Ζήλια μεταξύ αδερφών

blog-εικόνα-ζήλια στα αδέρφιαΗ ζήλια είναι ένα συναίσθημα, δυσάρεστο τις περισσότερες φορές, το οποίο αισθανόμαστε όταν επιθυμούμε κάτι που δεν έχουμε ή που έχουμε χάσει. Έτσι, λοιπόν, ζήλια μπορεί να προκληθεί ανάμεσα στα αδέρφια όταν η προσοχή, το ενδιαφέρον , η στοργή και τα παιχνίδια των γονιών στρέφονται στο ένα παιδί ή όταν έτσι αισθάνεται το ίδιο. Δεν πρόκειται για κάτι κακό, το οποίο δεν πρέπει να νιώθουμε, αλλά για κάτι δυσάρεστο, το οποίο μπορούμε να διαχειριστούμε και να περιορίσουμε. Τις περισσότερε φορές, συναντάμε τη ζήλια ανάμεσα στα αδέρφια στα πρώτα χρόνια της ζωής τους και ιδιαίτερα με τον ερχομό του δεύτερου παιδιού. Το γεγονός ότι ένα μωρό διεκδικεί την προσοχή των γονιών, έχει ανάγκη τη στοργή και τη φροντίδα τους, χρειάζεται χρόνο και προστασία, είναι πρωτόγνωρα συναισθήματα για ένα παιδί που έρχεται αντιμέτωπο με αυτήν την κατάσταση.

Πώς μπορεί να εκδηλωθεί η ζήλια;

  • Με επιθετικές συμπεριφορές (είτε λεκτικά είτε εξωλεκτικά): το παιδί συμπεριφέρεται νευρικά, ενδέχεται να φωνάζει ή να πετάει πράγματα, δεν υπακούει σε αυτά που του λένε οι γονείς του, κάνει αταξίες και πράγματα που γνωρίζει ότι δεν πρέπει να κάνει, επιτίθεται στο μικρότερο αδερφάκι ή μιλάει άσχημα για εκείνο.
  •  Με παλινδρόμηση σε προηγούμενα στάδια ανάπτυξης: επιστρέφει και υιοθετεί συμπεριφορές που χαρακτηρίζουν παιδιά μικρότερης ηλικίας. Μπορεί να μιλάει μωρουδιακά, να ζητάει επίμονα αγκαλιές και χάδια, να υποστηρίζει ότι δεν καταλαβαίνει ή ότι δεν μπορεί να κάνει κάτι.
  • Με εσωστρέφεια: κλείνεται στον εαυτό του και απομονώνεται. Δεν θέλει να συμμετέχει σε οικογενειακές δραστηριότητες μαζί με το μικρότερο παιδί, δεν εκφράζει τα συναισθήματά του, προτιμά να παίζει μόνο του.

Οι παραπάνω συμπεριφορές εκδηλώνουν τη δυσαρέσκεια του παιδιού για τη νέα κατάσταση, με την οποία έρχεται αντιμέτωπο. Μη μπορώντας να διαχειριστεί το άγχος και τα συναισθήματά του εκφράζει έτσι την αγωνία του για το αν θα συνεχίσουν οι γονείς του να το αγαπούν και να το προσέχουν τώρα που δεν αποτελεί τη μοναδική τους προτεραιότητα.

Τι μπορεί να προκαλέσει τη ζήλια του παιδιού;

  • Η υπερβολική ενασχόληση και η συνεχής αναφορά στο θέμα της δεύτερης εγκυμοσύνης και του ερχομού ενός νέου μέλους: το παιδί αντιλαμβάνεται ότι συμβαίνει κάτι σημαντικό και αισθάνεται ότι η προσοχή φεύγει από το ίδιο. Η συνεχής αναφορά στον ερχομό του δεύτερου παιδιού και η πίεση που μπορεί να ασκηθεί στο μεγαλύτερο παιδί για να δεχθεί το αδερφάκι του και να αντιδράσει θετικά στο άκουσμα της είδησης, του προκαλεί άγχος που αδυνατεί να διαχειριστεί. Συζητήστε μαζί του για τον ερχομό του νέου μέλους, ρωτήστε το πώς αισθάνεται, αφήστε το να σας εξηγήσει γιατί νιώθει έτσι και σεβαστείτε τους δικούς του χρόνους. Όπως συμβαίνει σε κάθε αλλαγή, έτσι και τώρα χρειάζεται χρόνο να συνειδητοποιήσει τη νέα κατάσταση και να δεχθεί τα συναισθήματά του.
  • Η εντατική προσοχή στις νέες ευθύνες του παιδιού ως μεγάλου αδερφού: συχνά γονείς και παππούδες ζητάνε από το μεγαλύτερο παιδί να αναλάβει ευθύνες και να φροντίσει μαζί τους το μωρό, θεωρώντας ότι έτσι μετριάζουν τις επιθέσεις ζήλιας. Είναι καλό να του αναθέτουμε δραστηριότητες εφόσον εκείνο θέλει, σεβόμενοι όμως την παιδικότητά του. Το μεγάλο άγχος του παιδιού είναι ότι θα σταματήσουν να ασχολούνται μαζί του, πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι θα συνεχίσουν να φροντίζουν και το ίδιο, αλλά έχει πλέον και άλλες δυνατότητες που μπορεί να αξιοποιήσει.
  • Οι έντονες παρατηρήσεις αν αναφέρει κάποιο αρνητικό συναίσθημα ή ένδειξη ζήλιας για τον ερχομό του μωρού: πολλές φορές το μεγαλύτερο παιδί μπορεί να επιτεθεί στο μικρότερο ή να πει ότι δεν το θέλει στο σπίτι. Οι έντονες παρατηρήσεις προκειμένου να του μάθουμε τη σημασία του αδερφικού δεσμού, μπορεί να προκαλέσουν ενοχή, ντροπή και φόβο για το συναίσθημα που εξέφρασε. Εξηγήστε του ότι αυτό που νιώθει δεν είναι κάτι κακό και μάθετέ του τρόπους να διαχειρίζεται και να μετριάζει τα δυσάρεστα συναισθήματα.
  • Η σύγκριση ανάμεσα στα παιδιά: η σύγκριση που γίνεται σχετικά με τις δεξιότητες, τις δυνατότητες και τον χαρακτήρα κάθε παιδιού μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα εξάρσεις θυμού και ζήλειας. Αντιμετωπίστε κάθε παιδί ως ξεχωριστή προσωπικότητα και διδάξτε τους τη σημασία της διαφορετικότητας.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς και οι συγγενείς;

