου κτλ. αποτελούν μερικά από τα διλήμματα που προκύπτουν στη πορεία της ζωής μας. Στη πρώτη περίπτωση τα πράγματα είναι πιο απλά, καθώς το κόστος της «λάθος» επιλογής είναι μικρό και πολλές φορές δεν το αντιλαμβανόμαστε. Όταν, όμως, πρόκειται για σημαντικότερες αποφάσεις αναλύουμε τις σκέψεις μας, προσπαθούμε να βρούμε την καταλληλότερη επιλογή, το συναίσθημα μπερδεύεται με τη λογική, αισθανόμαστε αβεβαιότητα, άγχος, φοβόμαστε μήπως το μετανιώσουμε και συχνά οδηγούμαστε σε στασιμότητα.

Τα διλήμματα είναι μέρος της ζωής μας, φανερώνουν πως η ζωή συνεχίζει να κυλάει και οι καταστάσεις μεταβάλλονται. Το άγχος, ο φόβος και η ανασφάλεια που μας διακατέχουν ορισμένες φορές είναι λογικό να υπάρχουν, εφόσον το άγνωστο πάντα μας τρομάζει γιατί μας αναγκάζει να αναζητήσουμε νέα δεδομένα. Η αντιμετώπιση, όμως των καταστάσεων, των δυσκολιών και η διαχείριση των συναισθημάτων είναι τα στοιχεία που εμπλουτίζουν τη ζωή μας και μας πάνε ένα βήμα παραπέρα. Αντίθετα, η διατήρηση των φόβων και οι ανασταλτικές σκέψεις μας καθηλώνουν, μας στερούν τη χαρά των εμπειριών και παρεμποδίζουν την εξέλιξή μας. Κάθε απόφαση εμπεριέχει ένα ρίσκο. Μπορούμε να σκεφτούμε, να αξιοποιήσουμε το χρόνο μας, να αξιολογήσουμε τα δεδομένα αλλά παίρνοντας αποφάσεις γνωρίζουμε καλύτερα τον εαυτό μας και τη ζωή.

Πώς μπορούμε να αποφασίσουμε τελικά;

  • Εμπιστευτείτε τον εαυτό σας: με άλλα λόγια ακολουθήστε το συναίσθημα και το ένστικτό σας. Τα ερεθίσματα που δέχεστε από το περιβάλλον και τους ανθρώπους γύρω σας, σας οδηγούν σε ασυνείδητο επίπεδο να σχηματίσετε μια αντίληψη, μια άποψη για το τι ή ποιος σας ταιριάζει περισσότερο. Επιχειρήστε να αποκωδικοποιήσετε αυτά τα μηνύματα με βάση τα προσωπικά σας κριτήρια.
  •  Προσδιορίστε στόχους, αξίες και επιθυμίες: σκεφτείτε τι περιμένετε από την απόφασή σας, ποιος είναι ο στόχος σας, ποιες ανάγκες προσπαθείτε να καλύψετε, φανταστείτε τον εαυτό σας μέσα στην κατάσταση, εντοπίστε τις προτιμήσεις σας με βάση το προσωπικό σας σύστημα αξιών.
  • Αξιολογήστε τις εναλλακτικές σας: σκεφτείτε τι άλλο θα μπορούσατε να κάνετε, πως θα νιώθατε σε μια διαφορετική περίσταση, τι σας ευχαριστεί και σας ικανοποιεί περισσότερο.
  • Συζητήστε με άτομα που εμπιστεύεστε: απλά και μόνο η διαδικασία της συζήτησης, ίσως σας βοηθήσει να ακούσετε και εσείς οι ίδιοι όσα σκέφτεστε, να τα κατανοήσετε και να τα βάλετε σε τάξη. Ρωτήστε τη γνώμη ανθρώπων που αγαπάτε αλλά να θυμάστε ότι η απόφαση είναι δική σας και αυτοί που σας νοιάζονται θα σας στηρίξουν.
  • Δείτε την επιλογή σας σφαιρικά: σκεφτείτε τα αρνητικά και τα θετικά κάθε επιλογής και φανταστείτε πώς θα αισθανόσασταν σε κάθε περίπτωση. Συγκεντρώστε πληροφορίες που σας χρειάζονται, ώστε να μην υπάρχουν ασάφειες και απορίες, ειδικότερα σε πρακτικά ζητήματα όπως για παράδειγμα οικονομικές ή επαγγελματικές αποφάσεις.
  • Αναλάβετε την ευθύνη των επιλογών σας: πάρτε αποφάσεις με βάση τα προσωπικά σας κριτήρια και προσπαθήστε να περιορίσετε τους φόβους σας. Αποφασίστε για τον εαυτό σας, δείτε τα επιχειρήματά σας και αναλάβετε την ευθύνη ακόμα και αν δεν συμφωνούν όλοι μαζί σας.
  • Προσπαθήστε να κατανοήσετε ότι δεν υπάρχει «λάθος» και «σωστό»: παίρνετε μια απόφαση με βάση αυτά που πιστεύετε και νιώθετε τη συγκεκριμένη στιγμή. Ακόμα και αν η σκέψη σας αλλάξει στο μέλλον, να θυμάστε ότι η κάθε σας απόφαση σας γέμισε με πολύτιμες εμπειρίες, σας βοήθησε να εξελιχθείτε και να γίνετε αυτό που είστε σήμερα. Έγκειται στη δική σας οπτική να δείτε τη θετική όψη των καταστάσεων και να μη θεωρήσετε «χαμένο χρόνο» ή «λάθος» καταστάσεις που κάποτε αποτέλεσαν επιλογή σας.

Να είστε καλά και να ζείτε τις επιλογές σας!

τάνια

 

 

Τα θετικά «όχι»

blog-εικόνα-θετικά όχιΗ άρνηση έχει τη δύναμη να μας κάνει να νιώθουμε δυσάρεστοι, αγενείς ή ακόμα και ανεπαρκείς απέναντι στους άλλους. Δεν είναι λίγες οι φορές που αποφεύγουμε να αρνηθούμε μια δουλειά, μια πρόταση ή πρόσκληση, το χρόνο μας, τη παρουσία και την καλή μας διάθεσή προκειμένου να ικανοποιήσουμε κάποιο άλλο πρόσωπο. Παραμελούμε ή αγνοούμε τις προσωπικές μας ανάγκες γιατί έτσι πιστεύουμε ότι θα γίνουμε αποδεκτοί και αρεστοί από τους άλλους. Η ανάγκη για επιβεβαίωση και αποδοχή, πολλές φορές, υπερτερεί των υπολοίπων.

Είναι λογικό να αποζητούμε την αποδοχή και την επιβράβευση. Ως κοινωνικά όντα αλληλεπιδρούμε με άλλα άτομα, σχετιζόμαστε και διαμορφώνουμε αντίληψη για εκείνους αλλά και για τον εαυτό μας. Για το λόγο αυτό, τα όρια ανάμεσα στο «όχι, δε θέλω» και στην «άρνηση» είναι συχνά δυσδιάκριτα. Είναι ωφέλιμο να μάθουμε να λέμε «όχι, δε θέλω» όταν κάτι δε συμβαδίζει με τις επιθυμίες και τις ανάγκες μας, αλλά δεν ωφελεί σε τίποτα η μόνιμη και επιθετική άρνηση, η έλλειψη έκφρασης συναισθημάτων και η καχυποψία.

Σε ποιες περιπτώσεις αποφεύγουμε να αρνηθούμε; Όταν θέλουμε να αποφύγουμε αντιπαραθέσεις, όταν επιδιώκουμε να είμαστε αγαπητοί, όταν θέλουμε να δείχνουμε «καλό πρόσωπο», όταν πιστεύουμε ότι δεν είναι τόσο σημαντικό να εκφράσουμε τη γνώμη μας εκείνη τη στιγμή, όταν προσπαθούμε να είμαστε πάντα διαθέσιμοι και να δίνουμε λύση στα προβλήματα των άλλων. Κοινός παρονομαστής όλων των παραπάνω είναι η υποτίμηση της προσωπικής αξίας του ατόμου και η πεποίθηση ότι μπορεί κανείς να γίνει αρεστός μόνο όταν ικανοποιεί τις επιθυμίες των άλλων.

Μπορούμε να εξασκηθούμε στο να λέμε «όχι»;

  • Ξεχωρίστε και διαχωρίστε τις ανάγκες σας από των άλλων: προσπαθήστε να επικεντρωθείτε στις προσωπικές σας επιθυμίες και ανάγκες ανεξάρτητα από το αν συμφωνούν οι υπόλοιποι μαζί σας.
  • Εκφράστε ξεκάθαρα και ευγενικά τις επιθυμίες σας: πείτε με σαφήνεια αυτό που χρειάζεστε χωρίς να γίνετε επιθετικοί ή αγενείς. Έχετε το δικαίωμα να νιώθετε διαφορετικά από τους υπόλοιπους, πράγμα που ισχύει και για εκείνους. Μείνετε στη λειτουργική έκφραση των συναισθημάτων και όχι στην επιθετικότητα.
  • Θέστε και σεβαστείτε τα όριά σας: κατανοήστε μέχρι ποιο σημείο μπορείτε να φτάσετε χωρίς να καταπιέσετε τον εαυτό σας και επιμείνετε σε αυτό. Πρώτοι εσείς οφείλετε να σέβεστε τα όριά σας ώστε να ακολουθήσουν και οι γύρω σας.
  • Ζητήστε βοήθεια όπου χρειάζεται: ούτε μπορούμε ούτε χρειάζεται να κάνουμε τα πάντα μόνοι μας. Ζητήστε βοήθεια όταν πιστεύετε ότι τη χρειάζεστε, δεν είναι ένδειξη αδυναμίας.
  • Ενισχύστε την αυτοεκτίμησή σας και εξασκήστε το δικαίωμά σας να αποφασίζετε για τον εαυτό σας: προσπαθήστε να κατανοήσετε ότι αξίζετε να σας αγαπούν, να σας σέβονται και να σας αποδέχονται για αυτό που είστε και όχι απλά επειδή προσφέρετε αυτό που σας ζητούν. Μπορείτε να αποφασίσετε για τον εαυτό σας σύμφωνα με τις δικές σας ανάγκες και όχι πάντα με γνώμονα αυτό που αρέσει σε κάποιον άλλον.
  • Πάρτε το χρόνο σας, όταν χρειάζεται, για να αποφασίσετε: αν νιώθετε ότι ο χρόνος μέσα στον οποίο πρέπει να δώσετε μια απάντηση δεν είναι αρκετός, ζητήστε λίγο περισσότερο. Αναγνωρίστε τους δικούς σας ρυθμούς και επιδιώξτε να βρείτε λύση που θα ικανοποιεί και τις δυο πλευρές.
  • Αναλάβετε την ευθύνη και αποφύγετε τις δικαιολογίες: εκφράστε απλά αυτό που θέλετε χωρίς να χρειάζεται να εξηγήσετε γιατί νιώθετε έτσι.
  • Εμπιστευτείτε τον εαυτό σας: αισθανθείτε άνετα με την απόφασή σας και μη νιώθετε ενοχές μπροστά στις αντιδράσεις των άλλων.

Αν ανήκετε στην κατηγορία των ατόμων που δυσκολεύονται να πουν «όχι», να θυμάστε ότι η προσφορά συναισθήματος είναι πολύ σημαντική και όμορφη διαδικασία. Μη ξεχνάτε, όμως, ότι κάθε άνθρωπος είναι σημαντικός γιατί είναι διαφορετικός και κυρίως τη δική σας ανάγκη να γίνετε αποδέκτης συναισθημάτων και φροντίδας.

Να είστε καλά!

τάνια

 

Η σημασία των δώρων

Δώρα. Ένα θέμα που μοιάζει τόσο απλό και όμως έχει πολλαπλές προεκτάσεις και ερμηνείες. Η περίοδος των Γιορτών αποτελεί την πλέον κατάλληλη εποχή για ανταλλαγή δώρων, εκείνα τα μικρά ή μεγάλα όμορφα τυλιγμένα πακετάκια που περιμένουν με τόση ανυπομονησία και χαρά μικροί και μεγάλοι. Ανταλλαγή; Να μια λέξη-κλειδί για τη σημασία των δώρων. Με όση χαρά και ενθουσιασμό δίνουμε το δώρο μας, με άλλο τόσο ενθουσιασμό περιμένουμε να πάρουμε και εμείς το δικό μας. Δεν έχει τόση σημασία το αντικείμενο που «κρύβεται» μέσα στα πακέτα, όσο το συναίσθημα και η πρόθεση που το συνοδεύουν.

Η προσφορά και ανταλλαγή δώρων συνοδεύει την ανθρωπότητα στην ιστορία της και σε όλες τις κοινωνικές της εκφάνσεις. Αποτέλεσε δείγμα ευγένειας και φιλοξενίας όταν προσφέρονταν δώρα κατά τη διάρκεια υποδοχής ενός συμμαχικού λαού, έδειξε την αγάπη του ανθρώπου στο Θεό είτε με θυσίες στην αρχαιότητα, είτε με τα τάματα σήμερα, αποτέλεσε και αποτελεί κίνητρο για επίτευξη των στόχων, φανερώνει σεβασμό, αγάπη και ενδιαφέρον όταν το ακολουθούν αγνές προθέσεις αλλά και δημιουργία μιας ηθικής υποχρέωσης ανταπόδοσης όταν η προσφορά είναι τυπική.

Η οικονομική κρίση επιβάλλει την περικοπή των περιττών δαπανών και τις «πολυτέλειες» ανάμεσα στις οποίες συγκαταλέγεται, πολλές φορές και η αγορά δώρων. Δεν είναι απαραίτητο, όμως να γίνουν «περικοπές» και στα συναισθήματα καταστρέφοντας τις πολύτιμες ανθρώπινες σχέσεις. Η προσφορά του δώρου όταν εμπεριέχει συναισθήματα, ενδυναμώνει τους δεσμούς, δίνει χαρά και στις δυο πλευρές.

Ποια είναι η αξία του δώρου;

  • Όταν υπάρχει το προσωπικό στοιχείο του ατόμου που δωρίζει υπολογίζοντας ταυτόχρονα το γούστο, τις ανάγκες, τις επιθυμίες και τις προτιμήσεις του παραλήπτη.
  • Όταν προσφέρεται με χαρά και αγάπη και ο ενθουσιασμός του παραλήπτη αποτελεί ανταμοιβή. Ενισχύεται, έτσι, η αυτοεικόνα του ατόμου που δωρίζει, καθώς νιώθει την ικανότητα να προσφέρει χαρά και επιβραβεύεται για την προσπάθειά του.
  • Όταν δίνεται μεγαλύτερη σημασία στη συναισθηματική και όχι στην υλική αξία του δώρου.
  • Όταν πρόκειται για συναισθηματική επικοινωνία, ενδυναμώνει τις σχέσεις και συνοδεύεται από όμορφες στιγμές. Αποτελεί δείγμα ενδιαφέροντος και κάνει τον παραλήπτη να αισθάνεται σημαντικός.
  • Όταν επιστρατεύεται η δημιουργικότητα και η φαντασία προκειμένου να επιτελέσει το σκοπό ανταλλαγής συναισθημάτων.
  • Όταν αφιερώνεται χρόνος και σκέψη για την επιλογή ή την κατασκευή του δώρου.

Σε ποιες περιπτώσεις το δώρο δεν αποτελεί συναισθηματική αλλά χρηστική συναλλαγή;

  • Σε περιπτώσεις που οι ανθρώπινες σχέσεις δεν είναι ουσιαστικές και το δώρο χρησιμοποιείται για δημιουργία εντυπώσεων ή υποχρέωσης ανταπόδοσης.
  • Σε περιπτώσεις που η οικονομική αξία είναι εκείνη που προέχει ώστε να αποτελέσει αφορμή προβολής και κοινωνικής καταξίωσης.
  • Σε περιπτώσεις που απουσιάζει η προσωπική «σφραγίδα» δωρητή και παραλήπτη και το δώρο αποτελεί αποκλειστικά προϊόν καταναλωτικών επιρροών.
  • Σε περιπτώσεις που ο σκοπός του δώρου είναι να προκαλέσει πιεστικά αισθήματα συμπάθειας, τα οποία δεν επιτεύχθηκαν με άλλο τρόπο ή όταν το άτομο θεωρεί ότι δεν θα γίνει αποδεκτό με κανένα άλλο μέσο.
  • Σε περιπτώσεις που το δώρο χρησιμοποιείται με σκοπό την εξαγορά ή την επιβολή του ατόμου που δωρίζει στον παραλήπτη.

Ας εκτιμήσουμε, λοιπόν, την πραγματική αξία του δώρου. Δωρίστε κάτι από την καρδιά σας, χωρίς να ξοδέψετε χρήματα που προορίζονται για άλλες ανάγκες αλλά μη διστάσετε να «ξοδέψετε» συναισθήματα, δημιουργία, φαντασία και χαρά.

Καλές Γιορτές σε όλους!

τάνια