  • Προτρέψτε τα παιδιά να εκφράσουν τα συναισθήματά τους: αποφύγετε να αντιμετωπίσετε τη ζήλια σαν κάτι κακό που το παιδί δεν πρέπει να αισθάνεται. Πρόκειται για ένα δυσάρεστο συναίσθημα, αλλά όχι για κάτι κακό. Διδάξτε του πως πρέπει να αναγνωρίζει και να δέχεται τα συναισθήματα του βρίσκοντας κατάλληλους τρόπους έκφρασης.
  •  Δείτε τη μοναδικότητα των παιδιών σας: αναγνωρίστε πόσο διαφορετικά, ξεχωριστά και μοναδικά είναι τα παιδιά σας και αντιμετωπίστε τα έτσι. Μην τα συγκρίνετε με κανέναν άλλο και βοηθήστε τα να αναδείξουν τα μοναδικά τους στοιχεία.
  • Αφιερώστε χρόνο σε κάθε παιδί ξεχωριστά: όσο δύσκολο και κουραστικό και αν είναι στην αρχή, προσπαθήστε να ασχοληθείτε με το κάθε παιδί ξεχωριστά. Θα τους δώσετε την ευκαιρία να εκφράσουν τις προσωπικές τους ανησυχίες, θα περάσετε ευχάριστο και δημιουργικό χρόνο μαζί και θα εδραιώσετε μια μοναδική σχέση.
  • Θέστε ξεκάθαρα όρια και επιτρέψτε στα παιδιά να δεχτούν τις συνέπειες: οριοθετήστε υποχρεώσεις και δικαιώματα ώστε να καταλάβουν τι επιτρέπεται να κάνουν και τι όχι. Μην προσπαθείτε να τα προστατεύετε πάντα από τις συνέπειες, έχουν ανάγκη να γνωρίσουν τις διαφορετικές πτυχές της ζωής.
  • Αποφύγετε να πάρετε το μέρος κάποιου παιδιού ή να λύσετε εσείς τη διαφωνία: διδάξτε τους λειτουργικούς τρόπους επικοινωνίας και έκφρασης συναισθημάτων. Επαναλάβετε όταν χρειάζεται, κατά τη διάρκεια ενός καυγά αλλά αφήστε τα ίδια να λύσουν το θέμα. Θα αναπτύξουν, έτσι, δεξιότητες πολύτιμες για ολόκληρη τη ζωή τους και ισχυρούς δεσμούς μεταξύ τους, αφού δεν θα είναι κάποιος δικαιωμένος ή όχι στα μάτια των γονιών.

Ιδανική οικογένεια δεν είναι η οικογένεια που δεν αντιμετωπίζει καμία δυσκολία και κανένα πρόβλημα, αλλά εκείνη που ξέρει να διαχειρίζεται τις καταστάσεις, να σέβεται τη διαφορετικότητα και τις ανάγκες των μελών της και να εξελίσσεται μέσα από τα λάθη της. Η ζήλια ανάμεσα στα αδέρφια, όπως και κάθε δυσκολία ή προβληματισμός, δεν είναι «κακά πράγματα» που πρέπει να κρύβουμε και να μην αποδεχόμαστε, είναι φυσιολογικά συναισθήματα που οφείλουμε να αναγνωρίζουμε και να μετριάζουμε προς όφελός δικό μας και των γύρω μας. Μόνο τότε θα βρούμε τις δημιουργικές και θετικές εκφάνσεις κάθε συναισθήματος.

Να είστε καλά και να χαίρεστε τη μοναδικότητα των στιγμών!

τάνια

 

Σχολιάστε: